(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

/a‿ˈkuku/
(infantylnie) …używana podczas nagłego pojawienia się

uprzedzając fakty;

/a‿ˈpʲɕik/
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

/ˈa‿mɔl/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

/a‿ˈː/
= Anonimowi Alkoholicy;

(geografia, geograficzny) miasto w Danii;

/aˈːrɔ̃n/

1. (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
2. imię męskie;

/aˈbadãn/
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Iranie;

/aˈbaja/
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

/aˈbakãn/
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji;

/aˈbakus/
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

(medycyna, medyczny) brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

1. abajur
2. lamba siperi
3. siperlik

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

/ˈapxas/
mieszkaniec Abchazji;

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

/ˈabdɛst/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

/abˈdukt͡sʲja/
(fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

imię męskie

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

1. feragat etmek
2. çekılmek el (język turecki) çekmek

/ˈabd͡ʒat/
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

/ˈabɛl/

1. (biblijny) drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina
2. imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
2. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
3. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

(optyka, optyczny) wada układów optycznych polegająca na tym, że różne kolory światła ogniskują się w różnych punktach po przejściu przez soczewkę

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/
(książkowy) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

/abˈlatɨf/
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

/abˈlut͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

/ˌabɔ̃mʲĩˈnat͡sʲja/
(książkowy) obrzydzenie, wstręt, odraza

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/

1. regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
   abonelik
2. regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
   1. abonelik
   2. götürü

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

/aˈbɔrdaʃ/
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

/ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/
(antropologia, antropologiczny) pierwotny mieszkaniec Australii;

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/ˌabrakaˈdabra/
(przenośnie, przenośnia) coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

/abˈruzʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

/apˈsɛ̃nt͡sʲja/
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

/ˌapsɔˈlut͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

/ˌapsɔˈlutʲɲɛ/
całkowicie, niezależnie od niczego, nie dopuszczając wyjątków

/ˌapsɔˈlutnɨ/
całkowity, zupełny, bezwzględny

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

/apˈsɔlvɛ̃nt/
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

/apˈsɔrpt͡sʲja/

1. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
2. (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

1. soğurma
2. absorpsiyon

/apsˈtrakt͡sʲja/

1. (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
   abstraksiyon
2. pojęcie ogólne
   soyutlama

/ˌapstrakˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

1. abstre
2. soyut

/ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

1. abes
2. absürd
3. saçma
4. saçmalama

/ˌapsurˈdalnɨ/
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

1. abes
2. saçma
3. absürd

(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, zgodnie z którym rzeczywistość jest pozbawiona sensu, a ludzkie próby jej zrozumienia są daremne;

/ˈabu ˈzabʲi/
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

/aˈbud͡ʒa/
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

/aˈbulʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

/aˈt͡sɛtal/
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

(chemia, chemiczny) rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego;

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

/aˈxaja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;

(fizyka, fizyczny) o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

/ˈadãm/

1. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;
   Adem
2. imię męskie;
   1. Adem
   2. Âdem

/ˌadãˈmaʃɛk/
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

(dawniej, dawny) (botanika, botaniczny) (ludowy) jukka, Yucca L.

/aˈdãna/
(geografia, geograficzny) miasto w Turcji;

/ˌadapˈtat͡sʲja/

1. (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
2. przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka
3. (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
4. dostosowanie się organów do sytuacji
5. efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

1. uygun
2. mütenasip
3. orantılı

/ˌadɛˈlajda/

1. (geografia, geograficzny) miasto w Australii;
2. imię żeńskie;

/ˈadɛ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;

(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

= (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) Attention Deficit Hyperactivity Disorder → zespół nadpobudliwości psychoruchowej

(fizyka, fizyczny) przyciąganie się wzajemne cząsteczek stykających się powierzchni różnych ciał;

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. zarządzanie czymś, administrowanie
   idare
2. system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;
   1. idare
   2. yönetim
3. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
   1. yönetim
   2. idare

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

/ˌadmʲiraˈlʲit͡sʲja/

1. budynek mieszczący admiralicję (1.1)
2. korpus admirałów
3. władze naczelne marynarki wojennej

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
3. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔpt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

1. adres
2. unvan

(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

/aˈdrɛsat/

1. (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
2. osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

/atˈsɔrpt͡sʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop;

