/a/

1. …uzupełniania
2. …przeciwstawności
3. …wynikania
4. …objaśnień

/a/
…wzmacniająca

/a‿ˈkɨʃ/
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

uprzedzając fakty;

/a‿ˈpʲɕik/
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

/aˈːrɔ̃n/

1. (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
2. imię męskie;

/aˈbaja/
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

/aˈbaka/
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

/aˈbakus/

1. (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
2. przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

tytuł honorowy we francuskim Kościele katolickim;

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

/ˌabdɛˈrɨta/
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) głupiec, prostak, nieuk

(biblijny) postać biblijna, prorok;

/abˈdukt͡sʲja/
(fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

/ˌabdɨˈkat͡sʲja/
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

/ˌabɛˈt͡sadlaʃ/
(przestarzałe, przestarzały) skorowidz

/ˌabɛˈt͡sadwɔ/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku

/ˌabɛt͡sɛˈdarʲjuʃ/
skorowidz

/ˈabɛl/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;
   aberrasjon
2. 1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
   2. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
   3. (genetyka) zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu;
   avvik

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

/ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza/
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

/ˌabʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ/
nieożywiony

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/ˌabʲiˈsɨ̃nka/
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

/ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/
(książkowy) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

/abˈlatɨf/
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

/ˌabɔlʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista/

1. (historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
2. zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

/ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

/ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/
(książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/ˌabrakaˈdabra/
(przenośnie, przenośnia) coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

/ˌabrɛˈvʲjat͡sʲja/
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

/ˌabrɛvʲjaˈtura/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego

/abˈruzʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

/ˈapst͡sɛs/
(medycyna, medyczny) ropień

/ˌapsɔˈlutʲɲɛ/
całkowicie, niezależnie od niczego, nie dopuszczając wyjątków

/ˌapsɔˈlutnɨ/

1. (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
2. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
3. całkowity, zupełny, bezwzględny
4. niekwestionowany

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

/ˌapsɔlˈvɔvat͡ɕ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać absolucji, rozgrzeszenia

/ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

/apˈsɔrpt͡sʲja/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;

/apsˈtrakt͡sʲja/

1. (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
2. coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
3. nierealny pogląd
4. pojęcie ogólne
5. proces tworzenia pojęć ogólnych;

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

/apsˈtɨ̃nɛ̃nt/

1. osoba nie pijąca napojów alkoholowych
   avholdsfolk
2. osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś
   avholdsmann

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

/ˌapsurˈdalnɨ/

1. (potocznie, potoczny) ogromny
2. nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

/ˈapsɨ̃nt/
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

związany z absyntem; zawierający absynt

(dawniej, dawny) zwykle (wojskowość, wojskowy) zwolniony ze służby, dotyczący zwolnienia ze służby

/ˈabuxt/
(staropolski) wędlina spożywana przez żołnierzy w terenie ok. XVII wieku albo rodzaj salcesonu

(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet sylabiczny

stan, w którym czegoś jest więcej niż potrzeba

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszający zasady współżycia społecznego, stanowiący nadużycie, zawierający zakazane zapisy

/ˈabɨ/
…wprowadzający zdanie podrzędne: celu

/ˌat͡sɛˈtãmʲit/
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

(chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania

(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

/ax/
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

mający związek z mitycznym Achillesem

(fizyka, fizyczny) o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pokład rufowy;

/at͡ʃ/
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

/at͡ʃˈkɔlvʲjɛk/
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

/aˈdad͡ʒʲjɔ/
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

/ˈadãm/
imię męskie;

/ˌadãˈmaʃɛk/
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadapˈtat͡sʲja/

1. (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
2. (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
3. dostosowanie się organów do sytuacji
4. efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)
5. przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

/ˌadapˈtɔvat͡ɕ/

1. (biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
   anpasse
2. dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie
   innrede
3. dostosować/dostosowywać do innego użytku
   tilpasse

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

/ˌadɛˈlajda/
imię żeńskie;

(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;

(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

/aˈdʲidas/
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

(książkowy) zwrot używany przy pożegnaniu

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
2. system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;
3. zarządzanie czymś, administrowanie

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/

1. osoba zarządzająca czymś
2. (informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu

/ˌadmʲĩɲiˈstrɔvat͡ɕ/
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

(książkowy) (dawniej, dawny) przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

/ˌadmʲiraˈlʲit͡sʲja/
władze naczelne marynarki wojennej

związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
3. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

/ˈadɔlf/
imię męskie;

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔpt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

/ˌadɔˈratɔr/
mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby

/ˌadɔˈrɔvat͡ɕ/
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

/aˈdrɛsat/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

(technologia, technika, techniczny) metoda nadrukowywania adresów na przesyłkach

/ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ/

1. odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy
2. umieszczać adres na liście, przesyłkę

/ˈadrʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

/ˈadrʲjãn/
imię męskie;

/aˈdrʲjatɨk/
(zobacz) Morze Adriatyckie

(chemia, chemiczny) wiązać cząsteczki cieczy lub gazu na powierzchni ciała stałego

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadvɛ̃nˈtɨsta/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

/adˈvɛrsaʃ/
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

/adˈvɔkad ˈdʲjabwa/
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

/ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

/ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ/
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

/ˌaɛrɔˈfaɟja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

/ˌaɛˈrɔplãn/
(przestarzałe, przestarzały), (Spisz) samolot

/ˌaɛˈrɔstat/
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

/ˌaɛˈrɔʒɛl/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Afarze;

(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

/aˈfɛkt͡sʲja/
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

/ˈafɛkt/

1. (psychologia, psychologiczny) wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu
   affeksjon
2. (przestarzałe, przestarzały) namiętność, silne uczucie
   kjærleik

/ˌafɛktɔˈvãnɨ/
przesadny, sztuczny

/aˈfɛra/
wydarzenie, które wywołało skandal;

/ˌafɛˈrɛza/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;
2. (medycyna, medyczny) zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek;

/avˈɡãɲɛt͡s/

1. (lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk
2. (potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

/ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci/
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

/ˈafʲiks/
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

/ˈafʲiʃ/
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

/ˈafrɔ/
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

/ˌafrɔˈdɨta/

1. (mitologia grecka) bogini miłości;
2. imię żeńskie;

/ˈafrɔ̃nt/
(książkowy) zniewaga, lekceważące zachowanie, zazwyczaj publiczne

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

/ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

/ˌafrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Afryki

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

/ˈaɡat/
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

/aˈɡata/
imię żeńskie;

/aˈɡava/
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

/aˈɡɛ̃nda/

1. terminarz
2. ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie

/ˈaɡɛ̃nt/

1. pracownik wywiadu
2. przedstawiciel jakiejś firmy
3. tajny pracownik policji lub służb specjalnych

