/a/

1. 1. …uzupełniania
   2. …wynikania
   og
2. …przeciwstawności
   1. og
   2. men

/a‿ˈkɨʃ/
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

(logika, logiczny) z obserwacji faktów

/a‿ˈpʲɕik/
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

/a‿ˈtaɡʒɛ/
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów

1. så vel som
2. såvel som

/a/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

1. a-
2. ikke
3. in-
4. non-
5. u-

/a‿ˈː/
= Anonimowi Alkoholicy;

(geografia, geograficzny) miasto w Danii;

1. Aalborg
2. Ålborg

związany z Aalborgiem (miastem w Danii)

1. aalborgensisk
2. ålborgensisk

(geografia, geograficzny) miasto w Danii;

1. Aarhus
2. Århus

/aˈbakus/

1. (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
2. przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

1. lampeskærm
2. skærm

/a‿bɛ‿ˈt͡sɛ/
podstawy czegoś, podstawy wiedzy na jakiś temat

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

/ˌabdɨˈkat͡sʲja/
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

1. abdikation
2. tilbagetræden
3. tronfrasigelse

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/

1. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji
2. (przenośnie, przenośnia) rezygnować z czegoś

/aˈbɛlart/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

/ˌabʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ/
nieożywiony

/ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/
(książkowy) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

/abˈlat͡sʲja/

1. (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego
2. (geologia, geologiczny) ablacja deszczowa: spłukiwanie zwietrzeliny skalnej przez spływające po stoku wody opadowe
3. (geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych

/abˈlatɨf/
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

/ˌabɔˈlʲit͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

/ˌabɔlʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista/

1. (historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
2. zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

/ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/

1. (historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;
2. ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/

1. regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
   abonnement
2. regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
   1. abonnement
   2. fast beløb

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

/ˌabɔrˈt͡sɨjnɨ/
(książkowy) związany z aborcją

/ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/
(książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju

1. aboriginer
2. aboriginal

związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

1. abracadabra
2. abrakadabra

/abˈrazʲja/

1. (geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;
2. (medycyna, medyczny) usuwanie próchnicy przy użyciu strumienia powietrza wzbogaconego ładunkiem ścierniwa o różnej granulacji;

/ˌabrɛvʲjaˈtura/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego
2. (książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

/a‿bɛ‿ˈːs/
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

/apˈsɛ̃nt͡sʲja/
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

(przestarzałe, przestarzały) być nieobecnym, uchylać się od czegoś

/ˌapsɔˈlut͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

/apˈsɔlut/
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

/ˌapsɔˈlutʲɲɛ/
całkowicie, niezależnie od niczego, nie dopuszczając wyjątków

/ˌapsɔˈlutnɨ/

1. całkowity, zupełny, bezwzględny
2. (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
3. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
4. niekwestionowany

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

1. absolutisme
2. enevælde

/apˈsɔlvɛ̃nt/
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

/ˌapsɔrbɔˈvãɲɛ/
(fizyka, fizyczny) pochłanianie substancji

1. absorption
2. absorbering

/ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

/ˌapstraˈxɔvat͡ɕ/
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

/ˈapstrakt/

1. (filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie
   abstraktion
2. (książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim
   1. resume
   2. resumé
   3. sammendrag
   4. sammenfatning

/ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

/apsˈtɨ̃nɛ̃nt/
osoba nie pijąca napojów alkoholowych

kobieta nie pijąca napojów alkoholowych

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

/ˌapsurˈdalnɨ/
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

/ˈapsɨ̃nt/
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

/aˈbulʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

/ax/
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

1. ah
2. åh
3. ih
4. årh

/aˈxʲilːɛs/
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

1. Achilleus
2. Akilles

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pokład rufowy;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce house, charakteryzujący się hipnotycznym rytmem linii basowej;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce popularnej, łączący jazz, blues i soul z funkowym rytmem;

/at͡ʃ/
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

/at͡ʃˈkɔlvʲjɛk/
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

/aˈdad͡ʒʲjɔ/
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

/ˈadãm/

1. imię męskie;
2. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

/ˌadapˈtɔvat͡ɕ/

1. dostosować/dostosowywać do innego użytku
2. dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

/adˈːɛ̃ndũm/

1. wszelkie dodatki uzupełniające treść dzieła książkowego – przypisy, dodatki, załączniki, suplementy, aneksy itp.
2. załączniki do pisma urzędowego (np. do umowy, podania)

/ˌadɛˈkfatnɔɕt͡ɕ/
odpowiedniość

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

1. adækvat
2. passende
3. rimelig
4. tilsvarende

/ˌadɛˈlajda/
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;

(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
2. system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

1. administration
2. forvaltning

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/

1. (informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu
2. osoba zarządzająca czymś

/ˌadmʲĩɲistrɔˈvãɲɛ/
wykonywanie czynności zarządczych, należących do administratora

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
3. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔ̃ɲis/
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę

/aˈdɔpt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

1. e-mail-adresse
2. e-post-adresse

/aˈdrɛsat/

1. osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.
   modtager
2. (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
   1. modtager
   2. adressat

/ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ/

1. umieszczać adres na liście, przesyłkę
2. odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy

/atˈsɔrpt͡sʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

(gramatyka) przysłówek

(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadvɛ̃nˈtɨsta/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

/adˈvɛrsaʃ/
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

/adˈvɔkat/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;
2. (przenośnie, przenośnia) rzecznik jakiejś sprawy

/adˈvɔkad ˈdʲjabwa/
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

/aˈɛrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

(fizjologia, fizjologiczny) wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

/ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką
2. o łagodnie zaokrąglonych kształtach, wpływających na zmniejszenie oporu powietrza w czasie ruchu

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

/ˌaɛrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

/ˌaɛrɔˈlɔɟja/
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

(meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią

/ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥/
(fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

/ˌaɛˈrɔplãn/
(przestarzałe, przestarzały), (Spisz) samolot

/ˌaɛˈrɔstat/
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

/ˌaɛˈrɔʒɛl/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

(medycyna, medyczny) związany z afazją; cierpiący na afazję

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

/aˈfɛkt͡sʲja/
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

/ˈafɛkt/
(psychologia, psychologiczny) wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu

/ˌafɛkˈtat͡sʲja/
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

/ˌafɛktɔˈvãnɨ/
przesadny, sztuczny

/ˌafɛkˈtɔvat͡ɕ/
przesadzać, żądać, pragnąć

/ˌafɛkˈtɔvnɨ/
(dawniej, dawny) uczuciowy

/aˈfɛra/
wydarzenie, które wywołało skandal;

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

twórca aforyzmów

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

związany zarówno z Afryką, jak i Azją

/ˌafrɔˈdɨzʲjak/
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

1. afrodisiakum
2. elskovmiddel

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

/ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

znawca, badacz języków, kultury i historii Afryki

nadawanie lub przywracanie czemuś afrykańskiego charakteru lub właściwości

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

/ˈaɡat/
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

/aˈɡɛ̃nt͡sʲja/
firma świadcząca różne usługi

(ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

/aˈɡɛ̃nda/
ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie

/ˈaɡɛ̃nt/

1. przedstawiciel jakiejś firmy
2. tajny pracownik policji lub służb specjalnych
3. pracownik wywiadu