(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

/ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja/
nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

/ˌaɛrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

/ˌaɛrɔˈlɔɟja/
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

/ˌaɛˈrɔʒɛl/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

/ˈafʲiʃ/
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) rakotwórcza toksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju Aspergillus;

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

1. özdeyiş
2. vecize

pozbawiony światła, niewystarczająco oświetlony; bez dostępu światła

(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

/ˌafrɔˈdɨta/
(mitologia grecka) bogini miłości;

/ˌafrɔˈdɨzʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

/ˌafrɔˈdɨzʲjak/
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

/ˈafrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu;

/ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

1. Afrikaanca
2. Afrikanca

/ˌafrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Afryki

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

1. Afrika
2. Afrikalı

/ˈaɡa/

1. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu agi (1.2)
2. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji;
3. tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

żywiczne drewno różnych gatunków drzew z rodzaju Aquilaria;

/ˈaɡat/
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

(socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

/aˈɡɛ̃nt͡sʲja/

1. przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu lub państwa
2. firma świadcząca różne usługi

(ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

/ˈaɡɛ̃nt/

1. przedstawiciel jakiejś firmy
   acente
2. 1. pracownik wywiadu
   2. tajny pracownik policji lub służb specjalnych
   vekil

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;

/ˌaɟiˈtat͡sʲja/
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

/ˌaɡlutɨ̃ˈɲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/aˈɡɔ̃ɲja/
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

/aˈɡɔra/
(historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji

/aˈɡrafka/
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

/aˈɡrɛɡat/
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

/aˈɡrɛsʲja/
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

/ˈaɡrɛst/
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)

w sposób agresywny

cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

1. saldırganlık
2. agresiflik

nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

/aˈɡrɔ̃nɔ̃m/
specjalista zajmujący się agronomią;

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

/aˈɡutʲi/
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

/ˈaxa/

1. …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
2. …wyrażenie przypomnienia

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

/ajˈcidɔ/
japońska sztuka samoobrony;

/ˌajaˈtɔlːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

(językoznawstwo, językoznawczy) język, którym posługują się Indianie Ajmara;

(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

/aˈkat͡sʲja/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
2. taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

/ˌakaˈdɛ̃mʲik/
(studencki) dom akademicki;

(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

/ˌakalˈkulʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

(biologia, biologiczny) nieprawidłowo uformowana krwinka czerwona posiadająca nieregularnie rozmieszczone, zaostrzone wypustki cytoplazmatyczne;

/ˈakt͡sɛ̃nt/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;

/ˈakt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

(przenośnie, przenośnia) ktoś lub coś staje się coraz bardziej popularnym, docenianym, znaczącym

1. göze girmek
2. kredisi artmak
3. popüler olmak

(przenośnie, przenośnia) ktoś lub coś staje się coraz mniej popularnym, docenianym, znaczącym

1. gözden düşmek
2. kredisi azalmak

/ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

(geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

/ˌaklãˈmat͡sʲja/
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

/ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

/ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

/ˈakɔrt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

1. akordiyon
2. akordeon

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

/ˈakra/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;

oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

1. akrobat
2. cambaz

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

/aˈkrɔpɔl/
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

(chemia, chemiczny) zawierający akryl, wykonany z akrylu

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/akˈsʲjɔ̃mat/
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

/akt/

1. (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
   nü
2. 1. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
   2. czyn, działanie
   perde

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

/ˈakt ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲa/
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

1. oyuncu
2. aktör

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

1. aktris
2. oyuncu

czynić aktualnym

/ˌaktuˈ^walnɨ/
dotyczący teraźniejszości

(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

/ˌaktɨˈvʲista/
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

/akˈtɨvnɔɕt͡ɕ/

1. działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału
2. (chemia, chemiczny) pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze;

/akˈtɨvnɨ/

1. biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający
2. (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją

(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

1. akümülatör
2. akü

/ˌakupũŋkˈtura/
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfaˈrɛla/
(sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

/ˌakfʲiˈtãɲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

/ˌakfʲiˈzɨtɔr/
osoba trudniąca się akwizycją

/ˌalaˈbãma/

1. (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
2. (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

/ˌalaˈbastɛr/
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

/aˈladɨ̃n/
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbãŋka/
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