/ˌaɟiˈtat͡sʲja/
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

/aɟˈɲɛʃka/
imię żeńskie;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/aˈɡɔ̃ɲja/

1. (przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku
2. stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

/aˈɡɔra/
(urbanistyka, urbanistyczny) plac targowy lub hala targowa we współczesnej Grecji

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji

/aˈɡrafka/
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

/ˈaɡrɛst/

1. (spożywczy) owoc agrestu (1.1)
2. (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

/ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/

1. zachowujący się wrogo, napastliwie
2. (finanse, finansowy) stosujący ryzykowną strategię lub złożony z ryzykownych aktywów

(książkowy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uprawa roli

/aˈɡrɔ̃nɔ̃m/
specjalista zajmujący się agronomią;

/ˈaxa/

1. …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
2. …wyrażenie przypomnienia

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

/ajˈcidɔ/
japońska sztuka samoobrony;

/ˌajlurɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kotami;

/aj/
…oznajmiający ból lub zaskoczenie

(językoznawstwo, językoznawczy) język, którym posługują się Indianie Ajmara;

(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

/aˈkat͡sʲja/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
2. zgodny z określonymi, utartymi wzorami

dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

(językoznawstwo, językoznawczy) język (lub makrojęzyk) z podgrupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich

/aˈkapʲit/
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

przyspieszenie

(technologia, technika, techniczny) pedał gazu

/ˈakt͡sɛ̃nt/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
   aksent
2. (termin typograficzny) znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)
   aksent, betoning
3. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
   aksentuere
4. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
   betoning

/ˌakt͡sɛ̃ntɔˈvãɲɛ/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania

/ˌakt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
2. (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

/ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja/
wyrażenie zgody

(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

/ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ/
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

/ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ/

1. aprobować coś
   akseptere
2. formalnie godzić się na coś
   godkjenne

/ˈakt͡sɛs/
przystąpienie do czegoś, wzięcie udziału w czymś

/ˈakt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

/ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

/ˌaklãˈmat͡sʲja/
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

/ˌakɔˈlʲita/
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

/ˌakɔˈlʲitka/

1. (kościelny) kobieta pełniąca funkcję pomocniczą przy ołtarzu w czasie liturgii
2. (książkowy) czyjaś stronniczka, popleczniczka, towarzyszka

/ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

/ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

/ˌakɔ̃mpãˈɲɔvat͡ɕ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

/ˈakɔrt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

1. akkord
2. note

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

/ˈakra/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

/aˈkrɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

/aˈkrɔpɔl/
(geografia, geograficzny) wzgórze w Atenach;

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/ˌaksãˈmʲitnɨ/
wykonany z aksamitu

/akˈsʲjɔ̃mat/
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

/akt/

1. (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
   dokument
2. 1. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
   2. czyn, działanie
   dåd
3. (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
   ny

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

/ˈakt ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲa/
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

dotyczący aktorów lub aktorstwa

/ˌaktu^walʲiˈzat͡sʲja/
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

czynić aktualnym

/ˌaktuˈ^walnɨ/
dotyczący teraźniejszości

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

/akˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

/akˈtɨvnɨ/
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

/ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/
(motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

/ˌakupũŋkˈtura/
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

/aˈkurat/
wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

/aˈkurat/

1. podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …
2. podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych

odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

/ˌakuˈʃɛrka/
(przestarzałe, przestarzały) położna;

/ˌakfaˈfɔrta/

1. (sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)
2. (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

/ˌakfakulˈtura/
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfãmaˈrɨ̃na/
barwa niebieskawozielona

/ˌakfaˈrɛla/
(sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

/ˌalaˈbastɛr/
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

mieszkaniec Wysp Alandzkich

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/

1. sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
2. urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
3. wezwanie do działania

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

/alˈbɛdɔ/

1. (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
2. biała część skórki w owocach cytrusowych

/ˈalbɛrt/
imię męskie;

/alˈbɛrta/
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

(geografia, geograficzny) miejscowość na południu Francji, na północny wschód od Tuluzy;

/ˈalbʲĩn/
imię męskie;

/alˈbʲĩɲism̥/

1. (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
2. (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

/alˈbʲĩnɔs/
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

/ˈalbʲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

/alˈbɔvʲjɛ̃m/
(książkowy) …przyłączający zdanie, które wyjaśnia przekazaną wcześniej informację

/ˈalbũm/

1. zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);

/ˌalbũˈmʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

/ˌalbũmʲĩˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz;

/ˌalbũˈmɔvɨ/
związany z albumem, dotyczący albumu

/alˈxɛ̃mʲja/
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

dotyczący alchemika

/alˈxɛ̃mʲik/
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

/ˌaldɛˈbarãn/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

/alˈdɛxɨt/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

/ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

(biochemia, biochemiczny) cukier prosty, który zawiera grupę aldehydową (–CHO) w pozycji końcowej cząsteczki

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

/ɛjl/, /ˈalɛ/
(spożywczy) gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ/
przenośnie, w sposób alegoryczny

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

/aˈlɛja/
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

/aˈlɛjka/
wąska uliczka spacerowa

związany z aleją; mający formę alei

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

1. Aleksander
2. Alexander

/ˌalɛˈksãndra/

1. (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
2. imię żeńskie;

/ˌalɛˈksãndrʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

/ˌalɛksãnˈdrɨjsʲci/
dotyczący Aleksandrii (miasta w Egipcie)

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

/aˈlɛpːɔ/
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

/aˈlɛrɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

/aˈlɛrʲɟja/
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

/ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ/
związany z alergią

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

/ˈalɛʃ/
wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

/ˈalɛʃ/
podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

/ˌalfaˈbɛta/
(dawniej, dawny) (żartobliwie) (ironicznie) człowiek prawie niepiśmienny, znający tylko alfabet

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ/

1. odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem
2. ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

/ˈalfrɛt/
imię męskie;

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

(matematyka, matematyczny) zgodnie z zasadami algebry

dotyczący algebry

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrt͡ʃɨk/
obywatel Algierii

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

/alʲˈɟɛrsʲci/
odnoszący się do państwa Algieria

/ˌalɡɔˈlɔɟja/

1. (botanika, botaniczny) nauka o glonach
2. (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

/ˈalʲjãw̃s/
przymierze między państwami

/aˈlʲibʲi/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

/aˈlʲit͡sʲja/
imię żeńskie;

/ˌalʲjɛ̃ˈnɔvat͡ɕ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przenosić prawo własności na inną osobę

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami

/ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

/ˌalkaˈlʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ/
(chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

/ˌalkaˈlɔ^jit/
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

/ˈalkãn/
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

/ˈalkɛ̃n/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

wywołany alkoholem

/ˌalkɔˈxɔlʲik/
osoba, która cierpi na alkoholizm

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/

1. (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
2. (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