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

/aˈɡrafka/
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

/ˌaɡraˈvat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) wyolbrzymianie objawów chorobowych;

łączenie się elementów w całość

/aˈɡrɛɡat/

1. (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) skupienie cząsteczek, produkt agregacji
2. (technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

(rzadki, rzadko używany) gromadzić coś, łączyć coś w całość

/aˈɡrɛsʲja/

1. (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;

/aˈɡrɛsɔr/

1. ktoś, kto dopuszcza się agresji
2. państwo działające lub posługujące się metodami agresji

/ˈaɡrɛst/

1. (spożywczy) owoc agrestu (1.1)
   stikkelsbær
2. (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;
   1. stikkelsbærbusk
   2. stikkelsbær

cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

/ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/
zachowujący się wrogo, napastliwie

specjalista w dziedzinie agrobiologii

(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agrochemią

(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) osoba zajmująca się agrochemią

(ekologia, ekologiczny) dział ekologii zajmujący się terenami uprawnymi;

/aˈɡrɔ̃nɔ̃m/
specjalista zajmujący się agronomią;

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

/ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z agronomią, dotyczący agronomii

pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

/ajˈcidɔ/
japońska sztuka samoobrony;

(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o półton;

/ˌajaˈtɔlːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

/ˌajurvɛˈdɨjsʲci/
związany z ajurwedą – medycyną indyjską

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
2. taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny
3. zgodny z określonymi, utartymi wzorami

/ˌakaˈdɛ̃mʲik/
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) uczeń akademii, słuchacz uczelni wyższej

/ˌakalˈkulʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

/aˈkapʲit/
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

przyspieszenie

/ˈakt͡sɛ̃nt/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
   accent
2. (termin typograficzny) znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)
   1. accent
   2. accenttegn
3. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
   1. accent
   2. tryk
   3. ordtryk

/ˌakt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
2. (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

/ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja/
wyrażenie zgody

/ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ/
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

/ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ/
aprobować coś

/akˈt͡sɛsʲja/
czynności wykonywane przy włączaniu do zbiorów bibliotecznych dokumentów;

/ˈakt͡sʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);
   aktie
2. 1. działanie zorganizowane
   2. przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;
   aktion

/ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

1. aktieejer
2. aktiehaver

/akˈt͡sɨza/
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

1. accise
2. afgift

/ˌakɔ̃mɔˈdat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

/ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

/ˌakɔ̃mpãˈɲɔvat͡ɕ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

/ˈakɔrt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

1. akkordeon
2. trækharmonika

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

udzielać akredytacji

(ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

(sport, sportowy) dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

1. akrofobi
2. højdeskræk

/aˈkrɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

(potocznie, potoczny) żywica poliakrylowa

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/akˈsʲjɔ̃mat/

1. (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;
2. (przenośnie, przenośnia) uznana prawda

/ˌaksʲjɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/
oparty na aksjomatach

/akt/

1. 1. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
   2. (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
   akt
2. czyn, działanie
   1. akt
   2. handling
3. (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
   nøgenstudie

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

/ˈakta/
zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

(rzeczownik odczasownikowy) od aktualizować

1. aktualisering
2. opdatering

czynić aktualnym

1. opdatere
2. aktualisere

/ˌaktuˈ^walnɨ/
dotyczący teraźniejszości

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

1. actinium
2. aktinium

(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

/ˌaktɨˈvʲista/
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

(rzadki, rzadko używany) związany z aktywistą, dotyczący aktywisty

(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością

/akˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

/akˈtɨvnɨ/
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

1. batteri
2. akkumulator

/ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/
(motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

dokonywać akumulacji

/ˌakuprɛˈsura/
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

/ˌakupũŋkˈtura/
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

(medycyna, medyczny) specjalista leczący akupunkturą

/ˌakuˈʃɛrʲja/
(dawniej, dawny) położnictwo

/ˌakuˈʃɛrka/
(przestarzałe, przestarzały) położna;

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfaˈrɛla/

1. (sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);
   akvarel
2. (sztuka) obraz namalowany akwarelami (1.1)
   1. akvarel
   2. akvarelmaleri
3. (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie
   1. akvarelmaling
   2. akvarel

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

1. akvarium akvarie
2. akvarium

(książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

/ˈal ˈdɛ̃ntɛ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półtwardy, nierozgotowany, nie za miękki

/aˈladɨ̃n/
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

/alˈbʲĩɲism̥/

1. (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
2. (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

/alˈbʲĩnɔs/

1. (medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)
2. (weterynaria, weterynaryjny) zwierzę dotknięte albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

/ˈalbũm/

1. zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);

/ˌalbũˈmʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

/alˈxɛ̃mʲja/

1. (książkowy) sztuka robienia czegoś, postrzegana jako tajemnicza
   1. alkemi
   2. alkymi
2. przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;
   1. alkymi
   2. alkemi

/alˈdɛxɨt/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/aˈlɛja/
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

1. allé
2. alle

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

(medycyna, medyczny) powodujący alergię

/aˈlɛrʲɟja/

1. (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;
2. (przenośnie, przenośnia) nieprzyjazne uczucie do kogoś lub czegoś

/ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ/
związany z alergią

/aˈlɛrʲɟik/
osoba uczulona na działanie alergenów

/ˈalɛʃ/
wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

/ˈalɛʃ/
wyraz zdumienia, zaskoczenia

/ˈalfa/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

/ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa/
(przenośnie, przenośnia) początek i koniec

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ/

1. ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie
2. odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

/ˈalfɔ̃w̃s/
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

/alʲˈɟɛrsʲci/
odnoszący się do państwa Algieria

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

/ˈalʲjãw̃s/
przymierze między państwami

/aˈlʲibʲi/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

/ˌalʲjɛ̃ˈnat͡sʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;

1. alienation
2. fremmedgørelse

(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

/ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

1. alimentation
2. alimentationsbidrag

(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

/ˈalkãn/
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych

/ˌalkɔˈxɔlʲik/
osoba, która cierpi na alkoholizm

1. alkoholiker
2. alkoholist

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/

1. (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
2. (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

/ˌalːɛˈluja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

/aˈlɔɛs/
(botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;

/ˌalɔˈkat͡sʲja/

1. (ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
2. planowe rozdysponowanie czegoś;

/alˈpʲĩɲism̥/
szerzej: wspinaczka wysokogórska

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

1. Alperne
2. Alper

/alt/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2)
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem
3. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;
4. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

1. lysthus
2. havepavillon

/ˌaltɛrˈnatɔr/
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

/ˌaltɛrnaˈtɨva/
(potocznie, potoczny) wybór lub rozwiązanie, na które można się zdecydować w miejsce innego

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/ˌaltru^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

1. altruistisk
2. uselvisk

/alˈtru^jism̥/
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

1. altruisme
2. næstekærlighed

/alˈtufka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

1. bratsch
2. viola

/ˌaluˈfɔlʲja/
(potocznie, potoczny) folia aluminiowa

1. alufolie
2. sølvpapir
3. aluminiumsfolie
4. stanniol

/aˈluzʲja/
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

1. hentydning
2. allusion
3. antydning

związany z amalgamatem; wykonany z amalgamatu

/ãˈmãnda/
imię żeńskie;