1. Arnavut
2. Arnavutça

/alˈbãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

/alˈbɛdɔ/

1. (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
2. biała część skórki w owocach cytrusowych

/alˈbʲĩɲism̥/

1. (botanika, botaniczny) brak chlorofilu
2. (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;

/alˈbʲĩnɔs/
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

1. akşın
2. albinos

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

1. veya
2. ya

/ˈalbũm/
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

/ˌalbũˈmʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

/alˈxɛ̃mʲja/
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

1. alşimi
2. simya

/alˈxɛ̃mʲik/
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

/ˌaldɛˈbarãn/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

/alˈdɛxɨt/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

/ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

/ɛjl/, /ˈalɛ/
(spożywczy) gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

/ˈalɛf/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);
2. (matematyka, matematyczny) w teorii mnogości, moc zbiorów nieskończonego

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

/aˈlɛja/
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

/ˌalɛˈksãndrʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

/aˈlɛ̃mbʲik/
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

/aˈlɛpːɔ/

1. (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;
2. (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)

/aˈlɛrɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

/aˈlɛrʲɟja/
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

/ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ/
związany z alergią

/ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

/ˈalfa/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

1. alfabe
2. abece

(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

/ˈalfɔ̃w̃s/
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

dotyczący algebry

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrt͡ʃɨk/
obywatel Algierii

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

/ˌalɡɔˈfɔbʲja/
(psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać z jednej z opowieści w „Księdze tysiąca i jednej nocy” oraz licznych utworów dla których księga była inspiracją;

/ˈalʲjãw̃s/
przymierze między państwami

/aˈlʲit͡sʲja/
imię żeńskie;

(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

1. aligator
2. timsah

/ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

/ˈalka/
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

/ˌalkaˈlɔ^jit/
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

/ˈalkãn/
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

/ˈalkɛ̃n/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/ˈalʲcĩn/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

(chemia, chemiczny) pochodna alkoholu - sól alkoholu powstająca przez zastąpienie atomu wodoru w grupie hydroksylowej (–OH) atomem metalu

/ˌalkɔˈxɔlʲik/
osoba, która cierpi na alkoholizm

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/

1. (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
2. (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

(medycyna, medyczny) (socjologia, socjologiczny) nauka zajmująca się problematyką alkoholu i jego wpływem na organizm, psychikę oraz społeczeństwo

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

/alˈkɔva/
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

/ˈalːɛl/
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

(biochemia, biochemiczny) nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, C6H10OS2

/alˈmãnax/
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;

/aˈlɔfɔ̃n/
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

/ˌalɔˈtrɔpʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

związany z alotropią

/alˈpaka/

1. (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
2. wełna z lamy (1.1)

(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

/ˌalpʲĩˈɲista/
osoba uprawiająca alpinizm;

/alˈpʲĩɲism̥/
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

1. Alpler
2. Alp Dağları

(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

(geografia, geograficzny) część Alp Wapiennych rozciągająca się równoleżnikowo od północno-wschodnich Włoch, do Słowenii, ograniczona od północy doliną Sawy;

(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii oraz we Włoszech;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie należące do Alp Berneńskich, części Alp Zachodnich;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

/alt/
(informatyka, informatyczny) klawisz znajdujący się po obu stronach spacji służący do zmieniania funkcji klawiszy

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

1. köşk
2. çardak

/ˌaltɛrˈnatɔr/
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

/ˌaltɛrnaˈtɨva/
(potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/alˈtru^jism̥/
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

/alˈtufka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

/aˈluzʲja/
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

1. Alsace
2. Alsas

/ˌãmaˈrɨlʲis/
(botanika, botaniczny) Amaryllis L., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

/ãˈmatɔr/

1. miłośnik, ktoś oddany czemuś
2. osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

/ˌãmaˈzɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

1. Amazon
2. Amazon Nehri

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
   1. elçilik
   2. sefarethane
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
   sefarethane

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

1. büyükelçi
2. elçi

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

/ãmˈbʲiɡrãm/
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

/ãmˈbʲitnɨ/
taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

/ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

/ˈãmbra/
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

/ˌãmbraˈzura/
otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

/ãmˈbrɔzʲja/

1. (botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
2. (mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