/alˈkɔva/
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;

/ˈalːɛl/
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

/ˌalːɛˈluja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;

/alˈmãnax/
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

/aˈlɔfɔ̃n/
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) badanie i opis zależności pomiędzy wielkością ciała organizmu (lub jego części) a innymi cechami biologicznymi

(medycyna, medyczny) metoda leczenia za pomocą środków wywołujących efekty przeciwne niż choroba;

/ˌalɔˈtrɔpʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

/aˈlɔza/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

/alˈpaka/

1. (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
2. wełna z lamy (1.1)

/alˈpɛjsʲci/
związany z Alpami, dotyczący Alp

(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

/ˌalpʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
dotyczący alpinizmu lub alpinistów

/alˈpʲĩɲism̥/
szerzej: wspinaczka wysokogórska

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

/alt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiór powstałych w drugiej dekadzie XX wieku w USA skrajnie prawicowych ideologii, głoszących m.in. białą supremację, antysemityzm i hasła prawicowopopulistyczne;

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

/ˌaltɛrnaˈtɨva/
(potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/ˌaltru^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

/alˈtufka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

/ˌaluˈfɔlʲja/
(potocznie, potoczny) folia aluminiowa

/aˈluzʲja/
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

/ˈãmãnt/
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (ironicznie) kochanek lub adorator

/ãˈmatɔr/
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

/ˌãmaˈzɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(sport, sportowy) kobieta jeżdżąca konno, uprawiająca hippikę

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

/ãmˈbʲiɡrãm/
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

/ãmˈbɔ̃na/
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

/ˈãmbra/
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

/ãmˈbulãw̃s/
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

/ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

/ãˈmɛlʲja/
imię żeńskie;

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

(wariant) (lekceważąco, lekceważący) mieszkaniec Ameryki, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

/ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja/
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

/ˌãmɛrɨˈkãnka/
obywatelka Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

/ãw̃ˈfʲibʲja/

1. (lotnictwo, lotniczy) pojazd wodno-powietrzny
2. (motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze
3. zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

(starożytność) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna liga plemienna lub związek miast-państw w Grecji, utworzony w celu wspólnej ochrony świątyń, organizowania obrzędów religijnych oraz podejmowania decyzji politycznych w sprawach regionalnych

/ãw̃ˈfɔra/
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

związany z amforą; w kształcie amfory

/ãmˈxarsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

/ãmˈnɛzʲja/
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

/ˈãmɔ̃n/

1. bóg egipski;
2. imię męskie;

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

/ãˈmɔ̃ɲit/
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

/ˌãmɔrˈfʲit͡ʃnɨ/
bezkształtny, niemający określonej budowy

/ˌãmɔrtɨˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

/ˌãmɔrtɨˈzɔvat͡ɕ/
(ekonomia, ekonomiczny) zaliczać do kosztów danego okresu część kosztu środka trwałego odpowiadającą stosunkowi tego okresu do planowanej długości okresu użytkowania tego środka

(rzadki, rzadko używany) erotyczny, miłosny

/ˈãmɔs/

1. (biblijny) postać biblijna, prorok;
2. imię męskie

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

/ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

/ˌãmplʲiˈtuda/
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

(medycyna, medyczny) związany z amputacją; służący do amputacji

/ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać amputacji

/ãmˈpuwka/

1. (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ˈãmur/
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

(biochemia, biochemiczny) enzym rozkładający cukry złożone;

(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

(fizjologia, fizjologiczny) część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii

niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

/ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/

1. błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;
2. coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

/ãˈnaɡlʲif/
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

/ˌãnaˈkɔ̃nda/
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

/ˌãnalfaˈbɛta/

1. (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu
2. (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś

(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

/ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z analizą

/ˌãnaˈlʲitɨk/
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

/ˌãnalʲiˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

/ˌãnalʲiˈzɔvat͡ɕ/
przeprowadzać proces analizy

/ˌãnaˈlɔɟja/
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

/ˌãnãmˈnɛza/
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

dotyczący ananasów, związany z ananasami

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

/ãˈnapɛst/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

/ãˈnarxʲja/
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

/ˌãnarˈxʲista/

1. ktoś, kto nie podporządkowuje się obowiązującym przepisom
2. zwolennik anarchizmu
3. zwolennik kompletnego rozprężenia (anarchii) w życiu publicznym

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ãˈnatɔ̃m/
uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
2. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

/ãw̃ʃuˈ^wa/, /ãw̃ʃˈwa/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskich, pikantnych w smaku (niekiedy podfermentowanych), zwykle w postaci fileta, koreczka lub pasty;

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

/ˌãndaluˈzɨjsʲci/
związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

/ˌãndaˈluzɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

/ãnˈdɔra/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

/ãnˈdɔrt͡ʃɨk/
obywatel Andory

/ãnˈdrɛa/
imię męskie

(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

/ãnˈdrɔ^jit/
robot mający postać człowieka;

/ˌãndrɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ˈãnɛks/
dodatek do publikacji

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z aneksją, zaborem ziem innego państwa

/ˌãnɛkˈtɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

(przenośnie, przenośnia) niemrawy, słaby, działający powoli, niezdecydowanie

/ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

/ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
2. (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

(medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

imię żeńskie;

1. Angelica
2. Angelika

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

/ãŋʲˈɟĩna/
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

(medycyna, medyczny) związany z angiologią

/ˈãŋɡlʲja/
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii

/ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

/ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem angielskim
2. spisany, stworzony w języku angielskim
3. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/

1. związany z językiem anglosaskim (1.1)
2. związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

/ˈãŋɡɔl/
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) Anglik

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk/
obywatel Angoli

/ãŋˈɡɔlsʲci/
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ˈãɲi/

1. …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
2. …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
3. …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
4. …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
5. …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

/ˈãɲi/

1. …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
2. …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

/ãˈɲɛla/
imię żeńskie;

/ãˈɲĩmɛ/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) japoński film animowany;

wykonany z poklatkowych rysunków

/ãˈɲĩmuʃ/
(książkowy) zapał, werwa, odwaga

/ˈãɲjɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

(fizyka, fizyczny) zależność właściwości ciała od kierunku, z którego się je bada;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ãŋʲˈcɛta/
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/

1. o nieujawnionym nazwisku
2. nieznanego autorstwa

(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

/ãnˈtaba/

1. (dawniej, dawny) ozdobny uchwyt na skrzyniach lub jako kołatka na drzwiach i bramach;
   klare
2. sztaba z metalu zamykająca bramę lub drzwi
   sluttstykke

/ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/
przeciwnik;

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

1. Antarktis
2. Antarktika

/ãnˈtarktɨka/
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

(potocznie, potoczny) psotny chłopak

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

(telekomunikacja) antena umożliwiająca odbiór telewizji satelitarnej;

