From cf9b659262d21349afe735ccc72feafecbb4d19c Mon Sep 17 00:00:00 2001 From: Scagin <406493851@qq.com> Date: Fri, 9 Oct 2020 23:23:17 +0800 Subject: [PATCH] add part of SHIJI data set. --- README.EN.md | 6 +- README.md | 11 +- shiji/part2.json | 4250 ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ 3 files changed, 4261 insertions(+), 6 deletions(-) diff --git a/README.EN.md b/README.EN.md index 129e9a1..22373f6 100644 --- a/README.EN.md +++ b/README.EN.md @@ -8,7 +8,7 @@ A classical Chinese translation corpus dataset.(Under construction) Translated data of classical Chinese: -- Historical Records, by Sima Qian (only a few, 27 for now) +- Historical Records, by Sima Qian (29 for now) Data format @@ -34,8 +34,8 @@ Statement | |Samples|Max Length|Min Length|Average Length|Median Length|Standard Deviation| |----|:---:|:------:|:-----:|:-------:|:-------:|:-------:| -|source|5965 |111 |1 |17.34 |15.0 |11.12 | -|target|5965 |182 |2 |28.17 |24.0 |18.62 | +|source|7026 |111 |1 |16.02 |15.0 |11.08 | +|target|7026 |202 |2 |25.99 |22.0 |18.52 | ## Contribution diff --git a/README.md b/README.md index 1374502..f4296e1 100644 --- a/README.md +++ b/README.md @@ -1,5 +1,10 @@ # CCTC - Classical Chinese Translation Corpus +[![License](https://img.shields.io/github/license/scagin/cctc)](https://github.com/Scagin/CCTC/blob/master/LICENSE) +[![Stars](https://img.shields.io/github/stars/scagin/cctc)](#) +[![Forks](https://img.shields.io/github/forks/scagin/cctc)](#) + + [English document](./README.EN.md) 文言文翻译、古文翻译 语料数据集。(构建中) @@ -8,7 +13,7 @@ 目前已整理的文言文翻译数据: -- 史记(不全,目前27篇) +- 史记(29篇) 数据集格式 @@ -34,8 +39,8 @@ | |样本数|最大长度|最小长度|长度平均值|长度中位数|长度标准差| |----|:---:|:------:|:-----:|:-------:|:-------:|:-------:| -|原文|5965 |111 |1 |17.34 |15.0 |11.12 | -|译文|5965 |182 |2 |28.17 |24.0 |18.62 | +|原文|7026 |111 |1 |16.02 |15.0 |11.08 | +|译文|7026 |202 |2 |25.99 |22.0 |18.52 | ## 贡献 diff --git a/shiji/part2.json b/shiji/part2.json index 4c7eca0..c192f57 100644 --- a/shiji/part2.json +++ b/shiji/part2.json @@ -8681,5 +8681,4255 @@ "target": "衣食不断增多" } ] + }, + { + "title": "吴太伯世家", + "contents": [ + { + "source": "吴太伯,太伯弟仲雍,皆周太王之子,而王季历之兄也。", + "target": "吴太伯与其弟仲雍,均为周太王之子,王季历之兄。" + }, + { + "source": "季历贤,而有圣子昌,太王欲立季历以及昌,於是太伯、仲雍二人乃奔荆蛮,文身断发,示不可用,以避季历。", + "target": "季历十分贤能,又有一个具有圣德的儿子昌,太王想立季历以便传位给昌,因此太伯、仲雍二人就逃往荆蛮,象当地蛮人一样身上刺满花纹、剪断头发,以示不再继位,把继承权让给季历。" + }, + { + "source": "季历果立,是为王季,而昌为文王。", + "target": "季历果然继位,就是王季,昌后来也成为文王。" + }, + { + "source": "太伯之饹荆蛮,自号句吴。", + "target": "太伯逃至荆蛮后,自称“句吴”。" + }, + { + "source": "荆蛮义之,从而归之千馀家,立为吴太伯。", + "target": "荆蛮人认为他很有节义,追随附顺他的有一千余户,尊立他为吴太伯。" + }, + { + "source": "太伯卒,无子,弟仲雍立,是为吴仲雍。", + "target": "太伯死,无子,其弟仲雍继位;就是吴仲雍。" + }, + { + "source": "仲雍卒,子季简立。", + "target": "仲雍死,其子季简继位。" + }, + { + "source": "季简卒,子叔达立。", + "target": "季简死,其子叔达继位。" + }, + { + "source": "叔达卒,子周章立。", + "target": "叔达死,其子周章继位。" + }, + { + "source": "是时周武王克殷,求太伯、仲雍之後,得周章。", + "target": "那时正值武王战胜殷纣,寻找太伯、仲雍的后代,找到了周章。" + }, + { + "source": "周章已君吴,因而封之。", + "target": "周章已经是吴君,就此仍封于吴。" + }, + { + "source": "乃封周章弟虞仲於周之北故夏虚,是为虞仲,列为诸侯。", + "target": "又把周章之弟虞仲封在周北边的夏都故址,就是虞仲,位列诸侯。" + }, + { + "source": "周章卒,子熊遂立,熊遂卒,子柯相立。", + "target": "周章死,其子熊遂继位,熊遂死,其子柯相继位。" + }, + { + "source": "柯相卒,子彊鸠夷立。", + "target": "柯相死,其子强鸠夷继位。" + }, + { + "source": "彊鸠夷卒,子馀桥疑吾立。", + "target": "强鸠夷死,其子余桥疑吾继位。" + }, + { + "source": "馀桥疑吾卒,子柯卢立。", + "target": "余桥疑吾死,其子柯卢继位。" + }, + { + "source": "柯卢卒,子周繇立。", + "target": "柯卢死,其子周繇继位。" + }, + { + "source": "周繇卒,子屈羽立。", + "target": "周繇死,其子屈羽继位。" + }, + { + "source": "屈羽卒,子夷吾立。", + "target": "屈羽死,其子夷吾继位。" + }, + { + "source": "夷吾卒,子禽处立。", + "target": "夷吾死,其子禽处继位。" + }, + { + "source": "禽处卒,子转立。", + "target": "禽处死,其子转继位。" + }, + { + "source": "转卒,子颇高立。", + "target": "转死,其子颇高继位。" + }, + { + "source": "颇高卒,子句卑立。", + "target": "颇高死,其子句卑继位。" + }, + { + "source": "是时晋献公灭周北虞公,以开晋伐虢也。", + "target": "这时晋献公灭掉了周北虞公,为的是开拓晋国版图、征伐虢国。" + }, + { + "source": "句卑卒,子去齐立。", + "target": "句卑死,其子去齐继位。" + }, + { + "source": "去齐卒,子寿梦立。", + "target": "去齐死,其子寿梦继位。" + }, + { + "source": "寿梦立而吴始益大,称王。", + "target": "寿梦继位后吴国方始日益强大,自称为王。" + }, + { + "source": "自太伯作吴,五世而武王克殷,封其後为二:其一虞,在中国;其一吴,在夷蛮。", + "target": "从太伯创建吴国算起,到第五代时武王胜殷朝,封其后代为二国:其一为虞国,在中原地区,其一为吴国,在夷蛮地带。" + }, + { + "source": "十二世而晋灭中国之虞。", + "target": "到第十二代时晋国灭掉了中原地区的虞国。" + }, + { + "source": "中国之虞灭二世,而夷蛮之吴兴。", + "target": "又过了两代,夷蛮地带的吴国兴盛起来。" + }, + { + "source": "大凡从太伯至寿梦十九世。", + "target": "总计从太伯至寿梦共传十九代人。" + }, + { + "source": "王寿梦二年,楚之亡大夫申公巫臣怨楚将子反而饹晋,自晋使吴,教吴用兵乘车,令其子为吴行人,吴於是始通於中国。", + "target": "王寿梦二年,楚国流亡在外的大夫申公巫臣怨恨楚国大将子反,逃到晋国,由晋出使吴国,教给吴国用兵之术和车战之法,让他儿子做吴国的行人之官,吴国从此开始与中原各国交往。" + }, + { + "source": "吴伐楚。", + "target": "吴国开始派兵征伐楚国。" + }, + { + "source": "十六年,楚共王伐吴,至衡山。", + "target": "十六年,楚共王征伐吴国,直至衡山。" + }, + { + "source": "二十五年,王寿梦卒。", + "target": "二十五年,王寿梦死。" + }, + { + "source": "寿梦有子四人,长曰诸樊,次曰馀祭,次曰馀眛,次曰季札。", + "target": "寿梦有四个儿子:长子叫诸樊,次子叫余祭,三子叫余昧,四子叫季札。" + }, + { + "source": "季札贤,而寿梦欲立之,季札让不可,於是乃立长子诸樊,摄行事当国。", + "target": "季札贤能,寿梦生前也曾想让他继位,但季札避让不答应,于是让长子诸樊继位,总理诸种事务,代理执掌国政。" + }, + { + "source": "王诸樊元年,诸樊已除丧,让位季札。", + "target": "王诸樊元年,诸樊服丧期满,要把君位让于季札。" + }, + { + "source": "季札谢曰:“曹宣公之卒也,诸侯与曹人不义曹君,将立子臧,子臧去之,以成曹君。", + "target": "季札推辞说:“曹宣公死后,各国诸侯和曹国人都认为新立的曹君不义,想要立子臧为曹君,子臧离开曹国,以成全曹君继续在位。" + }, + { + "source": "君子曰‘能守节矣’。", + "target": "君子评论子臧说他‘能遵守节义’。" + }, + { + "source": "君义嗣,谁敢干君!", + "target": "您作为长子本是合理的继位人,谁敢干犯您呢!" + }, + { + "source": "有国,非吾节也。", + "target": "当国君不是我应有之节。" + }, + { + "source": "札虽不材,原附於子臧之义。”", + "target": "我虽无能,也愿学习子臧那样的义举。”" + }, + { + "source": "吴人固立季札,季札弃其室而耕,乃舍之。", + "target": "吴国人坚持要立季札,他反而抛弃了家室财产去当农民,吴人只好放弃了这个打算。" + }, + { + "source": "秋,吴伐楚,楚败我师。", + "target": "秋天,吴又征伐楚国,楚打败了吴军。" + }, + { + "source": "四年,晋平公初立。", + "target": "四年,晋平公方始继位。" + }, + { + "source": "十三年,王诸樊卒。", + "target": "十三年,王诸樊死去。" + }, + { + "source": "有命授弟馀祭,欲传以次,必致国於季札而止,以称先王寿梦之意。", + "target": "留下遗命把君位传给其弟余祭,目的是想按次序以兄传弟,一定要把国位最后传至季札为止,来满足先王寿梦的遗愿。" + }, + { + "source": "且嘉季札之义,兄弟皆欲致国,令以渐至焉。", + "target": "而且因为兄弟们都赞赏季札让国的高风亮节,大家都想把国君之位让给别人,这样就能依次渐渐传到季札身上了。" + }, + { + "source": "季札封於延陵,故号曰延陵季子。", + "target": "季札被封在延陵,因此号为延陵季子。" + }, + { + "source": "王馀祭三年,齐相庆封有罪,自齐来饹吴。", + "target": "王余祭三年,齐国相庆封获罪于齐,从齐逃到吴国来。" + }, + { + "source": "吴予庆封硃方之县,以为奉邑,以女妻之,富於在齐。", + "target": "吴王把朱方县赏赐给他作为奉邑,把公主嫁给庆封,庆封结果比原先在齐国还富有。" + }, + { + "source": "四年,吴使季札聘於鲁,请观周乐。", + "target": "四年,吴王派季札到鲁国聘问,季札要求欣赏一下周朝廷的音乐。" + }, + { + "source": "为歌周南、召南。", + "target": "鲁国乐工为他演唱《周南》和《召南》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,始基之矣,犹未也。", + "target": "季札听后说:“美啊,从音乐中听出周朝王业基础已打好,但还未获得最后成功。" + }, + { + "source": "然勤而不怨。”", + "target": "曲中洋溢着虽辛劳但无怨言的情绪。”" + }, + { + "source": "歌邶、鄘、卫。", + "target": "乐工又演唱《邶风》,《鄘风》、《卫风》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,渊乎,忧而不困者也。", + "target": "季札说“美啊,深沉哪,虽遭坎坷而其精神不陷于困顿颓唐。" + }, + { + "source": "吾闻卫康叔、武公之德如是,是其卫风乎?”", + "target": "我听说卫康叔,卫武公的德行就是如此,这是《卫风》的歌曲吧?”" + }, + { + "source": "歌王。", + "target": "乐工又演唱《王风》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,思而不惧,其周之东乎?”", + "target": "季札说:“美啊,其情虽忧伤而不惧葸,这是周室东迁后的歌曲吧?”" + }, + { + "source": "歌郑。", + "target": "又演唱《郑风》。" + }, + { + "source": "曰:“其细已甚,民不堪也,是其先亡乎?”", + "target": "季札说:“歌声细琐反映出其国政令苛细,人民难以忍受,这个国家恐怕要率先灭亡吧?”" + }, + { + "source": "歌齐。", + "target": "又演唱《齐风》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,泱泱乎大风也哉。", + "target": "季札说:“美啊,曲调弘大深远,真有大国之风。" + }, + { + "source": "表东海者,其太公乎?", + "target": "堪为东海一方表率,这是姜太公的遗风吧!" + }, + { + "source": "国未可量也。”", + "target": "国家的前途无可限量!”" + }, + { + "source": "歌豳。", + "target": "又演唱《豳风》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,荡荡乎,乐而不淫,其周公之东乎?”", + "target": "季札说:“美啊,曲调宽弘坦荡,欢快而不过分,这是周公东征的歌曲吧?”" + }, + { + "source": "歌秦。", + "target": "又演唱《秦风》。" + }, + { + "source": "曰:“此之谓夏声。", + "target": "季札说:“这就叫做夏声。" + }, + { + "source": "夫能夏则大,大之至也,其周之旧乎?”", + "target": "既然歌曲曲调能演进为夏声,国家也必会日益强大,大到极点,能达到周王朝创业的程度了吧?”" + }, + { + "source": "歌魏。", + "target": "又演唱《魏风》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,沨沨乎,大而,俭而易,行以德辅,此则盟主也。”", + "target": "季札说:“美啊,曲调弘阔,博大而又宽和,朴实平易,行此政教再辅以道德,就能使国君成为明主了。”" + }, + { + "source": "歌唐。", + "target": "又演唱《唐风》。" + }, + { + "source": "曰:“思深哉,其有陶唐氏之遗风乎?", + "target": "季札说:“思虑深远啊,这是陶唐氏的流风遗韵吧?" + }, + { + "source": "不然,何忧之远也?", + "target": "不然,怎能如此忧思深远呢?" + }, + { + "source": "非令德之後,谁能若是!”", + "target": "如非具有美德之人的后代,怎能达到这种水平!”" + }, + { + "source": "歌陈。", + "target": "又演唱《陈风》。" + }, + { + "source": "曰:“国无主,其能久乎?”", + "target": "季札说:“国无良君,又怎么能长久不亡呢?”" + }, + { + "source": "自郐以下,无讥焉。", + "target": "对于《郐风》以下的地方乐调,季札没有加以评论。" + }, + { + "source": "歌小雅。", + "target": "又演唱《小雅》。" + }, + { + "source": "曰:“美哉,思而不贰,怨而不言,其周德之衰乎?", + "target": "季札说:“美啊,满怀忧思,而无叛离之意,怨悱之情忍而不发,这是周德衰微时的乐曲吧?" + }, + { + "source": "犹有先王之遗民也。”", + "target": "但还有先王遗民之情啊。”" + }, + { + "source": "歌大雅。", + "target": "又演唱《大雅》。" + }, + { + "source": "曰:“广哉,熙熙乎,曲而有直体,其文王之德乎?”", + "target": "季札说:“乐曲宽缓啊,多么和谐安乐,旋律曲折优美但基调仍刚直有力,这是周文王美德的象征吧?”" + }, + { + "source": "歌颂。", + "target": "又演唱《颂》。" + }, + { + "source": "曰:“至矣哉,直而不倨,曲而不诎,近而不偪,远而不携,而迁不淫,复而不厌,哀而不愁,乐而不荒,用而不匮,广而不宣,施而不费,取而不贪,处而不厎,行而不流。", + "target": "季札说:“达到音乐的极致了,曲调刚直有力却无倨傲不逊之意,旋律婉曲优美却无过分曲折之憾,节奏紧密时却无迫促窘急之嫌,节奏舒缓时却无分离割断之弊,变化丰富而不淫靡,回还反复而不令人厌倦,表现悲哀恰到好处不显得愁苦,表现欢乐时恰到好处不流于放纵,其音如圣人之才,广用智慧而永不匮乏,如圣人之德宽弘而不侈大,如圣人之理民,施惠而不显耗费,征取而不陷贪婪,音乐暂时休止时却不陷于停滞,音乐流畅前进时却不虚浮无根。" + }, + { + "source": "五声和,八风平,节有度,守有序,盛德之所同也。”", + "target": "五声和谐,八音协调,节拍尺寸整齐,旋律遵循法度,象征着所有圣德之人的共同风度啊。”" + }, + { + "source": "见舞象箾、南籥者,曰:“美哉,犹有感。”", + "target": "季札看到乐工表演的《象箾》、《南籥》之舞,说“很美啊,但仍有微憾。”" + }, + { + "source": "见舞大武,曰:“美哉,周之盛也其若此乎?”", + "target": "看到舞《大武》,说:“很美啊,周朝的盛德就如此吧?”" + }, + { + "source": "见舞韶护者,曰:“圣人之弘也,犹有惭德,圣人之难也!”", + "target": "看到舞《韶濩》,说:“真象征了圣人的弘大之德,尚有自愧之心,可见达到圣人标准之难啊。”" + }, + { + "source": "见舞大夏,曰:“美哉,勤而不德!