/ãmˈbulãw̃s/
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ˌãmɛrʲiˈkãnɔ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kawa espresso rozcieńczona wodą

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

(geografia, geograficzny) region geograficzny i kulturowy znajdujący się pomiędzy Ameryką Północną a Ameryką Południową, obejmujący wąski pas lądu łączący oba kontynenty, leżący między Oceanem Spokojnym a Morzem Karaibskim

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska/
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

1. Amerikan
2. Amerikalı

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

/ãw̃ˈfʲibʲja/

1. (motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze
2. zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

/ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

/ãw̃ˈfɔra/
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

(chemia, chemiczny) zdolny do reakcji z kwasem i zasadą

/ãmˈxarsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

(chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

1. amino asit
2. aminoasit

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

1. Amman
2. Filadelfiya

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

1. genel af
2. umumi af

/ˌãmnɛstʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
udzielać / udzielić amnestii

/ãmˈnɛzʲja/
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

/ˈãmɔ̃n/

1. bóg egipski;
2. imię męskie;

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

/ˌãmɔrˈfʲit͡ʃnɨ/
bezkształtny, niemający określonej budowy

/ˌãmɔrtɨˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

/ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna/
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

/ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać amputacji

/ãmˈpuwka/

1. (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
2. (historia, historyczny, historycznie) szklane naczynie na leki i substancje zapachowe
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmu‿ˈdarʲja/
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

1. Amuderya
2. Ceyhun

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

1. muska
2. tılsım

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ˈãmur/
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

/ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/

1. błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;
2. coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

(biologia, biologiczny) trzecia faza podziału komórkowego

/ˌãnafʲiˈlaksʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

/ˌãnaˈkɔ̃nda/
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

/ˌãnalfaˈbɛta/

1. (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu
2. (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś

/ˌãnalfaˈbɛtka/
(edukacja, edukacyjny) kobieta niepotrafiąca pisać i czytać

/ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ/

1. dający się rozłożyć na składowe[potrzebne źródło]
2. związany z analizą

/ˌãnaˈlʲitɨk/
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

1. analiz
2. tahlil

/ˌãnalʲiˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

/ˌãnaˈlɔɟja/
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

/ˌãnãmˈnɛza/
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

(sztuka) (optyka, optyczny) celowe zniekształcenie (liniowe zwężenie lub rozszerzenie) obrazu, które sprawia, że staje się on zrozumiały i proporcjonalny tylko wtedy, gdy patrzy się na niego pod konkretnym, bardzo ostrym kątem lub przy użyciu specjalnego lustra

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

/ˌãnarˈxʲista/
zwolennik anarchizmu

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna łącząca anarchizm z syndykalizmem; kierunek anarchizmu głoszący, że związki zawodowe (syndykaty) są podstawowym narzędziem walki klasowej oraz przyszłą podstawą organizacji społeczeństwa, opartego na dobrowolnej federacji wolnych zrzeszeń pracowniczych;

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
2. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

1. anatomi
2. yapıbilim

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

/ãw̃ʃuˈ^wa/, /ãw̃ʃˈwa/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskich, pikantnych w smaku (niekiedy podfermentowanych), zwykle w postaci fileta, koreczka lub pasty;

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

(geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

/ãnˈdɔra/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

1. Andorra
2. Andora

/ãnˈdɔrt͡ʃɨk/
obywatel Andory

(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

/ãnˈdrɔɡɛ̃n/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

/ãnˈdrɔ^jit/
robot mający postać człowieka;

/ˌãndrɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ˌãnɛɡˈdɔta/
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

/ˌãnɛkˈtɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

/ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

(rzadki, rzadko używany) (medycyna, medyczny) lekarz stosujący anestezję

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

1. İngiliz
2. İngilizce

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

1. İngilizce
2. İngiliz

/ãŋʲˈɟĩna/
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

/ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

/ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

/ˌãŋʲɟɔˈplastɨka/
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg leczniczy polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych;

/ˈãŋɡlʲja/

1. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk/
obywatel Angoli

/ˈãŋkstrɛ̃m/
(fizyka, fizyczny) jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormiańskiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią;

/ˈãɲi/

1. …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
2. …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
3. …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
4. …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
5. …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