/ˌãntʲiˈdɔtũm/
(przenośnie, przenośnia) środek zaradczy

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

/ˌãntɔˈlɔɟja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

/ãnˈtɔ̃ɲja/
imię żeńskie;

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

(językoznawstwo, językoznawczy) przeciwstawność znaczeń

/ˌãntɔ̃ˈɲĩna/
imię żeńskie;

(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;

(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

/ˌãntrɔpɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z antropologią, dotyczący antropologii

/ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stek lub kawałek mięsa wołowego z części grzbietowej, między łopatką a częścią lędźwiową

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

/ˈãntɨ/
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

/ˌãntɨbɔˈxatɛr/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
2. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

/ãnˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu
2. pochodzący z dawnych czasów

(fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii;

/ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

/ˈãntɨk/
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

/ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

(geologia, geologiczny) wypukły fragment fałdu skalnego, w którym najstarsze warstwy znajdują się w centrum fałdu

/ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

/ãnˈtɨkfa/
(drukarstwo, drukarski) pismo drukowane niepochylone (w przeciwieństwie do kursywy)

/ˌãntɨkfaˈrɨt͡ʃnɨ/
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

1. antilope
2. Antilope

/ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

/ˌãntɨˈpatʲja/
niechęć do kogoś

(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby

(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca antycząstką protonu;

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

/ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃnɨ/
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

/ˌãnuˈlɔvat͡ɕ/
stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

/ˈãnɨʃ/

1. (botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

/ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ/
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

/ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈd͡ʑistɨ/
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

/ˈãw̃zɛlm/
imię męskie;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈɔrɨst/
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

/aˈparat/

1. (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
2. (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

/aˈparat swuˈxɔvɨ/
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

/ˌaparˈtãmɛ̃nt/
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

/aˈpartxajt/, /aˈpartxɛjt/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

/aˈpatʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

/ˌapaˈtɨt͡ʃnɨ/
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

(astronomia, astronomiczny) punkt, w kierunku którego Słońce porusza się względem innych jasnych gwiazd w otoczeniu;

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

(językoznawstwo, językoznawczy) mający charakter rzeczownika pospolitego

/ˌapɛˈlɔvat͡ɕ/
(książkowy) wzywać kogoś do czegoś, zwracać się z apelem

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/ˌapɛrʲiˈtʲif/, /ˌapɛˈrʲitʲif/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

/ˌapɛrˈtura/
(optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

/aˈpɛtɨt/
chęć jedzenia, łaknienie;

1. appetitt
2. matlyst

/ˈaplaws/
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

/ˌaplʲiˈkat͡sʲja/

1. (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
   applikasjon
2. praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;
   praksis

/ˌaplʲiˈkɔvat͡ɕ/

1. (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku
   gi
2. (przenośnie, przenośnia) przekazywać, stosować, narzucać coś
   søke

/ˌapɔdɨkˈtɨt͡ʃnɨ/
taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego

(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi

(biblijny) ostatnia księga Nowego Testamentu

/ˌapɔkaˈlʲipsa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

pismo lub mowa zawierające apologię

/ˌapɔplɛkˈtɨt͡ʃnɨ/
będący przejawem / następstwem apopleksji

/aˈpɔstɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

poddawać materiał apreturze w celu nadania mu określonych walorów

/ˌaprɔˈbɔvat͡ɕ/
uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

/apˈsɨda/

1. (architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej
2. (astronomia, astronomiczny) każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/ˌaptɛˈkarsʲci/
dotyczący aptekarstwa, aptekarzy

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

/ar/
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

/ˈara/
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

/ˈara t͡ʃɛrˈvɔ̃na/
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

/ˈara ˈmɔdra/
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

/ˈara ˌʒuwtɔˈskʃɨdwa/
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych;

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/ˈarap/
(hipologia, hipologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

/aˈrabʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

/ˌaraˈbʲista/
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

/aˈrapka/
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne nasiono orzachy podziemnej

/ˌaraxnɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

/ˌaraˈɡɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

organizować, urządzać

/arˈbʲitɛr/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

/ˌarbʲiˈtralnɨ/
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

/ˈarbus/

1. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
   vannmelon
2. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
   1. vannmelon
   2. vassmelon

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/
będący typowym dla dawnych czasów

/arˈxa^jik/
(geologia, geologiczny) najstarszy eon w dziejach Ziemi;

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

nadawać utworowi cechy charakterystyczne dla dzieł dawnych epok

/arˈxãŋʲɟɛlsk/
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

/ˌarxɛˈɔlɔk/
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

według kryteriów lub wyników archeologicznych

/ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z archeologią, dotyczący archeologii

/ˌarxʲidʲjɛˈt͡sɛzʲja/
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

1. øygruppe
2. arkipel

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲiˈtɛktka/

1. (potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś

/ˌarxʲitɛkˈtura/
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

pracownik archiwum

dokonywanie archiwizacji, porządkowanie i przekazywanie czegoś już nieaktualnego do archiwum

/arˈxʲivũm/

1. budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
2. instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów
3. uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

/ˈart͡sɨ/

1. …potęgujący znaczenie, nasilenie czegoś
2. …wskazujący na zwierzchnictwo, pierwszeństwo czegoś

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ/

1. utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;
2. (przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛ̃ŋʲɟɛl/
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

/aˈrɛ̃na/

1. (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań
2. koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

/ˈarɛs/
(mitologia grecka) bóg wojny;

/ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ/
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka/
obywatelka Argentyny

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

/arʲˈjadna/
imię żeńskie;

/arʲˈjä̃j̃sʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

/ˈarʲjɛl/

1. imię męskie;
2. (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
3. (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

(wojskowość, wojskowy) straż tylna

/ˈarka/
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

/ˈarka nɔˈɛɡɔ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

/arˈkada/
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

/arˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

/arˈkadʲja/
kraina wiecznego szczęścia, raj

/ˌarkaˈdɔvɨ/
taki, który ma kształt łuku, arkady

/arˈkɛbus/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

(zdrobniale) od: arkusz

/ˈarkuʃ/
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

/arˈmata/
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

urządzenie do wytwarzania sztucznego śniegu;

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Armenii

1. armener
2. armenier

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲci/

1. (książkowy) będący oznaką arogancji
2. (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

/aˈrɔɡãnt/
człowiek arogancki, zuchwały

/aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

/ˌarɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/
mający silny, miły zapach

(chemia, chemiczny) nadawać zapachu

/ˈarɔ̃n/
imię męskie;

/aˈrɔ̃ɲja/
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

/arˈsɛ̃naw/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

/arˈtɛfakt/

1. (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
2. (antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;
3. (informatyka, informatyczny) (fotografia) wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;

/arˈtɛrʲja/

1. (anatomia, anatomiczny) tętnica
2. (motoryzacja) ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