非禹其谁能及之?”", + "target": "看到舞《大夏》,说:“很美啊,为民辛劳而不以有德于民而自居,除了大禹谁还能做到呢?”" + }, + { + "source": "见舞招箾,曰:“德至矣哉,大矣,如天之无不焘也,如地之无不载也,虽甚盛德,无以加矣。", + "target": "看到舞《招箾》,说:“美德的巅峰啊,太伟大了,如上天覆盖万物,如大地无不承载,再好的德行,也不会比这乐舞所象征的舜的美德更高了。" + }, + { + "source": "观止矣,若有他乐,吾不敢观。”", + "target": "观乐可以停止了,如还有别的音乐,我不敢再欣赏了。”" + }, + { + "source": "去鲁,遂使齐。", + "target": "季札离开鲁国,就出使到齐国。" + }, + { + "source": "说晏平仲曰:“子速纳邑与政。", + "target": "劝说晏平仲说:“你快些交出你的封邑和官职。" + }, + { + "source": "无邑无政,乃免於难。", + "target": "没有这二样东西,你才能免于祸患。" + }, + { + "source": "齐国之政将有所归;未得所归,难未息也。”", + "target": "齐国的政权快要易手了,易手之前,国家祸乱不会平息。”" + }, + { + "source": "故晏子因陈桓子以纳政与邑,是以免於栾高之难。", + "target": "因此晏子通过陈桓子交出了封邑与官职,所以在栾、高二氏相攻杀的祸难中得以身免。" + }, + { + "source": "去齐,使於郑。", + "target": "季札离开齐国,出使郑国。" + }, + { + "source": "见子产,如旧交。", + "target": "见到子产,如见故人。" + }, + { + "source": "谓子产曰:“郑之执政侈,难将至矣,政必及子。", + "target": "对子产说:“郑国掌握政权的人奢纵欺人,大难将临,政权定落于你身上。" + }, + { + "source": "子为政,慎以礼。不然,郑国将败。”", + "target": "你执政时,要小心地以礼治国,否则郑国将要衰败!”" + }, + { + "source": "去郑,適卫。", + "target": "离开郑国后,季札到了卫国。" + }, + { + "source": "说蘧瑗、史狗、史、公子荆、公叔发、公子朝曰:“卫多君子,未有患也。”", + "target": "非常欣赏蘧瑗、史狗、史、公子荆,公叔发、公子朝,说:“卫国君子很多,因此国家无患。”" + }, + { + "source": "自卫如晋,将舍於宿,闻锺声,曰:“异哉!", + "target": "从卫国到了晋国,季札要住在宿邑,听到鼓钟作乐之声,说:“奇怪!" + }, + { + "source": "吾闻之,辩而不德,必加於戮。", + "target": "我听说有才无德,祸必加身。" + }, + { + "source": "夫子获罪於君以在此,惧犹不足,而又可以畔乎?", + "target": "这孙文子正是为此得罪国君,小心翼翼尚恐不够,还可以玩乐吗?" + }, + { + "source": "夫子之在此,犹燕之巢于幕也。", + "target": "孙文子在这里,就如燕巢于帷幕之上那样危险。" + }, + { + "source": "君在殡而可以乐乎?”", + "target": "而且国君尚在棺中停殡未葬,难到可以作乐吗?”" + }, + { + "source": "遂去之。", + "target": "于是离开了。" + }, + { + "source": "文子闻之,终身不听琴瑟。", + "target": "孙文子听说后,一辈子不再听音乐。" + }, + { + "source": "適晋,说赵文子、韩宣子、魏献子曰:“晋国其萃於三家乎!”", + "target": "季札到晋国,欣赏赵文子、韩宣子、魏献子,说:“晋国政权将要落到这三家吧。”" + }, + { + "source": "将去,谓叔向曰:“吾子勉之!", + "target": "临离开晋国时,对叔向说:“你要勉力而行啊!" + }, + { + "source": "君侈而多良,大夫皆富,政将在三家。", + "target": "晋国国君奢纵而良臣又多,大夫很富,政权将落于韩、赵、魏三家。" + }, + { + "source": "吾子直,必思自免於难。”", + "target": "你为人刚直,定要慎思如何免于祸患。”" + }, + { + "source": "季札之初使,北过徐君。", + "target": "季札刚出使时,北行时造访徐国国君。" + }, + { + "source": "徐君好季札剑,口弗敢言。", + "target": "徐君喜欢季札的宝剑,但嘴里没敢说。" + }, + { + "source": "季札心知之,为使上国,未献。", + "target": "季札心里也明白徐君之意,但因还要到中原各国去出使,所以没献宝剑给徐君。" + }, + { + "source": "还至徐,徐君已死,於是乃解其宝剑,系之徐君冢树而去。", + "target": "出使回来又经徐国,徐君已死,季札解下宝剑,挂在徐君坟墓树木之上才离开。" + }, + { + "source": "从者曰:“徐君已死,尚谁予乎?”", + "target": "随从人员说:“徐君已死,那宝剑还给谁呀!”" + }, + { + "source": "季子曰:“不然。始吾心已许之,岂以死倍吾心哉!”", + "target": "季子说:“不对,当初我内心已答应了他,怎能因为徐君之死我就违背我自己的心愿呢!”" + }, + { + "source": "七年,楚公子围弑其王夹敖而代立,是为灵王。", + "target": "七年,楚公子围杀死楚王夹敖而自立为王,就是灵王。" + }, + { + "source": "十年,楚灵王会诸侯而以伐吴之硃方,以诛齐庆封。", + "target": "十年,楚灵王与诸侯盟会,以征伐吴国朱方县,为了诛惩齐庆封。" + }, + { + "source": "吴亦攻楚,取三邑而去。", + "target": "吴国也攻楚国,占领楚国三个城邑后离开。" + }, + { + "source": "十一年,楚伐吴,至雩娄。", + "target": "十一年,楚征伐吴,到雩娄。" + }, + { + "source": "十二年,楚复来伐,次於乾谿,楚师败走。", + "target": "十二年,楚又来伐吴,在乾溪驻军数日,最后败走。" + }, + { + "source": "十七年,王馀祭卒,弟馀眛立。", + "target": "十七年,王余祭死去,其弟余昧继位。" + }, + { + "source": "王馀眛二年,楚公子弃疾弑其君灵王代立焉。", + "target": "王余昧二年,楚公子弃疾杀死楚灵王,自己代立为君。" + }, + { + "source": "四年,王馀眛卒,欲授弟季札。", + "target": "四年,王余昧死,想传位于其弟季札。" + }, + { + "source": "季札让,逃去。", + "target": "季札避让,逃离开去。" + }, + { + "source": "於是吴人曰:“先王有命,兄卒弟代立,必致季子。", + "target": "于是吴人说:“先王有令,兄死弟继位,一定传国给季子。" + }, + { + "source": "季子今逃位,则王馀眛後立。", + "target": "季子现在逃脱君位,那王余昧成为兄弟中最后一个当国君的人。" + }, + { + "source": "今卒,其子当代。”", + "target": "现在他死了,其子应代其为王。”" + }, + { + "source": "乃立王馀眛之子僚为王。", + "target": "于是立起余昧的儿子僚为吴王。" + }, + { + "source": "王僚二年,公子光伐楚,败而亡王舟。", + "target": "王僚二年,公子光率兵征伐楚国,打了败仗,把吴先王之舟也丢掉了。" + }, + { + "source": "光惧,袭楚,复得王舟而还。", + "target": "公子光害怕因此获罪,就偷袭楚军,又夺回了王舟才回军。" + }, + { + "source": "五年,楚之亡臣伍子胥来饹,公子光客之。", + "target": "五年,楚国流亡之臣伍子胥逃来吴国,公子光待以客礼。" + }, + { + "source": "公子光者,王诸樊之子也。", + "target": "公子光是王诸樊的儿子。" + }, + { + "source": "常以为吾父兄弟四人,当传至季子。", + "target": "他一直认为,“我父亲兄弟四人,应该传国传到季子。" + }, + { + "source": "季子即不受国,光父先立。", + "target": "现在季子不当国君,我父亲是最先当国君的。" + }, + { + "source": "即不传季子,光当立。", + "target": "既然不传国于季子,我应当继承我父亲当国君。”" + }, + { + "source": "阴纳贤士,欲以袭王僚。", + "target": "他在暗中结纳贤士,想以之袭击王僚。" + }, + { + "source": "八年,吴使公子光伐楚,败楚师,迎楚故太子建母於居巢以归。", + "target": "八年,吴王派公子光征伐楚国,大败楚军,把原楚太子建之母从居巢接回吴国。" + }, + { + "source": "因北伐,败陈、蔡之师。", + "target": "借势北伐,打败陈、蔡的军队。" + }, + { + "source": "九年,公子光伐楚,拔居巢、锺离。", + "target": "九年,公子光又征伐楚国,攻克楚国的居巢、钟离二城。" + }, + { + "source": "初,楚边邑卑梁氏之处女与吴边邑之女争桑,二女家怒相灭,两国边邑长闻之,怒而相攻,灭吴之边邑。", + "target": "当初,楚国边城卑梁氏有少女与吴边城女子争抢采摘桑叶,两个女子的家人气愤之下互相攻杀,两国边邑的官长听说后,一怒之下互相进攻,吴国边邑被灭掉。" + }, + { + "source": "吴王怒,故遂伐楚,取两都而去。", + "target": "吴国闻之大怒,所以讨伐楚国,攻取居巢、钟离二城而还。" + }, + { + "source": "伍子胥之初奔吴,说吴王僚以伐楚之利。", + "target": "伍子胥刚逃至吴国时,向吴王僚陈说伐楚的益处。" + }, + { + "source": "公子光曰:“胥之父兄为僇於楚,欲自报其仇耳。未见其利。”", + "target": "公子光说:“子胥的父、兄被楚王所杀,他劝您伐楚是为了报自己的私仇,对吴国并无好处。”" + }, + { + "source": "於是伍员知光有他志,乃求勇士专诸,见之光。", + "target": "伍子胥这才明白公子光别有目的,子胥寻找到一位名叫专诸的勇士,介绍给公子光。" + }, + { + "source": "光喜,乃客伍子胥。", + "target": "光十分高兴,才把子胥当做宾客对待。" + }, + { + "source": "子胥退而耕於野,以待专诸之事。", + "target": "子胥退居郊野耕作度日,来等待专诸大事成功。" + }, + { + "source": "十二年冬,楚平王卒。", + "target": "十二年冬,楚平王死去。" + }, + { + "source": "十三年春,吴欲因楚丧而伐之,使公子盖馀、烛庸以兵围楚之六、灊。", + "target": "十三年春,吴王想借楚国有国丧而攻伐它,派公子盖余、烛庸带兵包围楚国的六、灊二邑。" + }, + { + "source": "使季札於晋,以观诸侯之变。", + "target": "派季札出使晋国,来观察诸侯的动静。" + }, + { + "source": "楚发兵绝吴兵後,吴兵不得还。", + "target": "谁知楚国派奇兵绝其后路,吴兵被阻不能回国。" + }, + { + "source": "於是吴公子光曰:“此时不可失也。”", + "target": "这时吴公子光说:“此时机不可失。”" + }, + { + "source": "告专诸曰:“不索何获!", + "target": "告诉专诸说:“不寻找就不能得到。" + }, + { + "source": "我真王嗣,当立,吾欲求之。", + "target": "我是真正的国王后代,应当立为国君,我正是要追求这个。" + }, + { + "source": "季子虽至,不吾废也。”", + "target": "季子虽然回来,也不会反对我的。”" + }, + { + "source": "专诸曰:“王僚可杀也。母老子弱,而两公子将兵攻楚,楚绝其路。", + "target": "专诸说:“杀死王僚的条件已经具备,国内只有他的老母幼子,而他两个弟弟率兵攻楚,被阻绝了归路。" + }, + { + "source": "方今吴外困於楚,而内空无骨鲠之臣,是无柰我何。”", + "target": "现在吴王境外被楚国所困扰,国内没有刚直忠诚之臣,他拿我们没什么办法。”" + }, + { + "source": "光曰:“我身,子之身也。”", + "target": "公子光说:“我的身体,就是你的身体,祸福与共。”" + }, + { + "source": "四月丙子,光伏甲士於窟室,而谒王僚饮。", + "target": "四月丙子日,公子光把甲士埋伏于地下室之中,然后请王僚来宴饮。" + }, + { + "source": "王僚使兵陈於道,自王宫至光之家,门阶户席,皆王僚之亲也,人夹持铍。", + "target": "王僚派兵列于道旁,从王宫到公子光之家,直至光家的大门、台阶、屋门、坐席旁,布满王僚的亲兵,人人手执利剑。" + }, + { + "source": "公子光详为足疾,入于窟室,使专诸置匕首於炙鱼之中以进食。", + "target": "王僚来到后,公子光假装脚疼,藏进了地下室,派专诸将匕首藏于烤全鱼的腹中,伪装上菜。" + }, + { + "source": "手匕首刺王僚,铍交於匈,遂弑王僚。", + "target": "专诸将鱼送至王僚前时,从鱼腹中取出匕首刺向王僚,左右卫士急用剑刺入专诸胸膛,但王僚已被杀死。" + }, + { + "source": "公子光竟代立为王,是为吴王阖庐。", + "target": "公子光果真代立为吴王,就是吴王阖庐。" + }, + { + "source": "阖庐乃以专诸子为卿。", + "target": "阖庐任命专诸之子为卿。" + }, + { + "source": "季子至,曰:“苟先君无废祀,民人无废主,社稷有奉,乃吾君也。", + "target": "季札回到吴国,说:“只要对先君的祭祀不废止,人民不至于没有国君,社稷之神得到奉祀,那就是我的国君。" + }, + { + "source": "吾敢谁怨乎?", + "target": "我敢怨责谁呢?" + }, + { + "source": "哀死事生,以待天命。", + "target": "我只有哀悼死者,事奉生者,来对待天命安排。" + }, + { + "source": "非我生乱,立者从之,先人之道也。”", + "target": "祸乱不是自己制造,就应听从新立之君,这是先人的原则啊。”" + }, + { + "source": "复命,哭僚墓,复位而待。", + "target": "于是季札到王僚的墓上,回报了自己完成外交任务的经过,痛哭王僚一番,之后回到朝廷中自己的位置等待新君之命。" + }, + { + "source": "吴公子烛庸、盖馀二人将兵遇围於楚者,闻公子光弑王僚自立,乃以其兵降楚,楚封之於舒。", + "target": "吴国公子盖余,烛庸带兵在楚军围困之中,听说公子光杀死王僚自立为王,就带领军队投降了楚国,楚王把他们封在舒地。" + }, + { + "source": "王阖庐元年,举伍子胥为行人而与谋国事。", + "target": "吴王阖庐元年,任命伍子胥担任行人之官并参政议国事。" + }, + { + "source": "楚诛伯州犁,其孙伯嚭亡奔吴,吴以为大夫。", + "target": "楚王杀死了伯州犁,其孙伯嚭逃亡到吴国,吴王任命他为大夫。" + }, + { + "source": "三年,吴王阖庐与子胥、伯嚭将兵伐楚,拔舒,杀吴亡将二公子。", + "target": "三年,吴王阖庐与伍子胥、伯嚭领兵征伐楚国,攻取舒邑,杀了吴国逃亡的公子盖余、烛庸。" + }, + { + "source": "光谋欲入郢,将军孙武曰:“民劳,未可,待之。”", + "target": "阖庐计划顺势进攻楚国首都郢,将军孙武说:“军民征战已很劳顿,现在不能攻打郢都,要等待时机成熟。”" + }, + { + "source": "四年,伐楚,取六与灊。", + "target": "四年,吴又伐楚,攻下六邑与灊邑。" + }, + { + "source": "五年,伐越,败之。", + "target": "五年,吴伐越,打败越军。" + }, + { + "source": "六年,楚使子常囊瓦伐吴。", + "target": "六年,楚国派子常囊瓦征伐吴国。" + }, + { + "source": "迎而击之,大败楚军於豫章,取楚之居巢而还。", + "target": "吴君迎头痛击,在豫章大败楚军,攻下楚国居巢才班师回吴。" + }, + { + "source": "九年,吴王阖庐请伍子胥、孙武曰:“始子之言郢未可入,今果如何?”", + "target": "九年,吴王阖庐询问伍子胥和孙武说:“当初你们说不能攻打郢都,现在情况如何?”" + }, + { + "source": "二子对曰:“楚将子常贪,而唐、蔡皆怨之。", + "target": "二人回答说:“楚国大将子常贪婪,唐国、蔡国都恨他。" + }, + { + "source": "王必欲大伐,必得唐、蔡乃可。”", + "target": "大王您如一定大举伐楚,必须联合唐、蔡二国才能成功。”" + }, + { + "source": "阖庐从之,悉兴师,与唐、蔡西伐楚,至於汉水。", + "target": "阖庐听从他们,出动全部军队,与唐国蔡国一道西进伐楚,来到汉水边上。" + }, + { + "source": "楚亦发兵拒吴,夹水陈。", + "target": "楚国也发兵抵拒,双方隔水列阵。" + }, + { + "source": "吴王阖庐弟夫欲战,阖庐弗许。", + "target": "吴王阖庐之弟夫概欲战,阖庐不许。" + }, + { + "source": "夫曰:“王已属臣兵,兵以利为上,尚何待焉?”", + "target": "夫概说:“大王已把军队委托于我,作战要抓住有利时机才是上策,还等什么!”" + }, + { + "source": "遂以其部五千人袭冒楚,楚兵大败,走。", + "target": "于是带领其部五千人突袭楚军,楚军大败奔逃。" + }, + { + "source": "於是吴王遂纵兵追之。", + "target": "吴王纵兵追击。" + }, + { + "source": "比至郢,五战,楚五败。", + "target": "及至郢都,一共交战五次,楚兵五次被打败。" + }, + { + "source": "楚昭王亡出郢,奔郧。", + "target": "楚昭王逃出郢都,跑到郧县。" + }, + { + "source": "郧公弟欲弑昭王,昭王与郧公饹随。", + "target": "郧公之弟想杀死昭王,昭王又与郧公逃到随国。" + }, + { + "source": "而吴兵遂入郢。", + "target": "吴兵进入郢都。" + }, + { + "source": "子胥、伯嚭鞭平王之尸以报父雠。", + "target": "伍子胥、伯嚭从墓中挖出楚平王尸体加以鞭打,来报杀父之仇。" + }, + { + "source": "十年春,越闻吴王之在郢,国空,乃伐吴。", + "target": "十年春,越王听说吴王兵驻郢都,国内空虚,举兵伐吴。" + }, + { + "source": "吴使别兵击越。", + "target": "吴国派另一支军队抗击越兵。" + }, + { + "source": "楚告急秦,秦遣兵救楚击吴,吴师败。", + "target": "楚国向秦国告急,秦国派兵救楚击吴,吴军败北。" + }, + { + "source": "阖庐弟夫概见秦越交败吴,吴王留楚不去,夫亡归吴而自立为吴王。", + "target": "阖庐之弟夫概看到秦兵越兵同时打败吴兵,吴王又留在楚国不归,夫概就跑回吴国自立为吴王。" + }, + { + "source": "阖庐闻之,乃引兵归,攻夫概。", + "target": "阖庐闻知后,就领兵回吴,攻打夫概。" + }, + { + "source": "夫概败奔楚。", + "target": "夫概兵败逃往楚国。" + }, + { + "source": "楚昭王乃得以九月复入郢,而封夫於堂谿,为堂谿氏。", + "target": "楚昭王才得以于九月返回郢都,而把夫概封在堂溪,就是堂溪氏。" + }, + { + "source": "十一年,吴王使太子夫差伐楚,取番。", + "target": "十一年,吴王命太子夫差伐楚,攻取番邑。" + }, + { + "source": "楚恐而去郢徙鄀。", + "target": "楚王恐惧,把国都从郢迁到鄀。" + }, + { + "source": "十五年,孔子相鲁。", + "target": "十五年,孔子摄行鲁国相事。" + }, + { + "source": "十九年夏,吴伐越,越王句践迎击之槜李。", + "target": "十九年夏,吴兵伐越,越王句践带兵在檇李抗击。" + }, + { + "source": "越使死士挑战,三行造吴师,呼,自刭。", + "target": "越兵派遣敢死队挑战,三次冲向吴阵,高呼口号,自杀于阵前。" + }, + { + "source": "吴师观之,越因伐吴,败之姑苏,伤吴王阖庐指,军卻七里。", + "target": "吴兵只顾观看这种奇怪放松防备,越兵趁势攻击,在姑苏大败吴兵。吴王脚拇指被越军击伤,军队退却七里。" + }, + { + "source": "吴王病伤而死。", + "target": "吴王此时伤重而死。" + }, + { + "source": "阖庐使立太子夫差,谓曰:“尔而忘句践杀汝父乎?”", + "target": "临死前吴王阖庐命立太子夫差为王,对夫差说“你能忘记句践杀死了你的父亲吗?”" + }, + { + "source": "对曰:“不敢!”", + "target": "夫差回答说:“不敢忘!”" + }, + { + "source": "三年,乃报越。", + "target": "过了三年,吴终于报复了越国。" + }, + { + "source": "王夫差元年,以大夫伯嚭为太宰。", + "target": "吴王夫差元年,任命大夫伯嚭为太宰。" + }, + { + "source": "习战射,常以报越为志。", + "target": "吴国坚持军事训练,一直有报复越国之志。" + }, + { + "source": "二年,吴王悉精兵以伐越,败之夫椒,报姑苏也。", + "target": "二年,吴王出动全部精兵伐越,在夫椒大败越军,终于报了姑苏失败之仇。" + }, + { + "source": "越王句践乃以甲兵五千人栖於会稽,使大夫种因吴太宰嚭而行成,请委国为臣妾。", + "target": "越王勾践只得带五千甲兵躲进会稽山,派出大夫文种通过吴国太宰伯嚭请求媾和,愿以越国作为吴国的奴仆之国。" + }, + { + "source": "吴王将许之,伍子胥谏曰:“昔有过氏杀斟灌以伐斟寻,灭夏后帝相。", + "target": "吴王想允许,伍子胥劝谏说:“从前有过氏杀了斟灌氏又征伐斟寻氏,灭掉夏后帝相。" + }, + { + "source": "帝相之妃后缗方娠,逃於有仍而生少康。", + "target": "帝相的妻子后缗正在怀孕,逃到有仍国生下少康。" + }, + { + "source": "少康为有仍牧正。", + "target": "少康当了有仍国的牧正之官。" + }, + { + "source": "有过又欲杀少康,少康奔有虞。", + "target": "有过氏又想杀死少康,少康逃到有虞国。" + }, + { + "source": "有虞思夏德,於是妻之以二女而邑之於纶,有田一成,有众一旅。", + "target": "有虞氏怀念夏之恩德,于是把两个女儿嫁给少康并封给他纶邑,当时少康只有方圆十里的土地,只有五百部下。" + }, + { + "source": "後遂收夏众,抚其官职。", + "target": "但以后少康收聚夏之遗民,整顿官职制度。" + }, + { + "source": "使人诱之,遂灭有过氏,复禹之绩,祀夏配天,不失旧物。", + "target": "派人打入有过氏内部,终于消灭了有过氏,恢复了夏禹的业绩,祭祀时以夏祖配享天帝,夏代过去的全部故物都收复如初。" + }, + { + "source": "今吴不如有过之彊,而句践大於少康。", + "target": "现在吴国不如当年有过氏那么强大,而勾践的实力大于当年的少康。" + }, + { + "source": "今不因此而灭之,又将之,不亦难乎!", + "target": "现在不借此时机彻底消灭越国力量,反而又要宽恕他们,不是为以后找麻烦吗!" + }, + { + "source": "且句践为人能辛苦,今不灭,後必悔之。”", + "target": "而且勾践为人能坚韧吃苦,现在不消灭他,将来后悔不及。”" + }, + { + "source": "吴王不听,听太宰嚭,卒许越平,与盟而罢兵去。", + "target": "吴王不听子胥之计,而听从太宰嚭之言,终与越国停战,两国订立和平盟约后,吴国撤军回国。" + }, + { + "source": "七年,吴王夫差闻齐景公死而大臣争宠,新君弱,乃兴师北伐齐。", + "target": "七年,吴王夫差听说齐景公死后大臣争夺权力,新立之君幼小无势,于是兴兵北伐齐国。" + }, + { + "source": "子胥谏曰:“越王句践食不重味,衣不重采,吊死问疾,且欲有所用其众。", + "target": "伍子胥劝谏说:“越王勾践吃饭不设两样以上的菜肴,穿衣不用两种以上的颜色,吊唁死者,慰问病者,这是想到利用民众伐吴报仇啊。" + }, + { + "source": "此人不死,必为吴患。", + "target": "勾践不死,必为吴国大患。" + }, + { + "source": "今越在腹心疾而王不先,而务齐,不亦谬乎!”", + "target": "现在越国是我国的心腹大患,您却不注重,反而把力量用于齐国,岂非大错特错!”" + }, + { + "source": "吴王不听,遂北伐齐,败齐师於艾陵。", + "target": "吴王不听,北伐齐国,在艾陵大破齐兵。" + }, + { + "source": "至缯,召鲁哀公而徵百牢。", + "target": "兵至缯邑,召见鲁哀公并索取百牢。" + }, + { + "source": "季康子使子贡以周礼说太宰嚭,乃得止。", + "target": "季康子派子贡列举周礼来劝说太宰嚭,吴王才停止。" + }, + { + "source": "因留略地於齐鲁之南。", + "target": "于是吴王留下来略取齐、鲁两国南疆土地。" + }, + { + "source": "九年,为驺伐鲁,,至与鲁盟乃去。", + "target": "九年,为驺国讨伐鲁国,至鲁,与鲁定盟后离开。" + }, + { + "source": "十年,因伐齐而归。", + "target": "十年,趁势伐齐而归。" + }, + { + "source": "十一年,复北伐齐。", + "target": "十一年,又一次北伐齐国。" + }, + { + "source": "越王句践率其众以朝吴,厚献遗之,吴王喜。", + "target": "越王勾践带领越国群臣朝拜吴王,献上丰厚贡礼,吴王大喜。" + }, + { + "source": "唯子胥惧,曰:“是弃吴也。”", + "target": "只有伍子胥心中害怕,说:“这是要丢掉吴国啊。”" + }, + { + "source": "谏曰:“越在腹心,今得志於齐,犹石田,无所用。", + "target": "于是劝谏吴王说:“越国近在腹心之地,现在我国虽能战胜齐国,好比石头田地,没有用处。" + }, + { + "source": "且盘庚之诰有颠越勿遗,商之以兴。”", + "target": "而且《盘庚之诰》说,乱妄之人只有消灭干净,商王朝才能兴旺。”" + }, + { + "source": "吴王不听,使子胥於齐,子胥属其子於齐鲍氏,还报吴王。", + "target": "吴王不听,派伍子胥出使齐国,子胥把自己的儿子委托给齐国鲍氏,回报吴王。" + }, + { + "source": "吴王闻之,大怒,赐子胥属镂之剑以死。", + "target": "吴王闻说,大怒,赐给子胥属镂之剑令其自杀。" + }, + { + "source": "将死,曰:“树吾墓上以梓,令可为器。", + "target": "子胥临死时说:“你们在我坟上种上梓树,让他们生长到可以制器的时候吴国就要灭亡了。" + }, + { + "source": "抉吾眼置之吴东门,以观越之灭吴也。”", + "target": "把我的眼睛挖出来放在吴都东门上,让我看到越国怎样灭掉吴国。”" + }, + { + "source": "齐鲍氏弑齐悼公。", + "target": "齐国大夫鲍氏杀死齐悼公。" + }, + { + "source": "吴王闻之,哭於军门外三日,乃从海上攻齐。", + "target": "吴王闻说,在军门外痛哭三日,乃从海上运兵攻齐。" + }, + { + "source": "齐人败吴,吴王乃引兵归。", + "target": "齐人打败吴军,吴王才领兵回国。" + }, + { + "source": "十三年,吴召鲁、卫之君会於橐皋。", + "target": "十三年,吴王召集鲁、卫二国国君在橐皋盟会。" + }, + { + "source": "十四年春,吴王北会诸侯於黄池,欲霸中国以全周室。", + "target": "十四年春,吴王北上与诸侯盟会于黄池,想称霸中原保全周室。" + }, + { + "source": "六月子,越王句践伐吴。", + "target": "六月丙子,越王勾践伐吴。" + }, + { + "source": "乙酉,越五千人与吴战。", + "target": "乙酉,越兵五千人与吴兵交战。" + }, + { + "source": "丙戌,虏吴太子友。", + "target": "丙戌,俘获吴国太子友。" + }, + { + "source": "丁亥,入吴。", + "target": "丁亥,越军进入吴国。" + }, + { + "source": "吴人告败於王夫差,夫差恶其闻也,或泄其语,吴王怒,斩七人於幕下。", + "target": "吴人向夫差报告失败的消息,吴王害怕有人泄露消息,让会盟的诸侯听到这个消息,于是怒斩七人于帐前。" + }, + { + "source": "七月辛丑,吴王与晋定公争长。", + "target": "七月辛丑,吴王与晋定公争夺盟主之位。" + }, + { + "source": "吴王曰:“於周室我为长。”", + "target": "吴王说:“在周室宗族中我的祖先排行最大。”" + }, + { + "source": "晋定公曰:“於姬姓我为伯。”", + "target": "晋定公说:“在姬姓诸国中只有我晋国当过霸主。”" + }, + { + "source": "赵鞅怒,将伐吴,乃长晋定公。", + "target": "晋国大夫赵鞅发怒,要攻吴王,这才让晋定公当了盟主。" + }, + { + "source": "吴王已盟,与晋别,欲伐宋。", + "target": "吴王盟会已毕,与晋定公分手,想伐宋国。" + }, + { + "source": "太宰嚭曰:“可胜而不能居也。”", + "target": "太宰嚭说:“你能打败宋国,但你不能留下来占有它。”" + }, + { + "source": "乃引兵归国。", + "target": "于是领兵归国。" + }, + { + "source": "国亡太子,内空,王居外久,士皆罢敝,於是乃使厚币以与越平。", + "target": "吴国没有了太子,国内空虚,吴王在外很久,士卒疲惫,于是就派使者带上厚礼与越国媾和。" + }, + { + "source": "十五年,齐田常杀简公。", + "target": "十五年,齐大夫田常杀死齐简公。" + }, + { + "source": "十八年,越益彊。", + "target": "十八年,越国更加强大。" + }, + { + "source": "越王句践率兵伐败吴师於笠泽。", + "target": "越王勾践率兵伐吴,大败吴兵于笠泽。" + }, + { + "source": "楚灭陈。", + "target": "楚国灭了陈国。" + }, + { + "source": "二十年,越王句践复伐吴。", + "target": "二十年,越王勾践再次伐吴。" + }, + { + "source": "二十一年,遂围吴。", + "target": "二十一年,越兵围困吴国。" + }, + { + "source": "二十三年十一月丁卯,越败吴。", + "target": "二十三年十一月丁卯,越国打败吴国。" + }, + { + "source": "越王句践欲迁吴王夫差於甬东,予百家居之。", + "target": "越王勾践想把吴王夫差流放甬东,给他百户人家,让他住在那里。" + }, + { + "source": "吴王曰:“孤老矣,不能事君王也。", + "target": "吴王说:“我老了,不能再侍奉越王。" + }, + { + "source": "吾悔不用子胥之言,自令陷此。”", + "target": "我后悔不听子胥之言,让自己陷到这个地步。”" + }, + { + "source": "遂自刭死。", + "target": "于是自杀而死。" + }, + { + "source": "越王灭吴,诛太宰嚭,以为不忠,而归。", + "target": "越王灭掉吴国,杀死了太宰嚭,因为他不忠于主上,然后引兵归国。" + }, + { + "source": "太史公曰:孔子言“太伯可谓至德矣,三以天下让,民无得而称焉”。", + "target": "太史公说:孔子说过“太伯可以说是道德的巅峰,三次把天下让给别人,人民都不知用什么言辞来称赞他才好。”" + }, + { + "source": "余读春秋古文,乃知中国之虞与荆蛮句吴兄弟也。", + "target": "我读《春秋》古文,才知道中原的虞国和荆蛮的句吴是兄弟啊。" + }, + { + "source": "延陵季子之仁心,慕义无穷,见微而知清浊。", + "target": "延陵季子的仁爱心怀,向慕道义终生不止,能够见微知著辨别清浊。" + }, + { + "source": "呜呼,又何其闳览博物君子也!", + "target": "啊,又是多么见多识广、博学多知的君子啊!" + } + ] + }, + { + "title": "吴王濞列传", + "contents": [ + { + "source": "吴王濞者", + "target": "吴王刘濞" + }, + { + "source": "高帝兄刘仲之子也", + "target": "是汉高祖哥哥刘仲的儿子" + }, + { + "source": "高帝已定天下七年", + "target": "高祖平定天下七年后" + }, + { + "source": "立刘仲为代王", + "target": "封刘仲为代王" + }, + { + "source": "而匈奴攻代", + "target": "后来匈奴围攻代" + }, + { + "source": "刘仲不能坚守", + "target": "刘仲不能坚守" + }, + { + "source": "弃国亡", + "target": "丢弃封国逃跑" + }, + { + "source": "间行走雒阳", + "target": "抄小路跑到洛阳" + }, + { + "source": "自归天子", + "target": "向天子自首" + }, + { + "source": "天子为骨肉故", + "target": "天子因为是骨肉兄弟的缘故" + }, + { + "source": "不忍致法", + "target": "不忍依法制裁" + }, + { + "source": "废以为郃阳侯", + "target": "只是废黜王号贬他做郃阳侯" + }, + { + "source": "高帝十一年秋", + "target": "高祖十一年秋" + }, + { + "source": "淮南王英布反", + "target": "准南王英布反叛" + }, + { + "source": "东并荆地", + "target": "向东兼并了荆地" + }, + { + "source": "劫其国兵", + "target": "挟持那个地方侯国的军队" + }, + { + "source": "西度淮", + "target": "西渡淮水" + }, + { + "source": "击楚", + "target": "攻击楚国" + }, + { + "source": "高帝自将往诛之", + "target": "高祖亲自率军诛讨他" + }, + { + "source": "刘仲子沛侯濞年二十", + "target": "刘仲的儿子刘濞这年二十岁" + }, + { + "source": "有气力", + "target": "强壮有力" + }, + { + "source": "以骑将从破布军蕲西会甀", + "target": "以骑将的身分跟随高祖打败英布的军队在蕲县西边的会甀" + }, + { + "source": "布走", + "target": "而英布逃走" + }, + { + "source": "荆王刘贾为布所杀", + "target": "荆王刘贾被英布杀死" + }, + { + "source": "无後", + "target": "没有后嗣" + }, + { + "source": "上患吴、会稽轻悍", + "target": "皇帝担心吴地、会稽地的人浮躁强悍" + }, + { + "source": "无壮王以填之", + "target": "没有勇壮的王来镇慑他们" + }, + { + "source": "诸子少", + "target": "自己的儿子们年龄小" + }, + { + "source": "乃立濞於沛为吴王", + "target": "就封立刘濞在沛地做吴王" + }, + { + "source": "王三郡五十三城", + "target": "统辖三郡五十三个县" + }, + { + "source": "已拜受印", + "target": "已经拜官受印" + }, + { + "source": "高帝召濞相之", + "target": "高祖让刘濞前来,要为刘濞相面" + }, + { + "source": "谓曰:“若状有反相”", + "target": "看后说:“你的容貌有反叛之相”" + }, + { + "source": "心独悔", + "target": "同时内心后悔起来" + }, + { + "source": "业已拜", + "target": "但已经任命完了" + }, + { + "source": "因拊其背", + "target": "就轻拍他的后背" + }, + { + "source": "告曰:“汉後五十年东南有乱者", + "target": "告诫他说:“汉兴立以后五十年间东南方向将有叛乱发生" + }, + { + "source": "岂若邪", + "target": "难道是你吗" + }, + { + "source": "然天下同姓为一家也", + "target": "然而天下同姓是一家人" + }, + { + "source": "慎无反", + "target": "你千万不要造反" + }, + { + "source": "濞顿首曰:“不敢”", + "target": "刘濞叩着头说:“不敢”" + }, + { + "source": "会孝惠、高后时", + "target": "到孝惠帝、高后时" + }, + { + "source": "天下初定", + "target": "天下刚刚安定" + }, + { + "source": "郡国诸侯各务自拊循其民", + "target": "一些郡国的诸侯们各自努力安抚自己的百姓" + }, + { + "source": "吴有豫章郡铜山", + "target": "吴国拥有豫章郡的铜矿山" + }, + { + "source": "濞则招致天下亡命者铸钱", + "target": "刘濞就招募天下亡命之徒私下铸钱" + }, + { + "source": "煮海水为盐", + "target": "煮海水制盐" + }, + { + "source": "以故无赋", + "target": "因此国家不征赋税" + }, + { + "source": "国用富饶", + "target": "而国家费用富足" + }, + { + "source": "孝文时", + "target": "孝文帝时" + }, + { + "source": "吴太子入见", + "target": "吴王太子入京朝见" + }, + { + "source": "得侍皇太子饮博", + "target": "得以陪伴皇太子饮酒下棋" + }, + { + "source": "吴太子师傅皆楚人", + "target": "吴太子的老师都是楚地人" + }, + { + "source": "轻悍", + "target": "浮躁强悍" + }, + { + "source": "又素骄", + "target": "又平素骄纵" + }, + { + "source": "博,争道,不恭", + "target": "与皇太子下棋时,为下棋发生争执,态度不恭敬" + }, + { + "source": "皇太子引博局提吴太子", + "target": "皇太子拿起棋盘掷击吴太子" + }, + { + "source": "杀之", + "target": "打死了他" + }, + { + "source": "於是遣其丧归葬", + "target": "事后把他的遗体送回吴国埋葬" + }, + { + "source": "至吴", + "target": "到了吴国" + }, + { + "source": "吴王愠曰:“天下同宗", + "target": "吴王怨怒地说:“天下同姓一家" + }, + { + "source": "死长安即葬长安", + "target": "死在长安就应该葬在长安" + }, + { + "source": "何必来葬为", + "target": "何必送来吴国下葬呢" + }, + { + "source": "复遣丧之长安葬", + "target": "又送遗体到长安下葬" + }, + { + "source": "吴王由此稍失籓臣之礼", + "target": "吴王自此逐渐违忤藩臣所应遵守的礼节" + }, + { + "source": "称病不朝", + "target": "称病不肯入朝" + }, + { + "source": "京师知其以子故称病不朝", + "target": "京城的人知道他因儿子死的缘故才称病不肯入朝的" + }, + { + "source": "验问实不病", + "target": "经查问确实没有病" + }, + { + "source": "诸吴使来", + "target": "此后吴王的使臣一来" + }, + { + "source": "辄系责治之", + "target": "就拘禁诘问而治罪" + }, + { + "source": "吴王恐", + "target": "吴王害怕了" + }, + { + "source": "为谋滋甚", + "target": "更积极地策划谋反行动" + }, + { + "source": "及後使人为秋请", + "target": "后来吴王派人进京行秋请的礼节" + }, + { + "source": "上复责问吴使者", + "target": "皇帝又诘问这个使者" + }, + { + "source": "使者对曰:“王实不病", + "target": "使者对皇帝说:“吴王确实没有病" + }, + { + "source": "汉系治使者数辈", + "target": "朝廷拘禁惩治好几个使者" + }, + { + "source": "以故遂称病", + "target": "因此就称病不来" + }, + { + "source": "且夫‘察见渊中鱼,不祥’", + "target": "而且有这样的话‘看得清深水中的鱼是不吉祥的’" + }, + { + "source": "今王始诈病", + "target": "现今吴王开始假称生病" + }, + { + "source": "及觉", + "target": "等到被朝廷察觉" + }, + { + "source": "见责急", + "target": "遭严厉地诘问" + }, + { + "source": "愈益闭", + "target": "就越想隐瞒自己的行为" + }, + { + "source": "恐上诛之", + "target": "害怕皇帝杀他" + }, + { + "source": "计乃无聊", + "target": "称病的计谋出于无可奈何" + }, + { + "source": "唯上弃之而与更始", + "target": "希望皇帝捐弃前嫌给吴王重新开始的机会" + }, + { + "source": "於是天子乃赦吴使者归之", + "target": "于是天子就赦免吴国的使者让他们回去" + }, + { + "source": "而赐吴王几杖", + "target": "并赐给吴王几、杖" + }, + { + "source": "老", + "target": "认为他老了" + }, + { + "source": "不朝", + "target": "可以不入京朝见" + }, + { + "source": "吴得释其罪", + "target": "吴王得以解除他的罪过" + }, + { + "source": "谋亦益解", + "target": "谋反的事情也就放松了" + }, + { + "source": "然其居国以铜盐故", + "target": "然而他所在的封国因为有铜盐的收益" + }, + { + "source": "百姓无赋", + "target": "百姓没有赋税" + }, + { + "source": "卒践更", + "target": "士兵服役发给代役金" + }, + { + "source": "辄与平贾", + "target": "而且给价公平" + }, + { + "source": "岁时存问茂材", + "target": "每年在一定时候去慰问有才能的人" + }, + { + "source": "赏赐闾里", + "target": "给平民赏赐" + }, + { + "source": "佗郡国吏欲来捕亡人者", + "target": "其他郡国法吏要追捕的逃犯" + }, + { + "source": "讼共禁弗予", + "target": "吴王就收容他们而不交出" + }, + { + "source": "如此者四十馀年", + "target": "这样做了四十多年" + }, + { + "source": "以故能使其众", + "target": "吴王就能支使利用他的百姓了" + }, + { + "source": "晁错为太子家令", + "target": "晁错做太子家令" + }, + { + "source": "得幸太子", + "target": "得到太子的宠幸" + }, + { + "source": "数从容言吴过可削", + "target": "多次怂恿太子说吴王有罪应削减他的封地" + }, + { + "source": "数上书说孝文帝", + "target": "也多次上书劝说文帝" + }, + { + "source": "文帝宽", + "target": "文帝宽厚" + }, + { + "source": "不忍罚", + "target": "不忍处罚他" + }, + { + "source": "以此吴日益横", + "target": "因此吴王更加骄横" + }, + { + "source": "及孝景帝即位", + "target": "等到景帝即位" + }, + { + "source": "错为御史大夫", + "target": "晁错做御史大夫" + }, + { + "source": "说上曰:“昔高帝初定天下", + "target": "又劝皇帝说:“从前高祖刚刚平定天下时" + }, + { + "source": "昆弟少", + "target": "兄弟少" + }, + { + "source": "诸子弱", + "target": "儿子弱小" + }, + { + "source": "大封同姓", + "target": "就大大赐封同姓的人" + }, + { + "source": "故王孽子悼惠王王齐七十馀城", + "target": "所以他的庶子悼惠王封为齐王统辖七十多个县" + }, + { + "source": "庶弟元王王楚四十馀城", + "target": "异母弟刘交做楚元王统辖四十多个县" + }, + { + "source": "兄子濞王吴五十馀城:封三庶孽", + "target": "哥哥的儿子刘濞做吴王统辖五十多个县:分封这三个人" + }, + { + "source": "分天下半", + "target": "就分去天下的一半" + }, + { + "source": "今吴王前有太子之郄", + "target": "现今吴王因以前有儿子被打死的嫌隙" + }, + { + "source": "诈称病不朝", + "target": "假称生病不肯入京朝见" + }, + { + "source": "於古法当诛", + "target": "依照古法应杀" + }, + { + "source": "文帝弗忍", + "target": "文帝不忍心" + }, + { + "source": "因赐几杖", + "target": "就赏他几杖" + }, + { + "source": "德至厚", + "target": "对他的恩德非常优厚" + }, + { + "source": "当改过自新", + "target": "本当改过自新" + }, + { + "source": "乃益骄溢", + "target": "却更加骄横过度" + }, + { + "source": "即山铸钱", + "target": "靠近铜矿铸造钱币" + }, + { + "source": "煮海水为盐", + "target": "煮海水制盐" + }, + { + "source": "诱天下亡人", + "target": "引诱天下亡命之徒" + }, + { + "source": "谋作乱", + "target": "谋划叛乱" + }, + { + "source": "今削之亦反", + "target": "现在削减他也是造反" + }, + { + "source": "不削之亦反", + "target": "不削减他也是造反" + }, + { + "source": "削之", + "target": "削减他" + }, + { + "source": "其反亟", + "target": "反得快" + }, + { + "source": "祸小", + "target": "灾祸小" + }, + { + "source": "不削", + "target": "不削减他" + }, + { + "source": "反迟", + "target": "反得晚" + }, + { + "source": "祸大", + "target": "灾祸大" + }, + { + "source": "三年冬", + "target": "景帝三年冬天" + }, + { + "source": "楚王朝", + "target": "楚王来朝见" + }, + { + "source": "晁错因言楚王戊往年为薄太后服", + "target": "晁错借这个机会说楚王刘戊去年为薄太后服丧时" + }, + { + "source": "私奸服舍", + "target": "在服丧住的房子里偷偷淫乱" + }, + { + "source": "请诛之", + "target": "请求诛杀他" + }, + { + "source": "诏赦", + "target": "景帝下诏赦免了他的死罪" + }, + { + "source": "罚削东海郡", + "target": "只是削减东海郡作为惩罚" + }, + { + "source": "因削吴之豫章郡、会稽郡", + "target": "随之削减了吴的豫章郡、会稽郡" + }, + { + "source": "及前二年赵王有罪", + "target": "还有两年前赵王有罪" + }, + { + "source": "削其河间郡", + "target": "削减了他的河间郡" + }, + { + "source": "胶西王卬以卖爵有奸", + "target": "胶西王刘卬因为售卖爵位时舞弊" + }, + { + "source": "削其六县", + "target": "削减了他的六个县" + }, + { + "source": "汉廷臣方议削吴", + "target": "汉朝的大臣正在讨论削减吴王的土地" + }, + { + "source": "吴王濞恐削地无已", + "target": "吴王刘濞担心削地没有止境" + }, + { + "source": "因以此发谋", + "target": "想借机把个人图谋公开" + }, + { + "source": "欲举事", + "target": "要起兵发难" + }, + { + "source": "念诸侯无足与计谋者", + "target": "又想到诸侯中没有能共同谋划的人" + }, + { + "source": "闻胶西王勇", + "target": "知道胶西王勇壮" + }, + { + "source": "好气,喜兵", + "target": "好逞势斗胜" + }, + { + "source": "诸齐皆惮畏", + "target": "几个齐地的诸侯王都畏惧他" + }, + { + "source": "於是乃使中大夫应高誂胶西王", + "target": "于是派中大夫应高去诱惑胶西王" + }, + { + "source": "无文书", + "target": "不带书信" + }, + { + "source": "口报曰:吴王不肖", + "target": "只是口头通报说:吴王不才" + }, + { + "source": "有宿夕之忧", + "target": "有着很快降临的忧虑" + }, + { + "source": "不敢自外", + "target": "不敢把自己当作外人" + }, + { + "source": "使喻其驩心", + "target": "使您明白他的好意" + }, + { + "source": "王曰:何以教之", + "target": "胶西王说:有何指教" + }, + { + "source": "高曰:今者主上兴於奸", + "target": "应高说:现在皇帝任用奸臣" + }, + { + "source": "饰於邪臣", + "target": "被奸邪之臣蒙蔽" + }, + { + "source": "好小善", + "target": "喜欢眼前的利益" + }, + { + "source": "听谗贼", + "target": "听信谗言" + }, + { + "source": "擅变更律令", + "target": "擅自改变法令" + }, + { + "source": "侵夺诸侯之地", + "target": "侵夺诸侯的封地" + }, + { + "source": "徵求滋多", + "target": "对封国征求越来越多" + }, + { + "source": "诛罚良善", + "target": "诛杀惩罚善良的人" + }, + { + "source": "日以益甚", + "target": "这些情形日益严重" + }, + { + "source": "里语有之,‘舐糠及米’", + "target": "俗话说:‘吃完米糠就会吃到米’" + }, + { + "source": "吴与胶西,知名诸侯也", + "target": "吴王和胶西王是有名的诸侯" + }, + { + "source": "一时见察", + "target": "一旦被注意盯上" + }, + { + "source": "恐不得安肆矣", + "target": "恐怕不能安宁自由了" + }, + { + "source": "吴王身有内病", + "target": "吴王身患内疾" + }, + { + "source": "不能朝请二十馀年", + "target": "不能朝见皇帝二十多年了" + }, + { + "source": "尝患见疑", + "target": "曾经担心被猜疑" + }, + { + "source": "无以自白", + "target": "又没有办法解释" + }, + { + "source": "今胁肩累足", + "target": "现在缩敛肩膀小步走路" + }, + { + "source": "犹惧不见释", + "target": "犹且害怕不被谅解" + }, + { + "source": "窃闻大王以爵事有適", + "target": "我听说大王因为卖爵的事而被罚罪" + }, + { + "source": "所闻诸侯削地", + "target": "我听说诸侯被削减封地" + }, + { + "source": "罪不至此", + "target": "所犯罪过不该这样处罚" + }, + { + "source": "此恐不得削地而已", + "target": "这种惩罚恐怕不只削地就能罢休的" + }, + { + "source": "王曰:“然", + "target": "胶西王说:“是的" + }, + { + "source": "有之", + "target": "有这样的事" + }, + { + "source": "子将柰何", + "target": "你说怎么办呢" + }, + { + "source": "高曰:同恶相助", + "target": "应高说:憎恶相同的互相帮助" + }, + { + "source": "同好相留", + "target": "爱好相同的互相留连" + }, + { + "source": "同情相成", + "target": "情感相同的互相成全" + }, + { + "source": "同欲相趋", + "target": "愿望相同的共同追求" + }, + { + "source": "同利相死", + "target": "利益相同的死在一起" + }, + { + "source": "今吴王自以为与大王同忧", + "target": "现在吴王自认为和大王有相同的忧虑" + }, + { + "source": "原因时循理", + "target": "愿借着时机顺应事理" + }, + { + "source": "弃躯以除患害於天下", + "target": "牺牲个人身躯为天下除害" + }, + { + "source": "亿亦可乎", + "target": "想一想可以吗" + }, + { + "source": "王瞿然骇曰:寡人何敢如是", + "target": "胶西王吃惊地说:我哪里敢这样做呢" + }, + { + "source": "今主上虽急", + "target": "现在皇帝虽然威逼急迫" + }, + { + "source": "固有死耳", + "target": "我本来就有死罪啊" + }, + { + "source": "安得不戴", + "target": "怎能不拥戴他呢" + }, + { + "source": "高曰:御史大夫晁错", + "target": "应高说:御史大夫晁错" + }, + { + "source": "荧惑天子", + "target": "迷惑天子" + }, + { + "source": "侵夺诸侯", + "target": "侵夺诸侯" + }, + { + "source": "蔽忠塞贤", + "target": "蔽塞忠贞贤良的人" + }, + { + "source": "朝廷疾怨", + "target": "朝廷之臣都有憎恨怨恨之心" + }, + { + "source": "诸侯皆有倍畔之意", + "target": "诸侯都有背叛之意" + }, + { + "source": "人事极矣", + "target": "人臣之事他已做到极点了" + }, + { + "source": "彗星出", + "target": "现在彗星出现" + }, + { + "source": "蝗蟲数起", + "target": "蝗灾不断发生" + }, + { + "source": "此万世一时", + "target": "这是万世难逢的唯一机会" + }, + { + "source": "而愁劳圣人之所以起也", + "target": "而且忧愁劳苦的时候就是圣人所以产生的时代" + }, + { + "source": "故吴王欲内以晁错为讨", + "target": "所以吴王想对内以讨伐晁错为借口" + }, + { + "source": "外随大王後车", + "target": "在外追随大王车后" + }, + { + "source": "彷徉天下", + "target": "驰骋天下" + }, + { + "source": "所乡者降", + "target": "使面对着的地方投降" + }, + { + "source": "所指者下", + "target": "使手指着的地方攻克" + }, + { + "source": "天下莫敢不服", + "target": "天下没有敢不顺从的" + }, + { + "source": "大王诚幸而许之一言", + "target": "大王您假使能够答应我一句话" + }, + { + "source": "则吴王率楚王略函谷关", + "target": "那么吴王就率领楚王攻下函谷关" + }, + { + "source": "守荥阳敖仓之粟", + "target": "守住荥阳敖仓的粮食" + }, + { + "source": "距汉兵", + "target": "抗拒汉兵" + }, + { + "source": "治次舍", + "target": "修筑军队驻扎的房舍" + }, + { + "source": "须大王", + "target": "等待大王的到来" + }, + { + "source": "大王有幸而临之", + "target": "大王真的能够幸临" + }, + { + "source": "则天下可并", + "target": "那么天下就可以并吞" + }, + { + "source": "两主分割", + "target": "两个君主分治天下" + }, + { + "source": "不亦可乎", + "target": "不也是可以的吗" + }, + { + "source": "王曰:善", + "target": "胶西王说:好" + }, + { + "source": "高归报吴王", + "target": "应高回去报告吴王" + }, + { + "source": "吴王犹恐其不与", + "target": "吴王犹且担心胶西王不参与起兵发难" + }, + { + "source": "乃身自为使", + "target": "就亲自做使者" + }, + { + "source": "使於胶西", + "target": "到胶西出使" + }, + { + "source": "面结之", + "target": "当面和胶西王订立盟约" + }, + { + "source": "胶西群臣或闻王谋", + "target": "胶西群臣中有的人知道了胶西王的反叛之谋" + }, + { + "source": "谏曰:“承一帝", + "target": "规劝说:“侍奉一个皇帝" + }, + { + "source": "至乐也", + "target": "是最快乐的事" + }, + { + "source": "今大王与吴西乡", + "target": "现在大王和吴王向西进兵" + }, + { + "source": "弟令事成", + "target": "假使事情成功了" + }, + { + "source": "两主分争", + "target": "两主定会有分歧争端" + }, + { + "source": "患乃始结", + "target": "灾难就从这开始缠身" + }, + { + "source": "诸侯之地不足为汉郡什二", + "target": "诸侯的土地不足朝廷各郡的十分之二" + }, + { + "source": "而为畔逆以忧太后", + "target": "而背叛朝廷也会使太后担忧" + }, + { + "source": "非长策也", + "target": "这不是长远之计啊" + }, + { + "source": "王弗听", + "target": "胶西王不听" + }, + { + "source": "遂发使约齐、菑川、胶东、济南、济北", + "target": "于是派使者联合齐王、菑川王、胶东王、济南王、济北王" + }, + { + "source": "皆许诺", + "target": "都答允了" + }, + { + "source": "而曰,城阳景王有义", + "target": "而且说:城阳景王为了正义" + }, + { + "source": "攻诸吕", + "target": "攻打那些姓吕的" + }, + { + "source": "勿与", + "target": "不要让他参与起兵" + }, + { + "source": "事定分之耳", + "target": "事成之后分些土地给他就行了" + }, + { + "source": "诸侯既新削罚", + "target": "诸侯近来受到削减土地的惩罚" + }, + { + "source": "振恐", + "target": "都震惊恐惧" + }, + { + "source": "多怨晁错", + "target": "大多怨恨晁错" + }, + { + "source": "及削吴会稽、豫章郡书至", + "target": "等到削减吴国会稽郡、豫章郡的文书发到吴国" + }, + { + "source": "则吴王先起兵", + "target": "吴王首先起兵作乱" + }, + { + "source": "胶西正月丙午诛汉吏二千石以下", + "target": "胶西王在正月丙午这天杀死了朝廷派来的二千石以下的官员" + }, + { + "source": "胶东、菑川、济南、楚、赵亦然", + "target": "胶东王、菑川王、济南王、楚王、赵王也都如此" + }, + { + "source": "遂发兵西", + "target": "于是向西进兵" + }, + { + "source": "齐王後悔", + "target": "齐王后来后悔" + }, + { + "source": "饮药自杀", + "target": "服毒自杀" + }, + { + "source": "畔约", + "target": "违背盟约" + }, + { + "source": "济北王城坏未完", + "target": "济北王的城墙损坏没有竣工" + }, + { + "source": "其郎中令劫守其王", + "target": "他的郎中令劫持控制着他" + }, + { + "source": "不得发兵", + "target": "使他不能发兵" + }, + { + "source": "胶西为渠率", + "target": "胶西王为首领" + }, + { + "source": "胶东、菑川、济南共攻围临菑", + "target": "和胶东王、菑川王、济南王一起率兵围攻临菑" + }, + { + "source": "赵王遂亦反", + "target": "赵王刘遂也反叛了" + }, + { + "source": "阴使匈奴与连兵", + "target": "暗中派使者到匈奴商议联合作战的事" + }, + { + "source": "七国之发也", + "target": "七国发难的时候" + }, + { + "source": "吴王悉其士卒", + "target": "吴王全部征召他的士兵" + }, + { + "source": "下令国中曰:“寡人年六十二", + "target": "下令全国说:“我年纪六十二岁" + }, + { + "source": "身自将", + "target": "亲自统率军队" + }, + { + "source": "少子年十四", + "target": "小儿子年龄十四岁" + }, + { + "source": "亦为士卒先", + "target": "也身先士卒" + }, + { + "source": "诸年上与寡人比", + "target": "所以凡是年长和我相同的" + }, + { + "source": "下与少子等者", + "target": "年轻和我的小儿子相同的人" + }, + { + "source": "皆发", + "target": "都要出征" + }, + { + "source": "发二十馀万人", + "target": "征发了二十多万人" + }, + { + "source": "南使闽越、东越", + "target": "派人到南边的闽越、东越去" + }, + { + "source": "东越亦发兵从", + "target": "东越也发兵跟随吴王" + }, + { + "source": "孝景帝三年正月甲子", + "target": "景帝三年正月甲子" + }, + { + "source": "初起兵於广陵", + "target": "先从广陵起兵出发" + }, + { + "source": "西涉淮", + "target": "向西渡过淮河" + }, + { + "source": "因并楚兵", + "target": "于是和楚军会合" + }, + { + "source": "发使遗诸侯书曰:“吴王刘濞敬问胶西王、胶东王、菑川王、济南王、赵王、楚王、淮南王、衡山王、庐江王、故长沙王子:幸教寡人", + "target": "派使者送给诸侯的信上说:“吴王刘濞恭敬地问候胶西王、胶东王、菑川王、济南王、赵王、楚王、淮南王、衡山王、庐江王、已故的长沙王的儿子:希望得到你们的指教" + }, + { + "source": "以汉有贼臣", + "target": "因为汉朝有奸臣" + }, + { + "source": "无功天下", + "target": "无功天下" + }, + { + "source": "侵夺诸侯地", + "target": "却侵夺诸侯的土地" + }, + { + "source": "使吏劾系讯治", + "target": "派法吏弹劾囚系审讯惩治诸侯" + }, + { + "source": "以僇辱之为故", + "target": "专以侮辱诸侯为能事" + }, + { + "source": "不以诸侯人君礼遇刘氏骨肉", + "target": "不用诸侯王的礼仪对待刘氏骨肉同胞" + }, + { + "source": "绝先帝功臣", + "target": "抛开先帝的功臣" + }, + { + "source": "进任奸宄", + "target": "进用坏人" + }, + { + "source": "诖乱天下", + "target": "惑乱天下" + }, + { + "source": "欲危社稷", + "target": "想要危害国家" + }, + { + "source": "陛下多病志失", + "target": "皇帝体弱多病神志失常" + }, + { + "source": "不能省察", + "target": "不能明察政情" + }, + { + "source": "欲举兵诛之", + "target": "我想要起兵诛讨他们" + }, + { + "source": "谨闻教", + "target": "我恭敬听从各位指教" + }, + { + "source": "敝国虽狭", + "target": "我国虽然狭小" + }, + { + "source": "地方三千里", + "target": "土地也是方圆三千里" + }, + { + "source": "人虽少", + "target": "人口虽然少" + }, + { + "source": "精兵可具五十万", + "target": "精锐的士兵也能准备五十万人" + }, + { + "source": "寡人素事南越三十馀年", + "target": "本人一向侍奉南越三十多年" + }, + { + "source": "其王君皆不辞分其卒以随寡人", + "target": "他们的君主都不拒绝征召分派士兵跟随我进兵" + }, + { + "source": "又可得三十馀万", + "target": "又可以得到三十多万人" + }, + { + "source": "寡人虽不肖", + "target": "本人虽不才" + }, + { + "source": "原以身从诸王", + "target": "愿亲自追随各位王侯" + }, + { + "source": "越直长沙者", + "target": "越正和长沙接壤" + }, + { + "source": "因王子定长沙以北", + "target": "他们可追随长沙王的儿子平定