/ãˈmatɔr/
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

(potocznie, potoczny) amatorszczyzna

taki, który jest nieudolny, niefachowy

w sposób amatorski

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(mitologia grecka) członkini plemienia wojowniczych kobiet;

/ãmˈbaras/
(książkowy) trudna, kłopotliwa sytuacja

1. besvær
2. vanskelighed

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

1. ambition
2. ærgerrighed

/ãmˈbʲitnɨ/

1. taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją
2. wynikający z ambicji; świadczący o ambicji

/ˌãmbʲivaˈlɛ̃nt͡sʲja/
współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

/ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

/ãmˈbɔ̃na/

1. (łowiectwo, łowiecki) stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;
   hochstand
2. (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej
   prædikestol

/ˌãmbraˈzura/
otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

/ãmˈbrɔzʲja/

1. (botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
   Ambrosie
2. (mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;
   ambrosia

/ˌãmbulaˈtɔrʲjũm/
(medycyna, medyczny) miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;

1. ambulatorie
2. ambulatorium

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska/
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

/ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

1. Mellemamerika
2. Centralamerika

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

/ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja/
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

/ˌãmɛrɨˈkãɲism̥/
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie kultury amerykańskiej, przeprowadzanie amerykanizacji

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

/ˌãmɛrɨˈkãnka/
obywatelka Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

/ãw̃ˈfʲibʲja/
zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

/ãmˈxarsʲci/
związany z Amharami, dotyczący Amharów

/ãmˈxarsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

/ˈãmʲit/
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;

(biochemia, biochemiczny) glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

(chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

/ˌãmʲĩˈnɔkfas ˌɛɡzɔˈɡɛ̃nːɨ/
aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

/ãmˈnɛzʲja/
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

/ˌãmɔrˈfʲit͡ʃnɨ/
bezkształtny, niemający określonej budowy

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

/ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna/
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

/ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

/ˌãmplʲiˈtuda/
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

1. amputation
2. amputering

/ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać amputacji

/ãmˈpuwka/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmstɛrˈdãmsʲci/
odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii)

/ˌãmu‿ˈdarʲja/
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ˈãmur/
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

(biochemia, biochemiczny) enzym rozkładający cukry złożone;

(biochemia, biochemiczny) wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca anabaptyzm

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;

/ˌãnaxɔˈrɛta/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom
   anakoret
2. (przenośnie, przenośnia) osoba żyjąca samotnie
   1. anakoret
   2. eneboer

niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

/ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/

1. błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;
2. coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

niewymagający obecności tlenu

/ˌãnafʲiˈlaksʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

/ãˈnaɡlʲif/
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

/ˌãnalfaˈbɛta/
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

/ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z analizą

/ˌãnaˈlʲiza/

1. badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;
2. (chemia, chemiczny) określanie składu ilościowego, składników lub struktury badanego związku chemicznego;

/ˌãnalʲiˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

/ˌãnalʲiˈzɔvat͡ɕ/
przeprowadzać proces analizy

/ˌãnãmˈnɛza/
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

/ˌãnarˈxʲista/
zwolennik anarchizmu

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

/ˌãnaˈstazʲja/
imię żeńskie;

/ˌãnaˈstazɨ/
imię męskie;

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

1. anatema
2. bandlysning

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ãˈnatɔ̃m/
uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

1. anatom
2. anatomiker

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
2. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

/ãnˈdãntɛ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiarkowanie wolno

/ãnˈdãntɛ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wykonany w umiarkowanie wolnym tempie

/ãnˈdɔra/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

/ãnˈdɔrsʲci/
odnoszący się do Andory (państwa)

/ˌãndrɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

1. Anders
2. Andreas

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ˌãnɛɡˈdɔta/
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

1. anneksion
2. annektering

/ˌãnɛkˈtɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

/ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

1. anæstesi
2. bedøvelse

/ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
2. (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

1. anæstesiolog
2. narkoselæge
3. anæstesilæge

/ãˈnɛta/
imię żeńskie;

imię żeńskie

imię żeńskie;

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

(przestarzałe, przestarzały) krzywica

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;
2. (potocznie, potoczny) jeden z przedmiotów szkolnych

/ˈãŋʲɟɔ/
(medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z układem naczyniowym

/ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

/ˈãŋɡlʲja/

1. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

/ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury angielskiej

(książkowy) miłośnik albo wielbiciel Anglii, Anglików lub angielskości

związany z anglofilami lub anglofilią, dotyczący anglofilów lub anglofilii

/ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem angielskim
2. spisany, stworzony w języku angielskim
3. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

/ˌãŋɡlɔ̃ˈmãɲja/
nadmierna i bezkrytyczna sympatia do osób, przedmiotów, zjawisk związanych z Anglią;

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/

1. związany z językiem anglosaskim (1.1)
2. związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk/
obywatel Angoli

/ãŋˈɡɔlsʲci/
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ˈãɲi/

1. 1. …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
   2. …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
   3. …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
   4. …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
   1. ejheller
   2. eller
   3. heller ikke
2. …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego
   1. ejheller
   2. eller
   3. heller ikke
   4. hverken

/ˈãɲi/

1. …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
2. …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

ogromna cierpliwość, wielka wyrozumiałość, zrozumienie dla czyichś błędów

/ˌãɲiˈlʲĩna/
(chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

/ˌãɲĩˈmat͡sʲja/
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

1. animation
2. animering

/ãˈɲĩmɛ/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) japoński film animowany;

związany z animizmem, właściwy animizmowi

/ãˈɲĩmʲism̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

/ˈãɲjɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

1. anion
2. anjon

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(przenośnie, przenośnia) obrońca, opiekun, nieodstępny towarzysz

/ãˈɲita/
imię żeńskie;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

1. Anna
2. Anne

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

(technologia, technika, techniczny) elektrolityczne wytwarzanie na powierzchni aluminium (lub jego stopów) warstwy tlenku glinu

(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów

/ˌãnɔ̃ˈmalʲja/
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

/ˌãnɔ̃ɲĩmʲiˈzat͡sʲja/
(informatyka, informatyczny) proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/

1. o nieujawnionym nazwisku
2. taki, który się nie wyróżnia

/ˌãnɔˈrɛksʲja/
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na anoreksję

/ˌãnɔrɛkˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z anoreksji; taki, jak w anoreksji

/ˌãnɔˈrɛktɨk/
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

odbiegający od normy, niezgodny z normą

1. anormal
2. unormal

/ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/

1. przeciwnik;
2. (anatomia, anatomiczny) mięsień działający w kierunku przeciwnym w stosunku do innego mięśnia

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

1. antenne
2. radioantenne

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

obywatel Antigui i Barbudy

związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

/ãnˈtrat͡sɨt/

1. (geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;
2. szaro-czarny kolor antracytu (1.1)

/ˈãntrakt/
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

/ãnˈtrɔpɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

/ˌãntrɔˈpɔfak/
(książkowy) człowiek zjadający innych ludzi

/ˌãntrɔpɔˈfaɟja/
(książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

/ˌãntrɔpɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z antropologią, dotyczący antropologii

/ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

/ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

/ˌãntɨt͡sɨˈpat͡sʲja/
przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

1. anticipation
2. foregribelse

(książkowy) kierując się wiedzą lub przeczuciem, domyślać się, co się wydarzy lub jaki coś będzie miało przebieg

/ãnˈtɨt͡ʃnɨ/

1. pochodzący z dawnych czasów
2. (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

/ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ/
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom

/ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik feminizmu

/ˌãntɨ^jĩmpɛrʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

/ˈãntɨk/

1. (historia, historyczny, historycznie) świat starożytnej kultury grecko-łacińskiej;
   antik
2. (potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy
   1. antikvitet
   2. antik

wrogi wobec kapitalizmu

/ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

/ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

/ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

/ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

/ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

/ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

/ˌãntɨkɔ̃nt͡sɛpˈt͡sɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

sprzeczny z konstytucją

1. forfatningsstridig
2. antikonstitutionel

/ˌãntɨˈkfarʲjat/
sklep z używanymi książkami;

/ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/
osoba handlująca antykami, dziełami sztuki, starodrukami, monetami, także używanymi książkami;

1. antikvar
2. antikvarboghandler

/ˌãntɨkfaˈrɨt͡ʃnɨ/
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

taki, który nie podlega działaniu pola magnetycznego

/ˌãntɨ̃mʲilʲitarɨˈstɨt͡ʃnɨ/
skierowany przeciwko militaryzmowi, przeciwny militaryzmowi; związany z antymilitaryzmem

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

(filozofia, filozoficzny) zwolennik antynatalizmu

(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

/ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

/ˌãntɨˈpatʲja/
niechęć do kogoś

/ˌãntɨpaˈtɨt͡ʃnɨ/
budzący odrazę, niechęć

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

/ˌãntɨpɔɕlʲizˈɡɔvɨ/
przeciwdziałający ślizganiu, zabezpieczający przed poślizgiem

(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca antycząstką protonu;

skierowany przeciwko rasizmowi

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲit͡sʲci/
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

(fizyka, fizyczny) (zobacz) antyelektrostatyczny

zagorzały przeciwnik szczepień ochronnych;

1. antivaxer
2. vaccineskeptiker

/ˌãntɨtɔˈksɨt͡ʃnɨ/
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

/ˌãntɨtɔtalʲiˈtarnɨ/
nastawiony na walkę z totalitaryzmem, potępiający totalitaryzm

/ˌãnulɔˈvãɲɛ/
unieważnianie, odwoływanie czegoś

1. annullation
2. annullering

/ˌãnuˈlɔvat͡ɕ/

1. (informatyka, informatyczny) unieważnić czynność w programie komputerowym
   annullere
2. stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś
   1. annullere
   2. ophæve

/ãˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) bezmocz

/ˈãnɨʃ/

1. (botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

/ˈãw̃zɛlm/
imię męskie;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈparat/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

/aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci/
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

/aˈparat swuˈxɔvɨ/
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

(telekomunikacja) końcowe urządzenie łącza telefonicznego

(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

/ˌaparaˈtura/
zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

/ˌaparˈtãmɛ̃nt/
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

/aˈpartxajt/, /aˈpartxɛjt/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

/ˌapaˈtɨt͡ʃnɨ/
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

1. anke
2. appel
3. klage

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

(fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo

/ˌapɛrʲiˈtʲif/, /ˌapɛˈrʲitʲif/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

/ˌapɛrˈtura/
(optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

/ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (przenośnie, przenośnia) atrakcyjny pod względem seksualnym
2. zachęcający do jedzenia

/aˈpɛtɨt/

1. (przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś
   appetit
2. chęć jedzenia, łaknienie;
   1. appetit
   2. madlyst

/ˈaplaws/
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

(informatyka, informatyczny) niewielki program webowy działający po stronie klienta;

/ˌaplʲiˈkat͡sʲja/
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;

dotyczący apokalipsy, końca świata

/aˈpɔkrɨf/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;

/ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu

1. apokryf
2. apokryfisk

/aˈpɔlːɔ/
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;

/ˌapɔˈlɔɟja/
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

/ˌapɔˈplɛksʲja/
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

/ˌapɔˈptɔza/
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) komenda dla psa, aby coś przyniósł;

(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;

/ˌapɔˈstazʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porzucenie jakiejś wiary religijnej;

/ˌapɔstɛrʲjɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(filozofia, filozoficzny) taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia

(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

/ˌapɔˈstɔlsʲci/
dotyczący apostołów

1. apostolisk
2. apostolsk

/aˈpɔstɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
2. (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

/ˌapɔtɛˈɔza/
(książkowy) otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią;

/apˈsɨda/
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

(spożywczy) zagęstnik spożywczy otrzymywany przy gotowaniu ciecierzycy lub innych strączkowych, półprodukt stosowany w kuchni wegańskiej jako zamiennik białka jajek;

1. aquafaba
2. kikærtevand

/ar/
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

/ˈara/

1. (ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);
2. (ornitologia, ornitologiczny) Ara, rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych;

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/ˌaraˈbɛska/
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

/ˌaraˈbʲista/
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

/ˌaraxnɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

/ˌaraˈɡɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

1. aragonsk
2. aragonisk

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

1. aragonsk
2. aragonisk

/ˈarak/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

/ˌarãˈmɛjt͡ʃɨk/
członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

/ˌarbʲiˈtralnɨ/
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

/ˌarbɔˈrɛtũm/
(ekologia, ekologiczny) wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

/ˈarbus/

1. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
2. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

1. ærkeengel
2. overengel

/ˌarxɛˈɔlɔk/
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

związany ze archetypem, odnoszący się do archetypu

(kościelny) duchowny katolicki lub prawosławny, pełniący funkcję przełożonego diakonów, a niekiedy także pomocnika biskupa w zarządzaniu częścią diecezji

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

1. arkipelag
2. øgruppe

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ/
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

/ˌarxʲitɛkˈtura/

1. (architektura, architektoniczny) ogół dzieł architektury (1.1) posiadających pewną wspólną cechę, będących dorobkiem określonej grupy lub spuścizną jakiejś epoki
   arkitektur
2. (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;
   1. arkitektur
   2. bygningskunst
3. budowa, sposób skonstruowania czegoś, np. komputera, oprogramowania itp.
   1. arkitektur
   2. struktur

dokonywanie archiwizacji, porządkowanie i przekazywanie czegoś już nieaktualnego do archiwum

zbierać, gromadzić do archiwum

/arˈxʲivũm/

1. uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne
2. budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

1. ærkebiskop
2. ærkebisp

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ/
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

1. mesterværk
2. mesterstykke

/aˈrɛ̃na/

1. koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe
   arena
2. (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań
   1. arena
   2. skueplads

/ˈarɛʃt/

1. 1. tymczasowe pozbawienie wolności;
   2. zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności
   arrest
2. miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)
   1. arrest
   2. arresthus

/ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ/
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

1. anholde
2. arrestere

/arˈɡɛ̃ntãn/
srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

1. argentiner
2. argentinier

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

(biochemia, biochemiczny) aminokwas zasadowy, który uczestniczy w wielu przemianach azotowych;

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

/arˈɡũmɛ̃nt/
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;

/ˈarka/

1. …dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)
   er
2. …dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach)
   inde