/ˈartur/
imię męskie;

(fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

/arˈtɨkuw/

1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
3. (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
4. (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek

/ˌartɨˈlɛrʲja/
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/arˈtɨstka/
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

/aˈrɨjsʲci/

1. (etnografia, etnograficzny) należący do Ariów
2. (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

/ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja/
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

/ˌarɨstɔˈkrata/
osoba należąca do arystokracji

/ˌarɨstɔˈtɛlɛs/
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

/ˌarɨtmɛˈtɨt͡ʃnɨ/
(matematyka, matematyczny) dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

/a ɛs/, /as/

1. (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) duża miedziana moneta rzymska, podstawowa jednostka monetarna w starożytnym Rzymie;
   da
2. 1. (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
   2. osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą
   ess

(językoznawstwo, językoznawczy) język asamski;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

/ˌasɛksuˈ^walʲism̥/
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

umowa zawierana z odpowiednią instytucją, która rozporządza pieniędzmi ubezpieczonych, pokrywając ich potrzeby na określonych warunkach

chronić lub zabezpieczać przed ryzykiem albo niebezpieczeństwem

/ˌasɛrtɔˈrɨt͡ʃnɨ/
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

pokrywać powierzchnię asfaltem

/asˈklɛpʲjɔs/
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

(językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

/asˈpartãm/
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

/ˈaspɛkt/

1. (astronomia, astronomiczny) położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;
2. (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
3. punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana [od 2. poł. XVI w.]

(językoznawstwo, językoznawczy) głoska wymawiana z aspiracją, przydechem

starać się, ubiegać się o coś

w sposób izolujący się od społeczeństwa

obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

/ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

/ˌastɛˈrɔjda/
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

/aˈstraxãɲ/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

/ˌastrɔ̃ˈnawta/
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

/ˌastrɔ̃ˈnawtɨka/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
2. (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

/ˈatak/

1. (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
2. (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
3. (szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze
4. agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś

/ˈatak ˈsɛrt͡sa/
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

/ˌataˈkɔvat͡ɕ/

1. o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
2. występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

/ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
o cechach podobnych jak u odległych przodków

/aˈtavʲism̥/
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

/ˌatɛ^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których kręci się filmy

/aˈtɛ̃na/
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

/ˈatɛst/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający
2. (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami

badanie i ocena czegoś pod względem spełniania norm

/aˈtɛ̃j̃sʲci/
związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

/ˌatlãnˈtɨt͡sʲci/
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku

/aˈtlãntɨk/
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

/ˈatlas/
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia
3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
4. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie

/ˈatɔl/
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

/ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

/ˌatrakˈt͡sɨjnɨ/

1. o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)
   attraktiv
2. interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)
   interessant

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

/aˈtrapa/
osłona chłodnicy samochodowej

/ˈatrʲjũm/
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;

/aˈtrɔfʲja/
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

/aˈtrɨbut/
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

/ˈatwas/
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

/aw/
…wyrażający ból

książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o słuchu

okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

/ˈawɡmɛ̃nt/
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego;

/ˈawɡzburk/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

/ˈawɡust/
imię męskie;

/awˈɡusta/
imię żeńskie;

/ˈawkt͡sʲja/
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

dotyczący Auksztoty, związany z Auksztotą

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

/ˈawla/
duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

/ˈawra/

1. (przenośnie, przenośnia) nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie
   atmosfære
2. (meteorologia, meteorologiczny) zespół zjawisk atmosferycznych
   tid

/awˈrɔra/

1. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 94, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1867 r.;
2. (mitologia rzymska) bogini zorzy porannej, brzasku i świtu, utożsamiana z grecką Eos;
3. imię żeńskie;

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

/ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk/
mieszkaniec, obywatel Australii

/ˌawstraˈlʲijka/
mieszkanka, obywatelka Australii

/ˌawstraˈlʲijsʲci/
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/awstrʲˈjat͡sʲci/
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

/awstrʲˈjat͡ʃka/
mieszkanka lub obywatelka Austrii

/ˈawstrʲjak/
mieszkaniec lub obywatel Austrii

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

/ˈawʃpʲik/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

/awt/
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

/awˈtarʲca/
(ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ/
cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ/
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

/ˈawtɔ/
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

/ˈawtɔ/

1. pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
2. pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

/ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/
własnoręcznie napisany swój życiorys;

/awˈtɔbus/
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

/ˌawtɔbuˈsɔvɨ/
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

(seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

/awˈtɔɡraf/
własnoręczny podpis

/ˌawtɔxʲipˈnɔza/
hipnoza wywoływana na sobie samym

(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

/awˈtɔkar/
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

/ˌawtɔkɛˈfalʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

kontrolowanie samego siebie; panowanie nad sobą

/ˌawtɔˈkrat͡sʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

/ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
2. rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami
3. wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

(motoryzacja) myjnia samochodowa

/ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

/ˌawtɔˈpɔrtrɛt/
portret artysty wykonany przez siebie samego;

/awˈtɔpsʲja/

1. własne doświadczenie
   erfare
2. sekcja zwłok;
   obdusere

/ˈawtɔr/
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

/ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/

1. oparty na wiarygodnym autorytecie
2. władczy, stanowczy

/ˌawtɔˈrɨtɛt/
wpływ osobisty, powaga, prestiż

zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

/ˌawtɔstɔˈpɔvʲit͡ʃ/
ktoś, kto podróżuje autostopem

/ˌawtɔˈstrada/
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

1. motorvei
2. motorveg

(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

(sport, sportowy) związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

/ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/

1. (sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)
2. taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy

przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

/ˌavãnˈtura/
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

właściwy awanturnikowi, osobie kłótliwej

/ˌavãnˈturʲɲik/
osoba prowadząca burzliwe życie, gotowa podjąć ryzyko

/aˈvarʲja/
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

/ˈavɛrs/
(numizmatyka, numizmatyczny) przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

/aˈvɛrsʲja/
niechęć do kogoś lub czegoś

(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;

/aˈvʲĩɲɔ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

/aˈvʲizɔ/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki

/ˌavɔˈkadɔ/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
2. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

/ˈavɨ/

1. …modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)
   sk
2. 1. (chemia, chemiczny) (przestarzałe, przestarzały) …tworzący nazwy kationów metali o stopniu utlenienia niższym od kationów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy
   2. (chemia, chemiczny) …tworzący nazwy kwasów o stopniu utlenienia atomu centralnego niższym od kwasów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy
   øs

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

/ˈazɛr/
obywatel Azerbejdżanu

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn/
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãŋka/
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

/aˈzɛrsʲci/
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

/aˈzɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

/ˈazʲja/
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

/ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

/aˈzʲjata/
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

/aˈzʲjatka/
mieszkanka Azji

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci/
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