/ˈãɲi ˈmru‿mru/
…mające skłonić do zachowania ciszy lub tajemnicy

1. ağzını açmamak
2. gık çıkarmamak
3. sakın kimseye söylememek

to o czym mowa wydarzyło się bardzo szybko

/ˌãɲĩˈmat͡sʲja/
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

/ãˈɲĩmɛ/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) japoński film animowany;

/ˌãɲĩˈmʲista/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

związany z animizmem, właściwy animizmowi

/ãˈɲĩmʲism̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

1. canlıcılık
2. animizm

/ˈãɲjɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

/ˈãɲɔw/

1. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek
   melek
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
   1. melek
   2. ferişte

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

(medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

(fizyka, fizyczny) zależność właściwości ciała od kierunku, z którego się je bada;

(fizyka, fizyczny) wykazujący różne właściwości zależnie od kierunku

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ãŋʲˈcɛta/
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

(geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

(socjologia, socjologiczny) załamanie się norm społecznych, pojawienie się poczucia niepewności i bezcelowości w społeczeństwie wskutek nagłych przemian społecznych;

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/
o nieujawnionym nazwisku

/ˈãnɔ̃w̃s/
podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

/ãˈnɔrak/
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

/ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

/ãnˈtarktɨka/
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

(telekomunikacja) antena umożliwiająca odbiór telewizji satelitarnej;

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

(geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

/ˌãntɔˈlɔɟja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

/ãnˈtrat͡sɨt/
(geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

/ˈãntrakt/
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

/ãnˈtrɔpɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

/ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) nauka badająca rozmieszczenie ludności, kultur, działalności gospodarczej oraz wpływ środowiska naturalnego na życie człowieka i odwrotnie

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego

/ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stek lub kawałek mięsa wołowego z części grzbietowej, między łopatką a częścią lędźwiową

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

1. Anvers
2. Antwerp

niechęć lub pogarda do Stanów Zjednoczonych

/ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

/ãnˈtɨt͡ʃnɨ/
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

(fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii;

/ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ/
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

(filozofia, filozoficzny) stanowisko filozoficzne lub światopoglądowe odrzucające centralną rolę człowieka oraz jego wyjątkową wartość jako punktu odniesienia

/ˈãntɨk/
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

/ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

/ˌãntɨkfaˈrɨt͡ʃnɨ/
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

1. antilop
2. ceylan

/ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

/ˌãntɨˈpatʲja/
niechęć do kogoś

1. nefret
2. antipati

ruch społeczny i intelektualny skierowany przeciwko psychiatrii, jej założeniom i metodom

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

/ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃnɨ/
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

(higiena, higieniczny) (mikrobiologia, mikrobiologiczny) zespół czynności mających na celu niszczenie lub hamowanie wzrostu mikroorganizmów na żywych tkankach;

substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia oraz postawa polityczna wyrażająca sprzeciw wobec syjonizmu;

(kryminologia, kryminologiczny) osoba specjalnie wyszkolona i wyposażona do zwalczania terroryzmu

wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

/ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

/ˈãnɨʃ/
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈɔrɨst/
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

/aˈparat/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

1. fotoğraf makinesi
2. kamera

/aˈparat swuˈxɔvɨ/
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

/aˈpartxajt/, /aˈpartxɛjt/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

/aˈpatʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

/ˌapaˈtɨt͡ʃnɨ/
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

/aˈpatɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/ˌapɛrʲiˈtʲif/, /ˌapɛˈrʲitʲif/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

/ˌapɛrˈtura/
(optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

/ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ/
zachęcający do jedzenia

/aˈpɛtɨt/
chęć jedzenia, łaknienie;

/ˈaplaws/
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

/ˌaplʲiˈkat͡sʲja/

1. (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
2. zastosowanie

/ˌapɔkaˈlʲipsa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

/ˌapɔˈkɔpa/
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

/aˈpɔlːɔ/

1. (mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;
3. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1862;

/ˌapɔˈlɔɟja/
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

/ˌapɔˈplɛksʲja/
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

/ˌapɔˈptɔza/
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

/aˈpɔrʲja/
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;

/ˌapɔˈstata/
osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

/aˈpɔstɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka ustępstw wobec żądań agresywnego państwa, mająca na celu złagodzenie jego postawy, osiągnięcie ugody i utrzymanie pokoju;