长沙以北" + }, + { + "source": "西走蜀、汉中", + "target": "然后迅速向西进攻蜀汉" + }, + { + "source": "告越、楚王、淮南三王", + "target": "派人告诉东越王、楚王、淮南王三个侯王" + }, + { + "source": "与寡人西面", + "target": "和我一起向西进攻" + }, + { + "source": "齐诸王与赵王定河间、河内", + "target": "齐地诸王和赵王平定河间、河内后" + }, + { + "source": "或入临晋关", + "target": "有的进入临津关" + }, + { + "source": "或与寡人会雒阳", + "target": "有的和我在洛阳会和" + }, + { + "source": "燕王、赵王固与胡王有约", + "target": "燕王、赵王本来与匈奴王有盟约" + }, + { + "source": "燕王北定代、云中", + "target": "燕王在北方平定代郡、云中郡" + }, + { + "source": "抟胡众入萧关", + "target": "然后统领匈奴军队进入萧关" + }, + { + "source": "走长安", + "target": "直取长安" + }, + { + "source": "匡正天子", + "target": "纠正天子的错误" + }, + { + "source": "以安高庙", + "target": "来安定高祖庙" + }, + { + "source": "原王勉之", + "target": "希望诸王勉力去做" + }, + { + "source": "楚元王子、淮南三王或不沐洗十馀年", + "target": "楚元王的儿子、淮南的淮南王、衡山王、庐江王各自心有所专注已经十多年了" + }, + { + "source": "怨入骨髓", + "target": "怨恨深入骨髓" + }, + { + "source": "欲一有所出之久矣", + "target": "想要有所行动已很久了" + }, + { + "source": "寡人未得诸王之意", + "target": "只是我不得知诸王的心意" + }, + { + "source": "未敢听", + "target": "不敢听命" + }, + { + "source": "今诸王苟能存亡继绝", + "target": "现在诸位王侯如能保存延续将要灭绝的国家" + }, + { + "source": "振弱伐暴", + "target": "扶弱锄强" + }, + { + "source": "以安刘氏", + "target": "来安定刘氏" + }, + { + "source": "社稷之所原也", + "target": "这是宗庙社稷所希望的" + }, + { + "source": "敝国虽贫", + "target": "我国虽然贫穷" + }, + { + "source": "寡人节衣食之用", + "target": "我节省衣食的费用" + }, + { + "source": "积金钱", + "target": "积蓄金钱" + }, + { + "source": "脩兵革", + "target": "修治兵器甲胄" + }, + { + "source": "聚穀食", + "target": "积聚粮食" + }, + { + "source": "夜以继日", + "target": "夜以继日的努力" + }, + { + "source": "三十馀年矣", + "target": "有三十多年了" + }, + { + "source": "凡为此", + "target": "都是为的今天" + }, + { + "source": "原诸王勉用之", + "target": "希望诸王努力利用这些条件" + }, + { + "source": "能斩捕大将者", + "target": "能逮捕杀死大将军的" + }, + { + "source": "赐金五千斤", + "target": "赏赐黄金五千斤" + }, + { + "source": "封万户", + "target": "封邑万户" + }, + { + "source": "列将", + "target": "逮捕杀死将军的" + }, + { + "source": "三千斤", + "target": "赏赐黄金三千斤" + }, + { + "source": "封五千户", + "target": "封邑五千户" + }, + { + "source": "裨将", + "target": "逮捕杀死副将的" + }, + { + "source": "二千斤", + "target": "赏赐黄金二千斤" + }, + { + "source": "封二千户", + "target": "封邑二千户" + }, + { + "source": "二千石", + "target": "逮捕杀死俸禄二千石的官员" + }, + { + "source": "千斤", + "target": "赏赐黄金一千斤" + }, + { + "source": "封千户", + "target": "食邑一千户" + }, + { + "source": "千石", + "target": "逮捕俸禄一千石的官员" + }, + { + "source": "五百斤", + "target": "赏赐黄金五百斤" + }, + { + "source": "封五百户", + "target": "封邑五百户" + }, + { + "source": "皆为列侯", + "target": "以上有功的人都可被封为列侯" + }, + { + "source": "其以军若城邑降者", + "target": "那些带着军队或者城邑来投降的" + }, + { + "source": "卒万人", + "target": "士兵有万人" + }, + { + "source": "邑万户", + "target": "城中户口万户" + }, + { + "source": "如得大将", + "target": "如同得到大将军" + }, + { + "source": "人户五千", + "target": "士兵城中户数五千的" + }, + { + "source": "如得列将", + "target": "如同得到将军" + }, + { + "source": "人户三千", + "target": "士兵城中户数三千的" + }, + { + "source": "如得裨将", + "target": "如同得到副将" + }, + { + "source": "人户千", + "target": "士兵城中户数一千的" + }, + { + "source": "如得二千石", + "target": "如同得到二千石的官员" + }, + { + "source": "其小吏皆以差次受爵金", + "target": "那些投降的小官吏也依职位差别受到封爵赏金" + }, + { + "source": "佗封赐皆倍军法", + "target": "其他的封赏都一倍于汉朝规定" + }, + { + "source": "其有故爵邑者", + "target": "那些原有封爵城邑的人" + }, + { + "source": "更益勿因", + "target": "只会增加不会保持原状" + }, + { + "source": "原诸王明以令士大夫", + "target": "希望诸王明确地向士大夫们宣布" + }, + { + "source": "弗敢欺也", + "target": "我不敢欺骗他们" + }, + { + "source": "寡人金钱在天下者往往而有", + "target": "我的金钱天下到处都有" + }, + { + "source": "非必取於吴", + "target": "不一定到吴国来取" + }, + { + "source": "诸王日夜用之弗能尽", + "target": "诸王日夜使用也不能用光" + }, + { + "source": "有当赐者告寡人", + "target": "有应赏赐的人告诉我" + }, + { + "source": "寡人且往遗之", + "target": "我将前往送给他" + }, + { + "source": "敬以闻", + "target": "恭敬地奉告诸王" + }, + { + "source": "七国反书闻天子", + "target": "七国反叛的书信报知天子后" + }, + { + "source": "天子乃遣太尉条侯周亚夫将三十六将军", + "target": "天子派太尉条侯周亚夫率领三十六个将军" + }, + { + "source": "往击吴楚", + "target": "去攻打吴、楚" + }, + { + "source": "遣曲周侯郦寄击赵", + "target": "派曲周侯郦寄攻打赵" + }, + { + "source": "将军栾布击齐", + "target": "将军栾布攻打齐" + }, + { + "source": "大将军窦婴屯荥阳", + "target": "大将军窦婴驻扎在荥阳" + }, + { + "source": "监齐赵兵", + "target": "监视齐、赵的军队" + }, + { + "source": "吴楚反书闻", + "target": "吴楚等反叛的书信被人们闻知时" + }, + { + "source": "兵未发", + "target": "汉朝的军队还未出动" + }, + { + "source": "窦婴未行", + "target": "窦婴也未出发" + }, + { + "source": "言故吴相袁盎", + "target": "向皇帝称赞过去吴王的丞相袁盎" + }, + { + "source": "盎时家居", + "target": "袁盎当时正闲居在家" + }, + { + "source": "诏召入见", + "target": "皇帝下诏召他进见" + }, + { + "source": "上方与晁错调兵笇军食", + "target": "皇帝正和晁错一起筹算军队和军粮的事情" + }, + { + "source": "上问袁盎曰:“君尝为吴相", + "target": "皇帝问袁盎说:“你曾作过吴王的丞相" + }, + { + "source": "知吴臣田禄伯为人乎", + "target": "知道吴国臣子田禄伯的为人吗" + }, + { + "source": "今吴楚反", + "target": "现在吴楚反叛" + }, + { + "source": "於公何如", + "target": "你的看法如何" + }, + { + "source": "对曰:不足忧也", + "target": "袁盎回答说:不值得忧虑" + }, + { + "source": "今破矣", + "target": "马上就能打败他们" + }, + { + "source": "上曰:吴王即山铸钱", + "target": "皇帝说:吴王靠近铜矿铸造钱币" + }, + { + "source": "煮海水为盐", + "target": "煮海水制盐" + }, + { + "source": "诱天下豪桀", + "target": "引诱天下豪杰" + }, + { + "source": "白头举事", + "target": "在头发白了的时候举兵作乱" + }, + { + "source": "若此,其计不百全", + "target": "如果没有周全的计谋" + }, + { + "source": "岂发乎", + "target": "哪里会发动反叛呢" + }, + { + "source": "何以言其无能为也", + "target": "为什么说他不能有所作为呢" + }, + { + "source": "袁盎对曰:吴有铜盐利则有之", + "target": "袁盎回答说:吴国有铜矿煮盐之利那是确实的" + }, + { + "source": "安得豪桀而诱之", + "target": "哪里能得到豪杰并且诱惑他们呢" + }, + { + "source": "诚令吴得豪桀", + "target": "假如吴王真能得到豪杰" + }, + { + "source": "亦且辅王为义", + "target": "也应该辅佐吴王做合乎道理的事" + }, + { + "source": "不反矣", + "target": "就不会反叛了" + }, + { + "source": "吴所诱皆无赖子弟", + "target": "吴王所诱惑的都是无赖子弟" + }, + { + "source": "亡命铸钱奸人", + "target": "逃亡铸钱的*邪之徒" + }, + { + "source": "故相率以反", + "target": "所以才互相勾引而反叛" + }, + { + "source": "晁错曰:袁盎策之善", + "target": "晁错说:袁盎分析得对" + }, + { + "source": "上问曰:计安出", + "target": "皇帝问:怎样才能拿出好的对策呢" + }, + { + "source": "盎对曰:原屏左右", + "target": "袁盎说:希望屏退左右的人" + }, + { + "source": "上屏人", + "target": "皇帝让身边的人退下去" + }, + { + "source": "独错在", + "target": "只有晁错还在" + }, + { + "source": "盎曰:臣所言", + "target": "袁盎说:我所说的" + }, + { + "source": "人臣不得知也", + "target": "为人臣的也不能知道" + }, + { + "source": "乃屏错", + "target": "于是又屏退晁错" + }, + { + "source": "错趋避东厢", + "target": "晁错急忙到东厢回避" + }, + { + "source": "恨甚", + "target": "对此十分恼恨" + }, + { + "source": "上卒问盎", + "target": "皇帝最后又问袁盎" + }, + { + "source": "盎对曰:吴楚相遗书,曰,高帝王子弟各有分地", + "target": "袁盎回答说:吴、楚相互往来的书信说,高祖封立刘氏子弟为王并有各自的分封土地" + }, + { + "source": "今贼臣晁错擅適过诸侯", + "target": "现在贼臣晁错擅自贬谪责罚诸侯" + }, + { + "source": "削夺之地", + "target": "削夺诸侯的土地" + }, + { + "source": "故以反为名", + "target": "他们用造反的名义" + }, + { + "source": "西共诛晁错", + "target": "共同向西进攻联合诛讨晁错" + }, + { + "source": "复故地而罢", + "target": "恢复了原来封地就会罢兵" + }, + { + "source": "方今计独斩晁错", + "target": "现在的计策只有斩杀晁错" + }, + { + "source": "发使赦吴楚七国", + "target": "派使者赦免吴、楚七国的罪过" + }, + { + "source": "复其故削地", + "target": "恢复原来被削减的封地" + }, + { + "source": "则兵可无血刃而俱罢", + "target": "那么就能够不必血染兵器而战事全部结束" + }, + { + "source": "於是上嘿然良久", + "target": "于是皇帝静默了很长一段时间" + }, + { + "source": "曰:顾诚何如", + "target": "说:只是真实的情况怎样呢" + }, + { + "source": "吾不爱一人以谢天下", + "target": "我不会因为爱一个人而拒绝天下的" + }, + { + "source": "盎曰:臣愚计无出此", + "target": "袁盎说:我愚蠢的计策没有能超出这个的了" + }, + { + "source": "原上孰计之", + "target": "希望皇帝认真地考虑考虑" + }, + { + "source": "乃拜盎为太常", + "target": "于是任命袁盎做了太常" + }, + { + "source": "吴王弟子德侯为宗正", + "target": "吴王弟弟的儿子德侯做了宗正" + }, + { + "source": "盎装治行", + "target": "袁盎秘密准备行装" + }, + { + "source": "後十馀日", + "target": "十多天后" + }, + { + "source": "上使中尉召错", + "target": "皇帝派中尉召晁错" + }, + { + "source": "绐载行东市", + "target": "骗晁错乘车巡行东市" + }, + { + "source": "错衣朝衣斩东市", + "target": "晁错穿着上朝的衣服在东市被杀" + }, + { + "source": "则遣袁盎奉宗庙", + "target": "然后就派袁盎以侍奉宗庙的太常身份" + }, + { + "source": "宗正辅亲戚", + "target": "德侯以辅助亲戚的宗正身份" + }, + { + "source": "使告吴如盎策", + "target": "按照袁盎的计策出使告知吴王" + }, + { + "source": "至吴", + "target": "到了吴国" + }, + { + "source": "吴楚兵已攻梁壁矣", + "target": "吴楚的军队已进攻梁国营垒了" + }, + { + "source": "宗正以亲故", + "target": "宗正因有亲戚的关系" + }, + { + "source": "先入见", + "target": "先进见吴王" + }, + { + "source": "谕吴王使拜受诏", + "target": "谕告吴王跪拜接受诏令" + }, + { + "source": "吴王闻袁盎来", + "target": "吴王听说袁盎来了" + }, + { + "source": "亦知其欲说己", + "target": "也知道他要说服自己" + }, + { + "source": "笑而应曰:我已为东帝", + "target": "笑着回答说:我已经成为东帝" + }, + { + "source": "尚何谁拜", + "target": "还跪拜谁呢" + }, + { + "source": "不肯见盎而留之军中", + "target": "不肯见袁盎而把他扣留在军中" + }, + { + "source": "欲劫使将", + "target": "想胁迫袁盎做将军" + }, + { + "source": "盎不肯", + "target": "袁盎不肯" + }, + { + "source": "使人围守", + "target": "就派人包围守卫着他" + }, + { + "source": "且