/ˈarka/
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

/ˈarkuʃ/
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

/ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ/
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

1. regneark
2. regnearksprogram

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) winiak wytwarzany we francuskiej prowincji Armagnac;

/arˈmata/
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

1. reder
2. skibsreder

/ˌarmaˈtura/
pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Armenii

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲci/

1. (książkowy) będący oznaką arogancji
2. (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

/aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

/ˌarɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla
2. mający silny, miły zapach
3. o wyraźnym, bogatym smaku

(chemia, chemiczny) nadawać zapachu

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

/arˈtɛfakt/
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;

/arˈtɛrʲja/

1. (anatomia, anatomiczny) tętnica
   1. arterie
   2. pulsåre
2. (motoryzacja) ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga
   færdselsåre

(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

1. artrit
2. artritis
3. leddegigt
4. ledegigt

/arˈtɨkuw/

1. 1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
   2. (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
   artikel
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
   1. artikel
   2. stykke
3. (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
   1. artikel
   2. vare

/ˌartɨkuˈwɔvat͡ɕ/

1. (fonetyka, fonetyczny) wymawiać głoski
2. wyrażać swoje poglądy

/ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/arˈtɨstka/
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

/ˌartɨˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

1. kunstnerisk
2. artistisk

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

/ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja/
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

/ˌarɨstɔˈkrata/
osoba należąca do arystokracji

/ˌarɨstɔkraˈtɨt͡ʃnɨ/

1. związany z arystokracją
2. charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji

(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

/ˌarɨtˈmɛtɨk/
człowiek zajmujący się arytmetyką

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

/ˌarɨtmɛtɨˈzat͡sʲja/
sprowadzenie problemu do formy nadającej się do zbadania metodami arytmetycznymi

/aˈrɨtmʲja/
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

1. arytmi
2. hjertearytmi

/aʃ/
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

/as/
(mitologia, mitologiczny) przedstawiciel głównej dynastii bogów nordyckich

/a ɛs/, /as/

1. (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
2. (sport, sportowy) w tenisie, badmintonie i siatkówce: serwis uderzony z najwyższą precyzją, plasowany poza zasięgiem przeciwnika, czyli taka piłka serwisowa, której przeciwnik nie może nawet dotknąć (rakietą lub ręką);
3. osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

/ˌasɛksuˈ^walnɨ/
(seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych

/ˌasɛrˈtɨvnɨ/
umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby

(potocznie, potoczny) pracownik fizyczny zatrudniony w układaniu i rozprowadzaniu asfaltu na drogach, chodnikach lub parkingach

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

pokrywanie nawierzchni drogi asfaltem

pokrywać powierzchnię asfaltem

(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

/asˈpartãm/
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

/ˈaspɛkt/

1. (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
2. punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana [od 2. poł. XVI w.]

/ˌaspʲiˈrɨ̃na/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

(medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

/ˌastɛˈrɔjda/
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

/aˈstɛrɨsk/
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

/aˈstmatɨk/
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

osoba zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią

nauka zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią;

/ˌastrɔˈfʲizɨk/
specjalista w zakresie astrofizyki

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/ˌastrɔˈlabʲjũm/
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

/ˌastrɔ̃ˈnawta/
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

związany z astronautyką lub astronautami, dotyczący astronautyki lub astronautów

/ˌastrɔ̃ˈnawtɨka/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
2. (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

(medycyna, medyczny) osoba mająca astygmatyzm

/ˌasɨɡˈnata/
(finanse, finansowy) dokument kasowy potwierdzający operację gotówkową

/ˌasɨ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ/
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

(matematyka, matematyczny) odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający

taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

specjalista w dziedzinie asyriologii

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

/ˌasɨˈrɨjsʲci/
dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

/ˌasɨˈrɨjsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego;

osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

/ˌasɨˈstɔlʲja/
(medycyna, medyczny) brak czynności elektrycznej serca;

(medycyna, medyczny) dotyczący asystolii

pomagać przy czym

1. assistere
2. bistå

/ˈatak/

1. (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
   1. anfald
   2. angreb
2. 1. (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
   2. agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
   3. (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem
   4. (sport, sportowy) grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)
   angreb

/ˈatak ˈsɛrt͡sa/
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

1. hjerteinfarkt
2. hjerteanfald
3. hjertetilfælde

/ˌataˈkɔvat͡ɕ/

1. prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
2. (sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę
3. występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś
4. o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
5. podejmować energiczne działania

(medycyna, medyczny) zaburzenie koordynacji ruchów

/ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
o cechach podobnych jak u odległych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

1. ateist
2. gudsfornægter

/ˌatɛ^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

weryfikowanie, czy produkt odpowiada obowiązującym normom

/ˌatlãnˈtɨt͡sʲci/

1. (geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku
2. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący państw NATO

/ˈatlas/
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
4. (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

/ˌatmɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ/
związany z atmosferą ziemską

/ˈatɔl/
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do atomizmu

rozbijanie na atomy

/ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

1. atom-
2. atombar

cecha utworu, który jest atonalny

(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe

(medycyna, medyczny) związany z atopią

/ˌatrakˈt͡sɨjnɨ/

1. o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)
2. interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

/ˈatrʲjũm/

1. (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;
2. (anatomia, anatomiczny) przedsionek serca

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

/aˈtrɨbut/
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

/ˈatut/
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru

(medycyna, medyczny) związany z audiologią, dotyczący audiologii

dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

/awˈdɨt͡sʲja/
program radiowy;

okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

ten, kto przeprowadza audyt

/ˌawdɨˈtɔrʲjũm/

1. ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie
   auditorium
2. sala wykładowa, odczytowa;
   1. auditorium
   2. foredragssal

(fizjologia, fizjologiczny) przyswajany za pomocą słuchu; dotyczący percepcji dźwięków

/ˌawɡmɛ̃nˈtat͡sʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;

związany z Augustynem z Hippony lub augustynizmem

/ˈawkt͡sʲja/
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

/awkˈt͡sʲjɔ̃nɛr/
osoba prowadząca aukcję

/ˈawra/
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;

= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

/awsˈpʲit͡sʲjɛ/
w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

/ˌawstraˈlʲijsʲci/
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/awstrʲˈjat͡sʲci/
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

/ˈawstrʲjak/
mieszkaniec lub obywatel Austrii

związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

/ˈawʃpʲik/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

/awt/
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

1. out
2. ude

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ/

1. taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością
2. niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

/ˈawtɔ/
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

/ˈawtɔ/

1. pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji
   1. auto-
   2. bil-
2. pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności
   1. auto-
   2. selv-

rozpatrywanie swoich czynów i przeżyć

/ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/
własnoręcznie napisany swój życiorys;

1. selvbiografi
2. autobiografi

/awˈtɔbus/
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

/ˌawtɔbuˈsɔvɨ/
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

/ˌawtɔt͡sɛ̃w̃ˈzura/
kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

/ˌawtɔdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ/
(książkowy) (pedagogika, pedagogiczny) związany z autodydaktyką lub autodydaktą

(seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

(fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

/awˈtɔɡraf/
własnoręczny podpis

/ˌawtɔxʲipnɔˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z autohipnozą

/ˌawtɔxʲipˈnɔza/
hipnoza wywoływana na sobie samym

1. autohypnose
2. selvhypnose

(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

/ˌawtɔ^jiˈrɔ̃ɲja/
ironia dotycząca samego siebie

/awˈtɔkar/
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

/awˈtɔklaf/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

/ˌawtɔˈkrat͡sʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

(biologia, biologiczny) samoistny enzymatyczny proces trawienia samch siebie – wielkocząsteczkowych składników obumarłej komórki lub całych komórek i tkanek po śmierci organizmu;

/awˈtɔ̃mat/
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

/ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/

1. wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka
2. (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
3. rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem

wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

/ˌawtɔ̃ˈmɔbʲil/
(przestarzałe, przestarzały) samochód

(motoryzacja) myjnia samochodowa

/ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/

1. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;
2. swoboda działania

/ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

/ˌawtɔˈpɔrtrɛt/
portret artysty wykonany przez siebie samego;

/awˈtɔpsʲja/

1. sekcja zwłok;
   1. autopsi
   2. obduktion
2. własne doświadczenie
   erfaring

/ˈawtɔr/
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

1. forfatter
2. autor

(psychologia, psychologiczny) refleksja nad samym sobą; introspekcja

w sposób autorytarny

/ˌawtɔˈrɨtɛt/
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

/ˌawtɔˈstrada/
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

1. motorvej
2. autostrada

/ˌawtɔsuˈɡɛstʲja/
(psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) osoba mająca autyzm

/ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ/
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

/ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/

1. taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy
   avantgardist
2. (sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)
   avantgardistisk

/ˌavãnˈtura/
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

/ˌavãnˈturʲɲik/
osoba skłonna do wszczynania kłótni

/aˈvarʲja/
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

(lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu;

/ˌavaˈrɨjnɨ/
stworzony na wypadek awarii

/aˈvɛrsʲja/
niechęć do kogoś lub czegoś

(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

/ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

1. vitaminmangel
2. vitaminmangelsygdom

/ˌavɔˈkadɔ/
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

1. avocado
2. avokado

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nagromadzeniem włókien azbestu w drogach oddechowych

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn/
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

/aˈzɛrsʲci/
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

/ˈazʲja/
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

/ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

/aˈzʲjata/
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

1. asiat
2. asiater

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci/
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

1. Azorerne
2. Acorerne

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

1. kvælstof
2. nitrogen

/aˈzɔtãn/
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

/ˈazɨl/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;

/aˈzɨlãnt/
osoba ubiegająca się o azyl

1. asylansøger
2. asylant
3. asylsøger

kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

/aʃ/
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

/ˈbaba/
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

1. kone
2. kvindemenneske
3. kælling

/ˈbapʲt͡ɕa/

1. (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)
   1. bedstemor
   2. bedste
   3. farmor
   4. mormor
   5. bedstemoder
2. (potocznie, potoczny) stara kobieta
   kone

/ˈbapʲt͡ɕa ˌklɔzɛˈtɔva/
kobieta, która sprząta, czyści oraz uzupełnia papier toaletowy w publicznych toaletach, często też pobiera opłatę;

1. tissekone
2. toiletpasser

/ˌbabɛˈʃʲjɔza/
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

/ˈbabʲjɛ ˈlatɔ/
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni;

(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

1. babylonier
2. babyloner

/ˈbapka/
starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

/ˈbapskɔ/
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

1. kælling
2. gimpe
3. ribs

/ˈbabɨ/, /ˈbɛjbʲi/
(angielski) (rzadki, rzadko używany) niemowlę, małe dziecko

określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej

1. backpacker
2. rygsækrejsende
3. rygsæksrejsende
4. rygsækturist

(informatyka, informatyczny) kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

1. back-up
2. backup

/ˈbadat͡ʃ/
człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

/baˈdãɲɛ/

1. 1. (medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
   2. szczegółowa obserwacja i analiza
   undersøgelse
2. poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
   1. undersøgelse
   2. forskning

/ˈbadat͡ɕ/

1. przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
2. sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
3. przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

/ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

/badˈmʲĩntɔ̃n/
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

/ˈbaɡaʃ/
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

/baˈɡaʒʲɲik/
(motoryzacja) zamykane miejsce na bagaż w samochodach, autobusach (i tym podobne, i temu podobne)

(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

/ˈbaɡnɛt/

1. (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;
   bajonet
2. (motoryzacja) wskaźnik poziomu oleju w silniku samochodowym (lub innych urządzeniach) w postaci długiego, metalowego ostrza
   oliepind

/ˈbaɡnɔ/

1. (przenośnie, przenośnia) sytuacja, środowisko niemoralne; demoralizacja, zepsucie
   sump
2. (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;
   1. sump
   2. mose

/baˈxãmsʲci/
odnoszący się do państwa Bahamy

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

/baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Bahrajnu

/baxˈrãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Bahrajn

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych;

(Lwów, Kraków, Warszawa) żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

/ˈbajka/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej

/ˈbajkaw/
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

/bajt/
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

/bak/

1. zarost na policzkach
   bakkenbart
2. zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;
   1. benzintank
   2. brændstoftank

/baˈkarat/
(termin karciany) hazardowa gra w karty;

/ˈbakt͡sɨl/

1. (przestarzałe, przestarzały) zarazek
2. (przenośnie, przenośnia) słabość do czegoś, pasja, zainteresowanie, tendencja

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

/bakˈtɛrʲja ˈkfasu ˌmlɛkɔˈvɛɡɔ/
(biochemia, biochemiczny) bakteria zdolna do wytwarzania kwasu mlekowego poprzez fermentację węglowodanów;

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

/ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

/ˌbaktɛˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

/bakˈwaʒãn/

1. (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
2. (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

/ˌbakwaʒãˈnɔvɨ/
mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

/bal/
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

/ˈbal maˈskɔvɨ/
zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

utrzymywać równowagę

/ˌbalɛˈrʲĩna/

1. tancerka, solistka zespołu baletowego
   ballerina
2. (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
   ballerinasko

/ˈbalɛt/

1. (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)
3. (potocznie, potoczny) skład osobowy tancerzy, biorący udział w balecie (1.1) lub inny widowisku tanecznym

/ˌbalɛtʲˈɲit͡sa/
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

1. balletdanser
2. balletdanserinde

/ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/

1. taki, który leci po krzywej balistycznej
2. związany z balistyką, dotyczący balistyki

/ˈbalkɔ̃n/
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

1. balkon
2. altan

urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie niepełnosprawnej

/balˈːada/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nastrojowy utwór

/ˈbalɔ̃n/

1. ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
2. (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;

(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) podręczny alkomat, którym milicja sprawdzała trzeźwość kierowców

(slangowo) kobiece piersi

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

czynienie czegoś banalnym

cecha tego, co banalne

/bãˈnalnɨ/
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

/ˈbãnãn/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
2. (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

1. bandage
2. forbinding

/bãnˈdɨta/
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

/ˈbãnɛr/
jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach

/ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci/
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

/ˈbãn͇d͡ʒɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

/bãŋk/

1. (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
2. (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
3. gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane
4. (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

/ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

/ˈbãŋcɛt/
wystawne, uroczyste przyjęcie

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

1. pengeseddel
2. seddel

/bãŋˈkɔ̃mat/
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

1. pengeautomat
2. hæveautomat
3. bankomat
4. kontantautomat

/bãŋˈkɔvɨ/
związany z bankami, dotyczący banków

/bãŋˈkrut͡stfɔ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

/baˈɔbap/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

1. baobab
2. abebrødtræ
3. baobabtræ

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z Kościołów protestanckich, który uznaje wyłącznie chrzest w wieku świadomym na wyznanie wiary

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek w którym dokonywano chrztu

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

/bar/

1. 1. (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
   2. (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
   3. (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
   bar
2. (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
   barium

mała restauracja oferująca wstępnie przygotowane posiłki

/ˈbarak/
prowizoryczny budynek

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/ˈbarãn/
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy

/baˈrãɲi/
związany z baranem, dotyczący barana

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

/ˌbarbaˈdɔsʲci/
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

obywatel Barbadosu

/ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa/

1. (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;
2. ktoś niecywilizowany, prymitywny

cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

(przenośnie, przenośnia) zachowanie uznane za nie do zaakceptowania

(fryzjerstwo, fryzjerski) fryzjer męski, zajmujący się głównie strzyżeniem włosów i goleniem brody

(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/bart/
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

1. barde
2. skjald

/ˈbard͡zɔ/

1. służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo
   meget
2. bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
   1. mere
   2. mest

/baˈrʲista/
osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

/bark/

1. (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;
   bark
2. (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;
   skulder

/ˌbarkaˈrɔla/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;

/ˈbarmãn/
osoba, która obsługuje bufet w barze;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

/ˈbarɔk/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

/ˌbarɔˈkɔvɨ/

1. (sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku
2. (przenośnie, przenośnia) pełen przepychu, przesadnie ozdobny

/baˈrɔ̃mɛtr̥/
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

/ˈbarɔ̃n/
niski tytuł arystokratyczny;

/baˈrɔ̃nɛt/

1. dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;
2. mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

żona barona

/barʃt͡ʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

1. borsjtj
2. rødbedesuppe

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kwaśna zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej

/ˈbarvʲit͡ɕ/
nadawać barwę, zabarwiać

/ˈbarvʲɲik/
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

/ˈbarvnɨ/

1. posiadający wiele kolorów
2. (przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość

/ˌbarɨˈkada/
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

/baˈrɨtɔ̃n/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
2. mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

/bas/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

/ˈbasɛ̃n/

1. (medycyna, medyczny) płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;
   1. sengebækken
   2. stikbækken
2. sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania
   1. svømmebassin
   2. svømmepøl

/baˈɕista/

1. muzyk, który gra na gitarze basowej
   1. basguitarist
   2. bassist
2. muzyk, który gra na kontrabasie
   1. bassist
   2. kontrabassist

/bask/
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

/baˈsʲcijsʲci/
związany z Baskami, dotyczący Basków

/baˈsʲcijsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

/ˈbasːɛt/
(kynologia, kynologiczny) masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

/bat/
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

/baˈtɛrʲja/

1. (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
2. (wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;
3. (elektryczność) (potocznie, potoczny) dowolne małe ogniwo elektryczne do zasilania urządzeń codziennego użytku
4. (potocznie, potoczny) (żartobliwie) kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju

/baˈtuta/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

1. taktstok
2. dirigentstav

/ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

(technologia, technika, techniczny) (oceanografia, oceanograficzny) specjalna, kulista kapsuła używana do zanurzania się na duże głębokości w oceanie w celach badawczych;

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

/baˈvɛwna/

1. (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)
2. (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
3. (botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

/ˈbavʲit͡ɕ/

1. zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki
   underholde
2. spędzać czas na rozrywkach
   lege

/ˈbavʲit͡ɕ‿ɕɛ ˈf‿kɔtka i‿ˈmɨʃkɛ/
zwodzić kogoś, stwarzać niejasne sytuacje, postępować nieszczerze

/ˈbaza/

1. (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
   base
2. podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia
   basis

/ˈbazar/
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

/baˈzɔvat͡ɕ/
opierać się na czymś, mieć coś za podstawę

/baˈzɨlʲja/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);
2. (botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
3. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona

/baˈzɨlʲika/

1. (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);
2. (historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
4. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
5. (historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ/
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

1. være bange
2. frygte

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ ɔ‿ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ/
bać się o siebie samego, o swoje interesy

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈt͡ɕɛ̇̃ɲa/
bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym

/baˈwaɡãn/
stan braku porządku

/bawˈkãj̃sʲci/
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami

1. balkansk
2. Balkan

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

/ˈbawvãn/

1. (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego
   1. afgud
   2. afgudsbillede
2. figura człowieka ulepiona ze śniegu;
   snemand
3. (książkowy) spieniona fala morska
   1. sø
   2. søgang
4. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, tuman
   1. dumrian
   2. fæhoved

/ˈbãɲka/
(potocznie, potoczny) bańka mydlana

1. boble
2. blære

/ˈbãɲka mɨˈdlãna/
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

/baɕɲ̊/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowiadanie o treści fantastycznej;

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

/bɛ/
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) wyraz naśladujący dźwięk wydawany przez owcę lub barana

/bɛˈata/
imię żeńskie;

(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino burgundzkie o lekkim, owocowym charakterze produkowane w okolicach francuskiego regionu Beaujolais;

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

1. tønde
2. fad

/bɛdˈnarsʲci/
dotyczący bednarza lub bednarstwa

/ˈbɛdnaʃ/
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

/bɛˈdu^jĩn/
przedstawiciel pasterskiej ludności koczowniczej, zamieszkującej pustynie Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki

/ˈbɛfʃtɨk taˈtarsʲci/
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowe mięso wołowe, drobno siekane lub mielone, przyprawione i podawane z cebulką, ogórkiem kiszonym lub konserwowym oraz surowym jajkiem;

/bɛˈɡɔ̃ɲja/
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

1. begonia
2. begonie

/ˈbɛjt͡sa/

1. (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) środek grzybobójczy do dezynfekcji nasion i ziaren
2. (chemia, chemiczny) (włókiennictwo) substancja używana do barwienia w przemyśle włókienniczym i garbarskim
3. (chemia, chemiczny) roztwór do barwienia drewna;

malować drewno bejcą

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

(potocznie, potoczny) ktoś skłonny do płaczu

/bɛl/
(fizyka, fizyczny) bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.;

/ˈbɛla/

1. 1. (drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie
   2. opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp.
   3. zwój np. papieru, tkaniny
   balle
2. duża belka
   1. balle
   2. bigballe

/bɛlk/
obywatel Belgii

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

/bɛˈlʲizɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Belize

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

/bɛˈlɔ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

/ˈbɛ̃mɔl/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

/ˌbɛ̃nɛˈdɨkta/
imię żeńskie;

/ˈbɛ̃ŋɡal/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

(etnografia, etnograficzny) członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski

/bɛ̃ŋˈɡalsʲci/
związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

/bɛ̃ŋˈɡalsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1);

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Beninu

/bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/
odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