1. nitrogen
2. kvelstoff

/aˈzɔtãn/
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

/ˈazɨl/
miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;

kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

/at͡ɕ/
(staropolski) aby

/awˈa/, /ˈawa/
okrzyk bólu

/ˈawũn/
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;

(geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa na Krymie;

/aʃ/
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

/aʃ/
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

wskazuje punkt końcowy

/ˌaʒuˈrɔvɨ/
taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

/ba/
…zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

/ˈbaba/

1. (staropolski) babcia
   bestemor
2. (potocznie, potoczny) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi
   kake
3. (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
   kjerring

/ˈbaba ˈjaɡa/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

/ˈbapʲt͡ɕa/
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

/baˈbʲilɔ̃n/
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

/ˈbapka/

1. 1. matka ojca lub matki
   2. starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna
   bestemor
2. (potocznie, potoczny) młoda, atrakcyjna kobieta
   dame
3. (botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;
   groblad
4. (przestarzałe, przestarzały) wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem
   heks
5. (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka
   kake

/ˈbapka ˌmat͡ɕɛˈʒɨsta/
(dawniej, dawny) matka matki;

/ˈbapka ɔjˈt͡ʃɨsta/
(dawniej, dawny) matka ojca;

/ˈbapka ˈs‿pʲjasku/
bryła zlepionego piasku, robiona przez dzieci w piaskownicy lub na plaży

/ˈbapskɔ/
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

/ˈbapʃtɨl/
(pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie brzydkiej lub niesympatycznej

(pogardliwie, pogardliwy) (żartobliwie) kobieta, baba

/ˈbaxɔr/
(pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne ((dawniej, dawny) szczególnie żydowskie)

/ˈbat͡ʃnɔɕt͡ɕ/
(przestarzałe, przestarzały) uwaga, czujność, ostrożność

nieprzyjemne doświadczenie narkotyczne wypełnione lękiem;

/baˈdãɲɛ/

1. szczegółowa obserwacja i analiza
   etterforsking
2. 1. (medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
   2. poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
   undersøkelse

/ˈbadat͡ɕ/
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

/ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

/badˈmʲĩntɔ̃n/
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

/ˌbaɡaˈtɛla/
(potocznie, potoczny) rzecz bez większego znaczenia

przedstawiać jako mało ważne

mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

/ˈbaɡaʃ/
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

/baˈɡaʒʲɲik/
(motoryzacja) zamykane miejsce na bagaż w samochodach, autobusach (i tym podobne, i temu podobne)

(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

taksówka bagażowa do przewozu dużych przedmiotów (mebli, sprzętów AGD, RTV)

/ˈbaɡdat/
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

/baˈɟɛtka/
(spożywczy) długa, cienka bułka;

/ˈbaɡnɛt/
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

/ˈbaɡnɔ/
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

/baˈxãmt͡ʃɨk/
obywatel Bahamów

/baˈxãmɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

/baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Bahrajnu

(slangowo) (przenośnie, przenośnia) prowokacyjny wpis na forum publicznym

/ˈbajät͡ɕ/
(książkowy) ględzić, pleść

(przenośnie, przenośnia) cechujący się niezwykłością

historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

/ˈbajkaw/
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

/ˌbajkɔˈpʲisaʃ/
pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

/bajt/
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

/bak/

1. zarost na policzkach
   kinnskjegg
2. zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;
   tank

/baɡˈburta/
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

/ˈbakt͡sɨl/
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

/baˈkɛlʲit/
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

/ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

/ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

/ˌbaktɛˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

/ˈbaktrʲjãn/
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

/bakˈwaʒãn/

1. (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
2. (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

/ˌbakwaʒãˈnɔvɨ/

1. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana
2. mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

/bal/

1. uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;
   ball
2. duży, wstępnie obrobiony pień
   bjelke

/ˈbal maˈskɔvɨ/
zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

utrzymywać równowagę

/balˈdaxʲĩm/
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

/baˈlɛjaʃ/
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

/ˈbalɛt/
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

/ˌbalɛtʲˈɲit͡sa/
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

/ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/

1. taki, który leci po krzywej balistycznej
2. związany z balistyką, dotyczący balistyki

nauka badająca ruch pocisków;

/ˈbalkɔ̃n/
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

/balˈːada/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nastrojowy utwór

/ˌbalnɛɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

/ˈbalɔ̃n/

1. ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
2. (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;

mały balon, balon-zabawka

związany z balem, dotyczący balu

/ˈbalsãm/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

/ˌbalsãmɔˈvãɲɛ/
zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

/ˌbaluˈstrada/
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

/bãˈnalnɨ/
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

/ˈbãnãn/

1. (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty
2. (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;

/ˌbãnãˈnɔvɨ/
dotyczący bananów (drzew i owoców)

/ˈbãnda/

1. (przenośnie, przenośnia) duża i uciążliwa grupa ludzi
   bunke
2. (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie
   kortstokk

/bãnˈdãna/
wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

/bãnˈdɛra/
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przynależność państwowa statku wodnego lub floty;

/bãnˈdura/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

/bãnˈdɨta/
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

/ˈbãn͇d͡ʒul/
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

/ˈbãŋkːɔk/
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

obywatel Bangladeszu

/ˈbãn͇d͡ʒɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

/bãŋk/

1. (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
2. (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

/ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

właściciel lub dyrektor banku

/ˈbãŋcɛt/
wystawne, uroczyste przyjęcie

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

1. pengeseddel
2. seddel

/bãŋˈkɔ̃mat/
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

/bãŋˈkɔvɨ/
związany z bankami, dotyczący banków

/bãŋˈkrut͡stfɔ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

/ˈbãŋkrut/
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

/ˌbãŋkruˈtɔvat͡ɕ/
(finanse, finansowy) stawać się bankrutem, tracić cały majątek

/bar/

1. (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
   bar
2. (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
   barium

/ˈbarak/
prowizoryczny budynek

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/ˈbarãn/

1. (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
   1. vær
   2. saubukk
2. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota
   vær

/baˈrãnɛk/

1. (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran
2. (potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba

(potocznie, potoczny) tracić orientację; nie wiedzieć, jak się zachować, będąc zaskoczonym

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

/ˌbarbaˈdɔsʲci/
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

obywatel Barbadosu

/barˈbara/
imię żeńskie;

/ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa/

1. (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;
2. ktoś niecywilizowany, prymitywny

(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/ˈbard͡zɔ/
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

/bari/
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

(medycyna, medyczny) związany z bariatrią, leczeniem otyłości

/bark/

1. (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;
   bjeff
2. (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;
   skulder

/ˈbarka/
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

/ˌbarkaˈrɔla/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

/ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na/
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