杀之", + "target": "将要杀他" + }, + { + "source": "盎得夜出", + "target": "袁盎得以趁夜色逃出" + }, + { + "source": "步亡去", + "target": "徒步离开" + }, + { + "source": "走梁军", + "target": "跑到梁王的军营" + }, + { + "source": "遂归报", + "target": "而后归朝报告" + }, + { + "source": "条侯将乘六乘传", + "target": "条侯乘坐六匹马拉的传车" + }, + { + "source": "会兵荥阳", + "target": "会师荥阳" + }, + { + "source": "至雒阳", + "target": "到洛阳" + }, + { + "source": "见剧孟", + "target": "看见剧孟" + }, + { + "source": "喜曰:“七国反", + "target": "高兴地说:“七国反叛" + }, + { + "source": "吾乘传至此", + "target": "吾乘传车到达这里" + }, + { + "source": "不自意全", + "target": "自己没有想到会安全抵达" + }, + { + "source": "又以为诸侯已得剧孟", + "target": "还以为诸侯们已经得到了剧孟" + }, + { + "source": "剧孟今无动", + "target": "剧孟现在没有起兵的举动" + }, + { + "source": "吾据荥阳", + "target": "我又占据荥阳" + }, + { + "source": "以东无足忧者", + "target": "荥阳以东没有值得忧虑的了" + }, + { + "source": "至淮阳", + "target": "到达淮阳" + }, + { + "source": "问父绛侯故客邓都尉曰:策安出", + "target": "询问父亲绛侯从前的门客邓都尉说:怎样才能拿出好的计策呢" + }, + { + "source": "客曰:吴兵锐甚", + "target": "门客说:吴兵锐气正盛" + }, + { + "source": "难与争锋", + "target": "和他交战很难取胜" + }, + { + "source": "楚兵轻", + "target": "楚兵浮躁" + }, + { + "source": "不能久", + "target": "锐气不能保持长久" + }, + { + "source": "方今为将军计", + "target": "现在为将军提出一个计策" + }, + { + "source": "莫若引兵东北壁昌邑", + "target": "不如率军在东北的昌邑筑垒坚守" + }, + { + "source": "以梁委吴", + "target": "把梁国放弃给吴军" + }, + { + "source": "吴必尽锐攻之", + "target": "吴军一定会用全部精锐军队攻打梁" + }, + { + "source": "将军深沟高垒", + "target": "将军深挖沟高筑垒坚守" + }, + { + "source": "使轻兵绝淮泗口", + "target": "派轻装的军队断绝淮河泗水交汇处" + }, + { + "source": "塞吴饟道", + "target": "阻塞吴军的粮道" + }, + { + "source": "彼吴梁相敝而粮食竭", + "target": "吴梁之间因相持疲弊而且粮草耗尽" + }, + { + "source": "乃以全彊制其罢极", + "target": "然后用保持强盛锐气的军队制服那些疲弊已极的军队" + }, + { + "source": "破吴必矣", + "target": "打败吴国是必然的" + }, + { + "source": "条侯曰:善", + "target": "条侯说:好" + }, + { + "source": "从其策", + "target": "按照他的计策" + }, + { + "source": "遂坚壁昌邑南", + "target": "坚守在昌邑南边" + }, + { + "source": "轻兵绝吴饟道", + "target": "接着派轻装的军队断绝吴军粮道" + }, + { + "source": "吴王之初发也", + "target": "吴王刚发兵的时候" + }, + { + "source": "吴臣田禄伯为大将军", + "target": "吴臣田禄伯做大将军" + }, + { + "source": "田禄伯曰:兵屯聚而西", + "target": "田禄伯说:军队集结在一起西进" + }, + { + "source": "无佗奇道", + "target": "没有其他道路出奇兵" + }, + { + "source": "难以就功", + "target": "难于成功" + }, + { + "source": "臣原得五万人", + "target": "我愿率领五万人" + }, + { + "source": "别循江淮而上", + "target": "另外沿着长江、淮水而上" + }, + { + "source": "收淮南、长沙", + "target": "收聚淮南、长沙的军队" + }, + { + "source": "入武关", + "target": "攻入武关" + }, + { + "source": "与大王会", + "target": "和大王会师" + }, + { + "source": "此亦一奇也", + "target": "这也是一着奇计啊" + }, + { + "source": "吴王太子谏曰:王以反为名", + "target": "吴王太子规劝说:父王是以造反为旗号的" + }, + { + "source": "此兵难以藉人", + "target": "这样的军队是难以委托他人的" + }, + { + "source": "藉人亦且反王", + "target": "委托他人如果他也造反" + }, + { + "source": "柰何", + "target": "该怎么办呢" + }, + { + "source": "且擅兵而别", + "target": "而且拥有军队单独行动" + }, + { + "source": "多佗利害", + "target": "许多其他的利害" + }, + { + "source": "未可知也", + "target": "不可能预先知道" + }, + { + "source": "徒自损耳", + "target": "徒然损害自己罢了" + }, + { + "source": "吴王即不许田禄伯", + "target": "吴王也就没有应允田禄伯的建议" + }, + { + "source": "吴少将桓将军说王曰:吴多步兵", + "target": "吴国一位年轻的桓将军对吴王说:吴国大多是步兵" + }, + { + "source": "步兵利险", + "target": "步兵适宜在险要地形作战" + }, + { + "source": "汉多车骑", + "target": "汉军多战车骑兵" + }, + { + "source": "车骑利平地", + "target": "战车骑兵适宜在平地作战" + }, + { + "source": "原大王所过城邑不下", + "target": "希望大王对途经的城邑不必攻下" + }, + { + "source": "直弃去", + "target": "径直放弃离开" + }, + { + "source": "疾西据雒阳武库", + "target": "迅速西进占领洛阳兵器库" + }, + { + "source": "食敖仓粟", + "target": "吃敖仓粮食" + }, + { + "source": "阻山河之险以令诸侯", + "target": "依靠山河的险要来命令诸侯" + }, + { + "source": "虽毋入关", + "target": "即使不能入关" + }, + { + "source": "天下固已定矣", + "target": "天下大局实际已经决定了" + }, + { + "source": "即大王徐行", + "target": "假如大王行进迟缓" + }, + { + "source": "留下城邑", + "target": "滞留攻城" + }, + { + "source": "汉军车骑至", + "target": "汉军的战车骑兵一到" + }, + { + "source": "驰入梁楚之郊", + "target": "冲入梁国楚国的郊野" + }, + { + "source": "事败矣", + "target": "事情也就失败了" + }, + { + "source": "吴王问诸老将", + "target": "吴王征询年老将军们的意见" + }, + { + "source": "老将曰:此少年推锋之计可耳", + "target": "他们说:这作为青年人推进争先的计策还可以" + }, + { + "source": "安知大虑乎", + "target": "他哪里能知道深远的计谋呢" + }, + { + "source": "於是王不用桓将军计", + "target": "于是吴王没有采纳桓将军的计策" + }, + { + "source": "吴王专并将其兵", + "target": "吴王专断地集中兵力亲自率领" + }, + { + "source": "未度淮", + "target": "还没渡过淮河" + }, + { + "source": "诸宾客皆得为将、校尉、候、司马", + "target": "众多的宾客都被授于将军、校尉、侯、司马等职务" + }, + { + "source": "独周丘不得用", + "target": "只有周丘没被任用" + }, + { + "source": "周丘者下邳人", + "target": "周丘是下邳人" + }, + { + "source": "亡命吴", + "target": "逃亡到吴国" + }, + { + "source": "酤酒无行", + "target": "喜欢喝酒行为不好" + }, + { + "source": "吴王濞薄之", + "target": "吴王刘濞鄙薄他" + }, + { + "source": "弗任", + "target": "所以才没任用" + }, + { + "source": "周丘上谒", + "target": "周丘拜见吴王" + }, + { + "source": "说王曰:“臣以无能", + "target": "对吴王说:“我因无能" + }, + { + "source": "不得待罪行间", + "target": "不能在军队中任职" + }, + { + "source": "臣非敢求有所将", + "target": "我不敢要求率领军队" + }, + { + "source": "原得王一汉节", + "target": "希望得到大王一个汉朝的符节" + }, + { + "source": "必有以报王", + "target": "一定能够报答大王" + }, + { + "source": "王乃予之", + "target": "吴王就给了他符节" + }, + { + "source": "周丘得节", + "target": "周丘得到符节" + }, + { + "source": "夜驰入下邳", + "target": "连夜驱驰进入下邳" + }, + { + "source": "下邳时闻吴反", + "target": "下邳当时听说吴王反叛" + }, + { + "source": "皆城守", + "target": "都去守城" + }, + { + "source": "至传舍", + "target": "周丘到了客舍" + }, + { + "source": "召令", + "target": "召来下邳县令" + }, + { + "source": "令入户", + "target": "县令走进门来" + }, + { + "source": "使从者以罪斩令", + "target": "就让随从人员借用罪名斩杀了他" + }, + { + "source": "遂召昆弟所善豪吏告曰:“吴反兵且至", + "target": "就又召集他弟兄们交好的富豪官吏告诉说:“吴王造反的军队将到" + }, + { + "source": "至", + "target": "到后" + }, + { + "source": "屠下邳不过食顷", + "target": "杀下邳城里的人不过是吃顿饭的时间" + }, + { + "source": "今先下", + "target": "现在先投降" + }, + { + "source": "家室必完", + "target": "家室一定能保全" + }, + { + "source": "能者封侯矣", + "target": "有才能的人还可以封侯" + }, + { + "source": "出乃相告", + "target": "这些人出去后互相转告" + }, + { + "source": "下邳皆下", + "target": "下邳人全投降了" + }, + { + "source": "周丘一夜得三万人", + "target": "周丘一夜工夫得到三万人" + }, + { + "source": "使人报吴王", + "target": "派人报告吴王" + }, + { + "source": "遂将其兵北略城邑", + "target": "就率领他的军队向北攻占城邑" + }, + { + "source": "比至城阳", + "target": "等到城阳" + }, + { + "source": "兵十馀万", + "target": "军队已发展到十多万人" + }, + { + "source": "破城阳中尉军", + "target": "攻破城阳中尉的军队" + }, + { + "source": "闻吴王败走", + "target": "后来听说吴王战败逃走" + }, + { + "source": "自度无与共成功", + "target": "自己估计无法和吴王共同成就事业" + }, + { + "source": "即引兵归下邳", + "target": "就率领军队返回下邳" + }, + { + "source": "未至", + "target": "还没到达" + }, + { + "source": "疽发背死", + "target": "就后背毒疮发作而死" + }, + { + "source": "二月中", + "target": "二月中旬" + }, + { + "source": "吴王兵既破", + "target": "吴王军队已被击垮" + }, + { + "source": "败走", + "target": "战败而逃" + }, + { + "source": "於是天子制诏将军曰:“盖闻为善者", + "target": "于是皇帝颁布命令给将军们:“听说行善的人" + }, + { + "source": "天报之以福", + "target": "上天会用福事报答他" + }, + { + "source": "为非者", + "target": "作恶的人" + }, + { + "source": "天报之以殃", + "target": "上天会用灾祸报偿他" + }, + { + "source": "高皇帝亲表功德", + "target": "高祖皇帝亲自表扬功德" + }, + { + "source": "建立诸侯", + "target": "封立诸侯" + }, + { + "source": "幽王、悼惠王绝无後", + "target": "幽王、悼惠王的封爵断绝了" + }, + { + "source": "孝文皇帝哀怜加惠", + "target": "孝文皇帝哀怜他们格外给予恩惠" + }, + { + "source": "王幽王子遂、悼惠王子卬等", + "target": "封立幽王的儿子遂、悼惠王的儿子卬为王" + }, + { + "source": "令奉其先王宗庙", + "target": "让他们奉祀他们先王的宗庙" + }, + { + "source": "为汉籓国", + "target": "成为汉朝的藩国" + }, + { + "source": "德配天地", + "target": "恩德与天地相匹配" + }, + { + "source": "明并日月", + "target": "光明与日月同光" + }, + { + "source": "吴王濞倍德反义", + "target": "吴王刘濞违背恩德违反道义" + }, + { + "source": "诱受天下亡命罪人", + "target": "引诱天下逃亡的罪人" + }, + { + "source": "乱天下币", + "target": "扰乱天下的钱币" + }, + { + "source": "称病不朝二十馀年", + "target": "称病不入京朝见二十多年" + }, + { + "source": "有司数请濞罪", + "target": "主管大臣多次呈请惩治刘濞的罪行" + }, + { + "source": "孝文皇帝宽之", + "target": "孝文皇帝宽恕他" + }, + { + "source": "欲其改行为善", + "target": "希望他能改过从善" + }, + { + "source": "今乃与楚王戊、赵王遂、胶西王卬、济南王辟光、菑川王贤、胶东王雄渠约从反", + "target": "现在竟然与楚王刘戊、赵王刘遂、胶西王刘卬、济南王刘辟光、菑川王刘贤、胶东王刘雄渠盟约反叛" + }, + { + "source": "为逆无道", + "target": "做出叛逆无道的事" + }, + { + "source": "起兵以危宗庙", + "target": "发兵危害宗庙" + }, + { + "source": "贼杀大臣及汉使者", + "target": "残杀大臣和汉朝的使者" + }, + { + "source": "迫劫万民", + "target": "胁迫千万百姓" + }, + { + "source": "夭杀无罪", + "target": "乱杀无辜" + }, + { + "source": "烧残民家", + "target": "烧毁民舍" + }, + { + "source": "掘其丘冢", + "target": "挖掘坟墓" + }, + { + "source": "甚为暴虐", + "target": "极为暴虐" + }, + { + "source": "今卬等又重逆无道", + "target": "现在胶西王刘卬等更加大逆无道" + }, + { + "source": "烧宗庙", + "target": "烧毁宗庙" + }, + { + "source": "卤御物", + "target": "掠夺宗庙中皇室的器物" + }, + { + "source": "朕甚痛之", + "target": "我甚为痛恨他们" + }, + { + "source