(ekologia, ekologiczny) związany z bentosem, dotyczący bentosu

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

okrzyk używany po dotknięciu podczas zabawy w berka (1.1)

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

/ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

/bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Berlina

/bɛrˈlʲĩj̃sʲci/
odnoszący się do miasta Berlin

/bɛrˈmudɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

(zoologia, zoologiczny) rasa psa;

/bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna/
(ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze;

/ˈbɛrnɔ/

1. (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
2. (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

/ˈbɛrwɔ/
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

/ˌbɛsɛrˈvʲisɛr/
(książkowy) ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

1. besserwisser
2. klogeåge

/ˈbɛstʲja/

1. dzikie, drapieżne zwierzę
   bæst
2. (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia
   1. bæst
   2. udyr

/bɛˈstʲjalsʲci/
(pejoratywnie, pejoratywny) okrutny, niezwykle brutalny

wyjątkowe okrucieństwo; brutalny, nieludzki czyn

/bɛˈstsɛlɛr/
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

/bɛˈʃãmɛl/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;

1. bechamel
2. bechamelsauce
3. bechamelsovs

/ˈbɛta/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

/ˈbɛtɔ̃n/
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

/ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/
(budownictwo) maszyna do wyrobu betonu

robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś

zalewanie lub pokrywanie czegoś betonem

/bɛs/
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

/bɛs/
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

/ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

1. ligefrem
2. ligeud
3. uden omsvøb

w sposób pozbawiony skrupułów

dużo, bardziej

1. uden lige
2. uden mage
3. uden sidestykke

/bɛs‿ˈprat͡sɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwat͡ʃɨ/
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

cały czas, nieprzerwanie

(przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

1. hjerteløs
2. uden hjerte

niezależnie od; nie bacząc na

/bɛs/, /bɛz/
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

1. -løs
2. -fri

/ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/
niezawierający, pozbawiony alkoholu

/bɛzˈbarvnɨ/

1. pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony
2. (przenośnie, przenośnia) niczym się nie wyróżniający

cecha tego, co jest bezbolesne

niepowodujący, niesprawiający bólu

/ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ/
w sposób bezbolesny

nie mający brody (jako zarostu)

/bɛzˈbrɔ̃nːɨ/
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

/bɛsˈt͡sɛ̃nːɨ/
mający ogromną wartość

1. ubetalelig
2. uvurdelig

/bɛsˈxmurnɨ/
charakteryzujący się brakiem chmur

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ/
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

1. uforskammet
2. fræk

nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

(slangowo) bezdomny, bezpański pies lub kot

1. omstrejfer
2. strejfer

/bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ/
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
taki, który nie ma domu

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
osoba bezdomna (1.1), nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania

pozbawiony drzew, charakteryzujący się brakiem drzew

/ˌbɛzdɨskuˈsɨjɲɛ/
bezsprzecznie, zdecydowanie, niezaprzeczalnie

niepodlegający dyskusji

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ/
nieposiadanie potomstwa;

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ/
niemający dzieci, potomstwa

/ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

(bankowość, bankowy) bez użycia fizycznej gotówki; za pomocą instrumentów płatniczych elektronicznych lub bankowych

(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

1. kontantfri
2. kontantløs

(książkowy) w sposób bezgraniczny, w najwyższym stopniu

/ˌbɛzɡrãˈɲit͡ʃnɨ/

1. taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś
2. taki, który jest pełny, ma duże nasilenie

bez słyszalnego głosu; bez żadnego dźwięku lub na granicy słyszalności

bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny

1. lydløs
2. stille
3. tavs
4. tyst

/ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/
nie mający imienia czy nazwy

/ˌbɛzʲjäˈjɛt͡ʃnɨ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niezawierający jaj

1. ægfri
2. æggefri

w sposób unikający przykrych konsekwencji, bez kary

taki, który uchodzi bez kary

/ˌbɛskɔfɛ^jĩˈnɔvɨ/
niezawierający kofeiny

/ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ/
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

bez koni; nie posiadający ani nie wykorzystujący koni

taki, który odbywa się bez rozlewu krwi

1. blodløs
2. ublodig

/ˌbɛskrɨˈtɨt͡ʃnɨ/
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

1. kritikløs
2. ukritisk

/ˌbɛskruˈlɛvʲjɛ/
okres pomiędzy śmiercią lub abdykacją króla a koronacją jego następcy;

(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

1. hvirvelløs dyr
2. invertebrat

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony laktozy, niezawierający laktozy

charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

/bɛzˈlʲistnɨ/
taki, który nie ma liści

/ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/
okrutny; taki, który nie ma litości

1. hensynsløs
2. nådeløs

/bɛzˈludnɨ/
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

/bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ/

1. o dniu, tygodniu itp.: taki, w którym nie je się mięsa, nie prowadzi się sprzedaży mięsa
2. o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jɲɛ/
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/

1. pozbawiony wszelkiej nadziei
2. kiepski, bardzo słaby

(medycyna, medyczny) bez objawów, symptomów

(medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

1. infinitiv
2. navnemåde
3. navneform

/ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

/ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ/
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik/
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ/

1. taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
2. taki, który nie stwarza zagrożenia

/ˌbɛspɔtˈstavnɨ/
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

(informatyka, informatyczny) taki, który nie uwzględnia nawiązania połączenia między urządzeniami

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi/

1. taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost
2. taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny
3. taki, który nie jest oddzielony, jest tuż obok czegoś

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ/
w sposób bezpośredni

1. direkte
2. umiddelbart

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

1. illegal
2. lovstridig
3. ulovlig
4. retsstridig
5. ulovmedholdelig

prosty, swobodny i naturalny

w sposób bezproblemowy

taki, który nie przysparza dodatkowych problemów

1. problemfri
2. problemløs
3. uproblematisk

nieprzynoszący żadnych efektów, korzyści

(technologia, technika, techniczny) nie wykorzystując przewodów elektrycznych

(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

/bɛzˈradnɨ/
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

1. hjælpeløs
2. rådløs
3. rådvild

/ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ/
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

/ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/
bez pracy, bez zajęcia

/ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/
osoba bez pracy

taki, który nie ma zdolności rozumowania; pozbawiony rozumu

1. irrationel
2. tankeløs
3. ufornuftig
4. uklog

/bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ/
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

/bɛsˈːɛ̃nːɨ/
spędzony bez spania

w sposób bezsilny

1. afmægtigt
2. magtesløst

cecha tego, co bezsilne; cecha osoby bezsilnej

/bɛɕˈːilnɨ/

1. bez sił, niezdolny do walki
   1. krafteløs
   2. kraftløs
2. taki, który nie potrafi z czymś się zmagać
   1. magtesløs
   2. afmægtig

/bɛsˈːkʃɨdwɨ/
taki, który nie ma skrzydeł

bez osiągnięcia oczekiwanego skutku

1. forgæves
2. nytteløst
3. omsonst
4. uden held

cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

1. habilitet
2. upartiskhed

bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

1. konstant
2. uafbrudt

taki, który trwa ciągle, bez przerwy

1. konstant
2. uafbrudt
3. vedvarende
4. fortløbende
5. kontinuerlig
6. kontinuert

/ˌbɛzuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ/
taki, z którego nie ma żadnego użytku

1. nytteløs
2. unyttig
3. nyttesløs