/ˌaprɔˈbɔvat͡ɕ/
uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

/ˌaprɔvʲiˈzat͡sʲja/
zaopatrzenie w artykuły pierwszej potrzeby

/apˈtɛt͡ʃka/
(medycyna, medyczny) torba, skrzynka lub szafka z podręcznymi opatrunkami i lekarstwami;

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

/ˈara/
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/ˈarap/
(hipologia, hipologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

/ˌaraˈbɛska/
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

/aˈrabʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

1. Suudi Arabistan
2. Arabistan

/ˌaraˈbʲista/
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

/aˈrapka/
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

1. Arap
2. Arapça

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

1. Arapça
2. Arap

/ˌaraxnɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

/ˌaraxnɔˈlɔɟja/
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

/ˈarak/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

1. arak
2. rakı

/ˌarãˈmɛjt͡ʃɨk/
członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

/ˌarãˈmɛjsʲci/
związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

/ˌarãˈmɛjsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

/aˈrarat/
(geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

/arˈbɛla/
(geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w Iraku;

sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

/ˈarbus/

1. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
2. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/
będący typowym dla dawnych czasów

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãŋʲɟɛlsk/
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

/ˌarxɛˈɔlɔk/
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

/ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z archeologią, dotyczący archeologii

(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

/ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;

/arˈxɛtɨp/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
2. (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

/ˌarxʲidʲjɛˈt͡sɛzʲja/
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

1. aral
2. takımada

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲitɛkˈtura/
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

/arˈxʲivũm/

1. uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne
2. budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ/
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛ̃ŋʲɟɛl/
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

obojętny wobec kwestii religii

/aˈrɛ̃na/

1. koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe
2. (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się badaniami planety Mars

(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru gęstości cieczy

/ˈarɛs/
(mitologia grecka) bóg wojny;

/ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

/ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ/
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

(biochemia, biochemiczny) aminokwas zasadowy, który uczestniczy w wielu przemianach azotowych;

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

/arˈɡũmɛ̃nt/

1. 1. (informatyka, informatyczny) wartość podawana danej funkcji
   2. (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej
   3. (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik
   argüman
2. fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
   delil

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

/ˈarʲjɛl/

1. imię męskie;
2. (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
3. (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

/ˌarʲiˈzɔ̃na/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/ˈarka/
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

/arˈkada/
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

/arˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

/arˈkãw̃zas/, /ˈarkãw̃sɔ/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/arˈkɛbus/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

/ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ/
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

/ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

/arˈmata/
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Armenii

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲci/

1. (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja
2. (książkowy) będący oznaką arogancji

/aˈrɔ̃mat/
zapach sprawiający przyjemność

/aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

/ˌarɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla
2. mający silny, miły zapach

/aˈrɔ̃ɲja/
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

/arˈpɛd͡ʒʲjɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

1. arsenik
2. sıçanotu

(chemia, chemiczny) (toksykologia) (potocznie, potoczny) tlenek arsenu na trzecim stopniu utlenienia, popularna trucizna pod postacią białego proszku

(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;

/ˌartɛ̃ˈmʲida/
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

/arˈtɛrʲja/

1. (anatomia, anatomiczny) tętnica
2. (motoryzacja) ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

(fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

/arˈtɨkuw/

1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
3. (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
4. (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek

/ˌartɨˈlɛrʲja/
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/arˈtɨstka/
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

/ˌartɨˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

/ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja/
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

/ˌarɨstɔˈkrata/
osoba należąca do arystokracji

1. aristokrat
2. soylu

/ˌarɨstɔˈtɛlɛs/
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

1. Aristo
2. Aristoteles

(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

/ˌarɨtmɛˈtɨt͡ʃnɨ/
(matematyka, matematyczny) dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

/aˈrɨtmʲja/
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

/a ɛs/, /as/

1. (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
2. osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą
3. (potocznie, potoczny) osoba aseksualna

/ˌasafɛˈtɨda/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

/asˈt͡sɛza/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

/ˌasɛksuˈ^walʲism̥/
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

/ˌasɛksuˈ^walnɨ/

1. (potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości
2. (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

/ˌasɛrˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

(językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

/asˈpartãm/
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

/ˈaspɛkt/

1. (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
2. punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana [od 2. poł. XVI w.]
3. (astronomia, astronomiczny) położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;