": "朕素服避正殿", + "target": "我穿着白色衣服避开正殿" + }, + { + "source": "将军其劝士大夫击反虏", + "target": "将军们要勉励士大夫们攻击叛敌" + }, + { + "source": "击反虏者", + "target": "攻击叛敌时" + }, + { + "source": "深入多杀为功", + "target": "深入敌军多杀敌人才是有功" + }, + { + "source": "斩首捕虏比三百石以上者皆杀之", + "target": "捕捉到的官员要在俸禄是比三百石以上者都杀死" + }, + { + "source": "无有所置", + "target": "不要释放" + }, + { + "source": "敢有议诏及不如诏者", + "target": "胆敢有议论诏书和不按诏书去做的" + }, + { + "source": "皆要斩", + "target": "都处腰斩之刑" + }, + { + "source": "初", + "target": "当初" + }, + { + "source": "吴王之度淮", + "target": "吴王渡过淮河" + }, + { + "source": "与楚王遂西败棘壁", + "target": "与楚王向西进军,在棘壁打败汉军" + }, + { + "source": "乘胜前", + "target": "乘胜向前" + }, + { + "source": "锐甚", + "target": "锐气极盛" + }, + { + "source": "梁孝王恐", + "target": "梁孝王害怕了" + }, + { + "source": "遣六将军击吴", + "target": "派六个将军攻打吴王" + }, + { + "source": "又败梁两将", + "target": "梁王的两个将军又被打败" + }, + { + "source": "士卒皆还走梁", + "target": "士卒都逃回梁" + }, + { + "source": "梁数使使报条侯求救", + "target": "梁王多次派使者向条侯报告情况并求援" + }, + { + "source": "条侯不许", + "target": "条侯不答允" + }, + { + "source": "又使使恶条侯於上", + "target": "又派使者在皇帝面前说条侯坏话" + }, + { + "source": "上使人告条侯救梁", + "target": "皇帝派人让条侯救援梁国" + }, + { + "source": "复守便宜不行", + "target": "条侯还是坚持对自己有利的计策不肯出兵" + }, + { + "source": "梁使韩安国及楚死事相弟张羽为将军", + "target": "梁王派韩安国和为国事而被杀的楚国丞相的弟弟张羽做将军" + }, + { + "source": "乃得颇败吴兵", + "target": "才能够稍微打败吴国的军队" + }, + { + "source": "吴兵欲西", + "target": "吴国的军队想要西进" + }, + { + "source": "梁城守坚", + "target": "梁国据城坚守" + }, + { + "source": "不敢西", + "target": "吴军不敢到西边去" + }, + { + "source": "即走条侯军", + "target": "就跑到条侯驻军的地方" + }, + { + "source": "会下邑", + "target": "在下邑与条侯的军队相遇" + }, + { + "source": "欲战", + "target": "吴军想与条侯作战" + }, + { + "source": "条侯壁", + "target": "条侯坚守营垒" + }, + { + "source": "不肯战", + "target": "不肯交战" + }, + { + "source": "吴粮绝", + "target": "吴粮断绝" + }, + { + "source": "卒饥", + "target": "士兵饥饿" + }, + { + "source": "数挑战", + "target": "多次向条侯挑战没有结果" + }, + { + "source": "遂夜饹条侯壁", + "target": "就夜里奔袭条侯的营垒" + }, + { + "source": "惊东南", + "target": "惊扰东南方向" + }, + { + "source": "条侯使备西北", + "target": "条侯派人防备西北方向" + }, + { + "source": "果从西北入", + "target": "敌人果然从西北方向侵入" + }, + { + "source": "吴大败", + "target": "吴军大败" + }, + { + "source": "士卒多饥死", + "target": "士兵大多饿死" + }, + { + "source": "乃畔散", + "target": "有的叛逃溃散" + }, + { + "source": "於是吴王乃与其麾下壮士数千人夜亡去", + "target": "于是吴王和他的部下壮士几千人连夜逃走" + }, + { + "source": "度江走丹徒", + "target": "渡过长江逃到丹阳" + }, + { + "source": "保东越", + "target": "得到东越的保护" + }, + { + "source": "东越兵可万馀人", + "target": "东越有军队大约一万多人" + }, + { + "source": "乃使人收聚亡卒", + "target": "又派人收容集中吴国的逃兵" + }, + { + "source": "汉使人以利啗东越", + "target": "汉朝派人用厚利诱惑东越" + }, + { + "source": "东越即绐吴王", + "target": "东越即刻骗吴王" + }, + { + "source": "吴王出劳军", + "target": "让吴王出去慰劳军队" + }, + { + "source": "即使人鏦杀吴王", + "target": "就派人用矛戟刺杀吴王" + }, + { + "source": "盛其头", + "target": "装起他的头" + }, + { + "source": "驰传以闻", + "target": "派一部快车迅速报知汉朝皇帝" + }, + { + "source": "吴王子子华、子驹亡走闽越", + "target": "吴王的儿子子华、子驹逃跑到了闽越" + }, + { + "source": "吴王之弃其军亡也", + "target": "吴王丢下他的军队逃跑时" + }, + { + "source": "军遂溃", + "target": "他的军队就溃散了" + }, + { + "source": "往往稍降太尉、梁军", + "target": "大多陆续投降了太尉、梁王的军队" + }, + { + "source": "楚王戊军败", + "target": "楚王刘戊兵败" + }, + { + "source": "自杀", + "target": "自杀而亡" + }, + { + "source": "三王之围齐临菑也", + "target": "齐的胶西王、胶东王、菑川王围攻齐国的临菑" + }, + { + "source": "三月不能下", + "target": "三个月不能攻下" + }, + { + "source": "汉兵至", + "target": "汉朝军队到来" + }, + { + "source": "胶西、胶东、菑川王各引兵归", + "target": "胶西王、胶东王、菑川王各自率领军队回去" + }, + { + "source": "胶西王乃袒跣", + "target": "胶西王于是赤膊光脚" + }, + { + "source": "席草", + "target": "坐在草席上" + }, + { + "source": "饮水", + "target": "喝着水" + }, + { + "source": "谢太后", + "target": "向他的母亲王太后谢罪" + }, + { + "source": "王太子德曰:“汉兵远", + "target": "王太子刘德说:“汉军远道而来" + }, + { + "source": "臣观之已罢", + "target": "我看他们已经很疲弊了" + }, + { + "source": "可袭", + "target": "可以袭击他们" + }, + { + "source": "原收大王馀兵击之", + "target": "希望收集大王的剩余军队进攻汉军" + }, + { + "source": "击之不胜", + "target": "进攻不能取胜" + }, + { + "source": "乃逃入海", + "target": "就逃入大海" + }, + { + "source": "未晚也", + "target": "也不算晚啊" + }, + { + "source": "”王曰:“吾士卒皆已坏", + "target": "”胶西王说:“我的士兵已经溃散" + }, + { + "source": "不可发用", + "target": "再不能发动使用他们了" + }, + { + "source": "”弗听", + "target": "没有听从太子的话" + }, + { + "source": "汉将弓高侯穨当遗王书曰:“奉诏诛不义", + "target": "当朝的将军弓高侯颓当送给胶西王的信写道:“奉诏书前来诛讨不义的人" + }, + { + "source": "降者赦其罪", + "target": "投降的赦免罪过" + }, + { + "source": "复故", + "target": "恢复原来的爵位封土" + }, + { + "source": "不降者灭之", + "target": "不投降的诛灭他们" + }, + { + "source": "王何处", + "target": "大王何去何从" + }, + { + "source": "须以从事", + "target": "我等待答复以采取相应行动" + }, + { + "source": "”王肉袒叩头汉军壁,谒曰:“臣卬奉法不谨", + "target": "”胶西王到汉军营垒前赤膊叩头请求说:“我刘卬违犯王法" + }, + { + "source": "惊骇百姓", + "target": "惊骇百姓" + }, + { + "source": "乃苦将军远道至于穷国", + "target": "才使将军辛苦地远道而来到这个穷国" + }, + { + "source": "敢请菹醢之罪", + "target": "请求惩处我碎尸万段的罪" + }, + { + "source": "”弓高侯执金鼓见之", + "target": "”弓高侯手持金鼓来见他" + }, + { + "source": "曰:“王苦军事", + "target": "说:“大王被战事所苦" + }, + { + "source": "原闻王发兵状", + "target": "我希望知道大王发兵的经过" + }, + { + "source": "”王顿首膝行对曰:“今者", + "target": "”胶西王叩头膝行回答说:“现在" + }, + { + "source": "晁错天子用事臣", + "target": "晁错是皇帝当政的大臣" + }, + { + "source": "变更高皇帝法令", + "target": "他改变高祖皇帝的法令" + }, + { + "source": "侵夺诸侯地", + "target": "侵夺诸侯的土地" + }, + { + "source": "卬等以为不义", + "target": "我们认为这是不道义的" + }, + { + "source": "恐其败乱天下", + "target": "担心他会败乱天下" + }, + { + "source": "七国发兵", + "target": "所以七国发兵" + }, + { + "source": "且以诛错", + "target": "将要诛杀晁错" + }, + { + "source": "今闻错已诛", + "target": "现在听说晁错已被诛杀" + }, + { + "source": "卬等谨以罢兵归", + "target": "我们就收兵而归" + }, + { + "source": "”将军曰:“王苟以错不善", + "target": "”将军说:“大王如果认为晁错不好" + }, + { + "source": "何不以闻", + "target": "为什么不报告天子" + }, + { + "source": "未有诏虎符", + "target": "没有得到皇帝的诏书虎符" + }, + { + "source": "擅发兵击义国", + "target": "擅自发兵攻打遵守王法的正义侯国" + }, + { + "source": "以此观之", + "target": "由此看来" + }, + { + "source": "意非欲诛错也", + "target": "你们的本意并非要杀晁错啊" + }, + { + "source": "”乃出诏书为王读之", + "target": "”就拿出诏书给他宣读" + }, + { + "source": "读之讫", + "target": "读完后" + }, + { + "source": "曰:“王其自图", + "target": "说:“大王自己考虑应怎么办吧" + }, + { + "source": "”王曰:“如卬等死有馀罪", + "target": "”胶西王说:“像我这样的人死有余辜" + }, + { + "source": "”遂自杀", + "target": "”就自杀了" + }, + { + "source": "太后、太子皆死", + "target": "太后、太子也都跟着死去" + }, + { + "source": "胶东、菑川、济南王皆死", + "target": "胶东王、菑川王、济南王也先后死去" + }, + { + "source": "国除", + "target": "封国被废除" + }, + { + "source": "纳于汉", + "target": "收归汉朝" + }, + { + "source": "郦将军围赵十月而下之", + "target": "郦将军围攻赵都城十个月才攻克" + }, + { + "source": "赵王自杀", + "target": "赵王自杀" + }, + { + "source": "济北王以劫故", + "target": "济北王因被劫持的缘故" + }, + { + "source": "得不诛", + "target": "才得以未被诛杀" + }, + { + "source": "徙王菑川", + "target": "被徙封为菑川王" + }, + { + "source": "初", + "target": "当初" + }, + { + "source": "吴王首反", + "target": "吴王刘濞带头反叛" + }, + { + "source": "并将楚兵", + "target": "把楚军和吴军合在一起率领" + }, + { + "source": "连齐赵", + "target": "联合齐、赵的军队" + }, + { + "source": "正月起兵", + "target": "正月起兵作乱" + }, + { + "source": "三月皆破", + "target": "三月全线溃散" + }, + { + "source": "独赵後下", + "target": "只有赵国最后被攻克" + }, + { + "source": "复置元王少子平陆侯礼为楚王", + "target": "景帝又封立楚元王的小儿子平陆侯刘礼为楚王" + }, + { + "source": "续元王後", + "target": "作为楚元王的继承人" + }, + { + "source": "徙汝南王非王吴故地", + "target": "徙封汝南王刘非统辖吴国原有封地" + }, + { + "source": "为江都王", + "target": "做江都王" + }, + { + "source": "太史公曰:吴王之王", + "target": "太史公说:“吴王刘濞所以被封吴王" + }, + { + "source": "由父省也", + "target": "由于父亲被贬谪的缘故" + }, + { + "source": "能薄赋敛", + "target": "吴王能够免除赋税" + }, + { + "source": "使其众", + "target": "支使民众" + }, + { + "source": "以擅山海利", + "target": "是因他拥有铜矿海盐的便利" + }, + { + "source": "逆乱之萌", + "target": "叛逆作乱的念头是因儿子的被打死萌生的" + }, + { + "source": "自其子兴", + "target": "因下棋争执而发难" + }, + { + "source": "争技发难", + "target": "最后国灭身亡" + }, + { + "source": "卒亡其本", + "target": "亲近外族的越人而谋害同宗" + }, + { + "source": "亲越谋宗", + "target": "最后自己死亡" + }, + { + "source": "竟以夷陨", + "target": "晁错为国家深谋远虑" + }, + { + "source": "晁错为国远虑", + "target": "灾祸反而降临自己的身上" + }, + { + "source": "祸反近身", + "target": "袁盎善于权变游说" + }, + { + "source": "袁盎权说", + "target": "最初受到宠信" + }, + { + "source": "初宠後辱", + "target": "最后遭受屈辱" + }, + { + "source": "故古者诸侯地不过百里", + "target": "所以古时候诸侯土地不超过百里" + }, + { + "source": "山海不以封", + "target": "山海也不分封给诸侯" + }, + { + "source": "“毋亲夷狄", + "target": "”不亲近夷狄" + }, + { + "source": "以疏其属”", + "target": "以致疏远宗亲”" + }, + { + "source": "盖谓吴邪", + "target": "大概是对吴王说的吧" + }, + { + "source": "“毋为权首", + "target": "“不要做出谋划策的人" + }, + { + "source": "反受其咎”", + "target": "反而会受到惩罚”" + }, + { + "source": "岂盎、错邪", + "target": "岂不是说的袁盎、晁错吗" + } + ] } ] \ No newline at end of file