/ˈbarmãn/
osoba, która obsługuje bufet w barze;

(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

/ˈbarɔk/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

/ˌbarɔˈkɔvɨ/
(sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku

/baˈrɔ̃mɛtr̥/
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

/ˈbarɔ̃n/
niski tytuł arystokratyczny;

/baˈrɔ̃nɛt/

1. dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;
2. mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

żona barona

/barʃt͡ʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

/ˈbartɛr/
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

/bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/
imię męskie;

/ˈbarva/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych

/ˈbarvʲit͡ɕ/
nadawać barwę, zabarwiać

/ˈbarvnɨ/

1. 1. (przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość
   2. posiadający wiele kolorów
   broket
2. mający jakiś kolor inny niż biały lub czarny
   farge

/ˌbarɨˈkada/
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

budować barykady

/baˈrɨtɔ̃n/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
2. mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

/bas/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
   bas
2. 1. (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa
   2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie
   bass

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

/ˈbasɛ̃n/
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

/bask/
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

/baˈsʲcijka/
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

/baˈsʲcijsʲci/
związany z Baskami, dotyczący Basków

/baˈsʲcijsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny bassowatych (Centrarchidae)

(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

/ˈbastʲjɔ̃n/
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

(dawniej, dawny) (termin karciany) mówić basta

członek narodu Baszkirów

związany z Baszkirami

(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez Baszkirów;

(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

/ˈbaʃta/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

/bat/

1. (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
   baht
2. przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;
   pisk

/baˈtalʲjɔ̃n/

1. (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
   bataljon
2. (ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;
   brushane

/baˈtɛrʲja/

1. (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
2. (wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

/ˈbatɔ̃n/
(spożywczy) (cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

(sport, sportowy) sprężysty materiał rozpięty na ramie, służący do skakania i wykonywania akrobacji;

/baˈtɨskaf/
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

/baˈvart͡ʃɨk/
mieszkaniec Bawarii

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

/baˈvarka/
(slangowo) (środowiskowy) (motoryzacja) samochód marki BMW

/baˈvarsʲci/
pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

/baˈvɛwna/

1. (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)
2. (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
3. (botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

/ˈbavʲit͡ɕ/

1. 1. wprawiać w wesoły humor
   2. zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki
   more
2. (przestarzałe, przestarzały) przebywać gdzieś
   bli
3. mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji
   lure
4. 1. spędzać czas na rozrywkach
   2. zajmować się czymś zbytecznym, tracić czas na coś uważane przez innych za zbyteczne, niepotrzebne
   spille

/ˈbavuw/
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

/ˈbaza/

1. 1. (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
   2. podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia
   bas
2. (matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;
   frie

(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym;

/ˈbazalt/
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

/ˈbazar/
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

/ˈbazɡrat͡ɕ/
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

/ˈbaʑa/

1. (botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa
2. (potocznie, potoczny) gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

/baˈzɔvat͡ɕ/
opierać się na czymś, mieć coś za podstawę

/ˌbazɨˈlɛa/
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

/baˈzɨlʲja/
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

/baˈzɨlʲika/
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ/

1. odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś
   frykte
2. martwić się, niepokoić się
   være angst

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈdʲjabɛwʲ ɕfʲjɛ̃nˈt͡sɔ̃nɛj ˈvɔdɨ/
bardzo się bać kogoś, czegoś

/baˈwaɡãn/
stan braku porządku

/ˌbawãˈmut͡ɕit͡ɕ/
powodować zamieszanie, wprowadzać w błąd

/ˌbawaˈwajka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

/bawˈkãnɨ/
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

/bawˈkãj̃sʲci/

1. (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
2. (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

/ˈbawtɨk/
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

/ˈbawvãn/
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

(pospolicie) brzuch

/ˈbãɲka/

1. (potocznie, potoczny) bańka mydlana
   blære
2. blaszane naczynie na płyny
   do

/ˈbãɲka mɨˈdlãna/

1. (przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego
2. pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

z baśni, dotyczący baśni

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

/ˌbaʒãnˈtarʲɲa/
(zootechnika, zootechniczny) ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

(botanika, botaniczny) (spożywczy) czarne lub czerwone jadalne owoce bażyny (1.2)

/bɛ/
w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

/bɛˈata/
imię żeńskie;

(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) członek amerykańskiego ruchu literacko-kulturowego lat pięćdziesiątych XX wieku

/ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ/
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

/bɛdˈnarsʲci/
dotyczący bednarza lub bednarstwa

/ˈbɛdnaʃ/
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

/bɛˈdu^jĩn/
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

/bɛˈdu^jĩn/
przedstawiciel pasterskiej ludności koczowniczej, zamieszkującej pustynie Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki

/ˈbɛfʃtɨk/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z befsztykiem

/bɛˈɡɔ̃ɲja/
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

(sport, sportowy) ktoś, kto gra w bejsbol, zawodowo lub rekreacyjnie

/ˈbɛkas/
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

/ˈbɛkat͡ɕ/
odbijać się

(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

(potocznie, potoczny) ktoś skłonny do płaczu

/ˈbɛla/

1. (drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie
2. opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp.
3. zwój np. papieru, tkaniny

/bɛlk/
obywatel Belgii

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

/bɛlʲˈɟijka/
obywatelka Belgii

/bɛlʲˈɟijsʲci/
odnoszący się do Belgii lub Belgów

/ˈbɛlɡrat/
(geografia, geograficzny) stolica Serbii;

(biblijny) jeden z upadłych aniołów w judaizmie i chrześcijaństwie;

/bɛˈlʲizɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Belize

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

/ˈbɛlka/

1. długi, obrobiony pień drzewa
   bjelke
2. (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie
   far

/bɛˈlɔ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

prasować i wiązać coś w bele

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

/ˈbɛ̃mɔl/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

/bɛ̃ˈnɛdɨkt/
imię męskie;

/ˌbɛ̃nɛˈdɨkta/
imię żeńskie;

/bɛ̃ˈnɛluks/
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski

/bɛ̃ŋˈɡalsʲci/
związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

/bɛ̃ŋˈɡalsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1);

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

(książkowy) ulubione dziecko w rodzinie, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Beninu

(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako konserwant żywności;

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

/ˌbɛrbɛˈluxa/
(Poznań) bimber, spirytus, wódka, denaturat

/ˈbɛrbɛr/
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

/ˈbɛrdɨʃ/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób;

/ˈbɛrɛt/
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

/bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Berlina

/bɛrˈlʲĩj̃sʲci/
odnoszący się do miasta Berlin

/bɛrˈmudɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

/ˈbɛrnart/
imię męskie;

/ˈbɛrnɔ/

1. (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
2. (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

/ˈbɛrwɔ/
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

/ˈbɛstʲja/

1. dzikie, drapieżne zwierzę
   dyr
2. (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia
   monster

wyjątkowe okrucieństwo; brutalny, nieludzki czyn

/bɛˈstsɛlɛr/
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

/bɛˈtlɛjɛ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

/ˈbɛtɔ̃n/
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

/ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/

1. (motoryzacja) (budownictwo) samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej
   betongbil
2. (budownictwo) maszyna do wyrobu betonu
   betongblandemaskin

/ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ/
wykonany z betonu

/bɛs/
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia

/ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

wprost, dosłownie, bezpośrednio

/bɛs‿ˈprat͡sɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwat͡ʃɨ/
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

(przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

niezależnie od; nie bacząc na

/ˌbɛz‿ːaˈʒutu/
idealnie, nienagannie

/bɛs/, /bɛz/
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

/ˈbɛza/
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

/ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/
niezawierający, pozbawiony alkoholu

jedyny możliwy, pozbawiony alternatywy

/bɛzˈbarvnɨ/
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

niezawierający białka

niepowodujący, niesprawiający bólu

/bɛzˈbɔʒʲɲik/
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

/bɛzˈbɔʒnɨ/

1. (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
2. (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

/bɛzˈbrɔ̃nːɨ/
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

wolny od błędu

/bɛsˈt͡sɛ̃nːɨ/
mający ogromną wartość

/bɛsˈxmurnɨ/
charakteryzujący się brakiem chmur

niemający ciała, nieistniejący fizycznie

niezawierający cukru

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ/
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

znieważać coś, pozbawiać czci

/bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ/
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
taki, który nie ma domu

/bɛzˈduʃnɨ/
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

niepodlegający dyskusji

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ/
nieposiadanie potomstwa;

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ/
niemający dzieci, potomstwa

(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe

(językoznawstwo, językoznawczy) o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

/ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

/ˌbɛzɡrãˈɲit͡ʃnɨ/
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bezgrzeszne; cecha tych, którzy są bezgrzeszni

nie mający gwiazd

bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny

/ˌbɛsxɔˈwɔvʲjɛ/
(potocznie, potoczny) brak organizacji, dyscypliny, porządku, spowodowane brakiem kierownictwa (głowy) lub bezmyślnością

/ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/
nie mający imienia czy nazwy

/ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

/ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ/
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

/bɛsˈkʃtawtnɨ/
o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

/ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/
okrutny; taki, który nie ma litości

(ornitologia, ornitologiczny) ptak nielotny, o czarno-białym upierzeniu, przystosowany do życia w zimnym klimacie, poruszający się głównie pieszo lub pływaniem

/bɛzˈludnɨ/
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się nierozsądnie, głupio lub bezmyślnie

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇ja/
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jɲɛ/

1. (potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko
2. w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɔɕt͡ɕ/
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/
pozbawiony wszelkiej nadziei

1. håpløs
2. håplaus

/ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ/
pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

/ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ/
(książkowy) (biologia, biologiczny) niemający ogona, czyli końcowej części tułowia

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

/ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

/ˌbɛzɔˈvɔt͡snɨ/
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

niezawierający ołowiu

(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

/ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ/
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲɛ/
w sposób bezpieczny

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik/
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ/
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

/ˌbɛspɔtˈstavnɨ/
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi/

1. taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny
2. taki, który nie jest oddzielony, jest tuż obok czegoś
3. taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ/
w sposób bezpośredni

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

taki, który nie odnosi się do żadnego ważnego problemu

(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

1. trådløs
2. trådlaus

/bɛsˈpwatʲɲɛ/
w sposób bezpłatny, bez opłat(y)

/bɛsˈpwatnɨ/
taki, za który nie pobiera się opłaty

(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) niemający charakteru

/bɛzˈradnɔɕt͡ɕ/
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

/bɛzˈradnɨ/
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

/ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ/
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

1. arbeidsledighet
2. arbeidsløshet

/ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/
bez pracy, bez zajęcia

/bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ/
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

1. søvnløshet
2. søvnløyse

/ˌbɛsːɛ̃w̃ˈsɔvnɨ/
taki, który jest pozbawiony sensu, uzasadnienia

/bɛɕˈːilnɨ/
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków

taki, który nie budzi wątpliwości

cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

/bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

/bɛsˈtrɔsʲci/
nie mający trosk, zmartwień

bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

taki, który trwa ciągle, bez przerwy

/ˌbɛzuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ/
taki, z którego nie ma żadnego użytku

wykonany bez udziału świadomości

niewymagający uzyskania wizy

(technologia, technika, techniczny) niepotrzebujący wody do działania

o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić

w sposób całkowity, zupełnie

/bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ/
okrutny, pozbawiony współczucia

dziejący się, wykonywany bez udziału wzroku

stan braku działania, pasywności, nieskuteczności

/bɛzˈvwadnɔɕt͡ɕ/
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

/ˌbɛzːapaˈxɔvɨ/
taki, który nie ma zapachu

(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

/bɛzˈːɛ̃mbnɨ/
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

stan braku ładu, porządku

pozbawiony ładu, porządku

/ˈbɛwkɔt/
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie

wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

/bɛwt/

1. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pocisk kuszy;
   sluttstykke
2. (geografia, geograficzny) wąski przesmyk, cieśnina
   sunn

/bɛˈʒɔvɔ/
(odprzymiotnikowy) → beżowy

/bɛˈʒɔvɨ/
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

/ˈbutãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

/buˈtãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Bhutanu

/buˈtãj̃sʲci/
odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

wołać biada; uskarżać się głośno na coś

(lekceważąco, lekceważący) głośno wypowiadać żale (charakter emocjonalny, dramatyczny, zwykle o wydźwięku kpiącym, krytycznym)

/ˈbʲjãŋka/

1. (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
2. imię żeńskie;

(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

laska używana przez osoby z niepełnosprawnością wzroku, zwykle składana i ze specjalnym zakończeniem wspierającym reakcje na przeszkody;

/bʲjaˈwat͡ʃka/
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

pionki, bierki białego koloru

/ˈbʲjawkɔ/

1. 1. (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
   2. (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
   kvit
2. (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;
   protein

pokrywać płynnym wapnem

(anatomia, anatomiczny) biała, twarda błona pokrywająca gałkę oczną

/ˌbʲjawɔˈruɕĩn/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

/ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka/
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

/bʲjaˈwɔruɕ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

1. Hviterussland
2. Kviterussland

/ˌbʲjawɔˈʒɨtka/
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

taki, który ma białe włosy

/bʲjaˈwɔzur/
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

/ˈbʲjawɨ/
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

1. hvit
2. kvit

/ˈbʲjawɨ/
(antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

/ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr/
(chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych;

/ˈbʲiblʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

1. bibel
2. Bibelen

/bʲiˈblʲijnɨ/
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

/ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;
2. wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;