(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika oznaczająca czynność zakończoną, jednorazową lub osiągającą określony rezultat

obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

/aˈstãna/
(geografia, geograficzny) stolica Kazachstanu;

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

1. astatin
2. astat

(medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

/ˌastɛˈrɔjda/
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

/aˈstɛrɨsk/
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

1. asterisk
2. yıldız imi
3. yıldız işareti

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

/aˈstraxãɲ/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

/ˌastrɔˈfʲizɨk/
specjalista w zakresie astrofizyki

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/ˌastrɔˈlabʲjũm/
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔ̃ˈnawta/
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

/ˌastrɔ̃ˈnawtka/
kobieta, która zajmuje się lotami w kosmos

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;

1. astronom
2. gökbilimci

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

1. astronomi
2. gökbilim

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

/ˌastuˈrɨjsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;

/ˌasɨ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ/
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

przystosowanie się do życia w obcej społeczności

/ˌasɨ̃mpˈtɔta/
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

1. Asurlular
2. Asur

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

/ˌasɨˈrɨjt͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

/aʃˈxabat/
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

(geografia, geograficzny) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;

1. Aşura Günü
2. Aşure Günü

/ˈatak/

1. 1. (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
   2. agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
   hücum
2. 1. (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
   2. (szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze
   saldırı

/ˌataˈkɔvat͡ɕ/

1. prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
2. występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś
3. (sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę
4. o chorobach, szkodnikach i innych plagach: szerzyć się w określonym środowisku
5. o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu

/aˈtavʲism̥/
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

/ˌatɛˈ^jistka/
kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

/ˌatɛ^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

/aˈtɛ̃na/
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

/aˈtlãnta/
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

/aˈtlãntɨk/
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

/ˈatlas/

1. (astronomia, astronomiczny) mały, wewnętrzny księżyc Saturna;
2. (geografia, geograficzny) łańcuch górski w północno-zachodniej Afryce;
3. (mitologia grecka) tytan dźwigający na barkach z rozkazu Zeusa sklepienie niebieskie;

/ˈatlas/
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia
   atmosfer
2. 1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
   2. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
   3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
   1. atmosfer
   2. havaküre

/ˈatɔl/
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

/ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

/ˌatrakˈt͡sɨjnɨ/
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

/ˈatrʲjũm/

1. (anatomia, anatomiczny) przedsionek serca
2. (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;

/aˈtrɔfʲja/
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

(historia, historyczny, historycznie) wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjednoczył plemiona huńskie i prowadził liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego

/ˈatwas/
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

/ˈawdʲjɔ/

1. dźwiękowy
2. zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

/awˈdʲjɔlɔk/
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o słuchu

ten, kto przeprowadza audyt

/ˌawdɨˈtɔrʲjũm/
sala wykładowa, odczytowa;

(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

/ˈawɡzburk/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

/ˈawkt͡sʲja/
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

/ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk/
mieszkaniec, obywatel Australii

/ˌawstraˈlʲijsʲci/
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

(paleoantropologia, paleoantropologiczny) istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/awstrʲˈjat͡sʲci/
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

/ˈawstrʲjak/
mieszkaniec lub obywatel Austrii

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

1. Avusturya-Macaristan
2. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃʲɲɛ/
w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ/
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

/ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/
własnoręcznie napisany swój życiorys;

/awˈtɔbus/
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

(seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

/awˈtɔɡraf/
własnoręczny podpis

/awˈtɔkar/
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

/awˈtɔklaf/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

/awˈtɔ̃mat/
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

/ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

1. özerklik
2. muhtariyet
3. otonomi

/ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

/ˌawtɔˈpɔrtrɛt/
portret artysty wykonany przez siebie samego;

/ˈawtɔr/
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

reklamowanie siebie samego

/awˈtɔrsʲci/
związany z autorem

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

/ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/
władczy, stanowczy

/awˈtɔstɔp/
sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

/ˌawtɔˈstrada/
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

1. otoyol
2. otoban

(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

/ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ/
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

1. otizm
2. iç yöneliklik

grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

/ˈavãw̃s/
powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

/ˌavãnˈtura/
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

/aˈvarʲja/
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

/aˈvatar/

1. (informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych
2. (informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

/aˈvʲĩɲɔ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

/ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

/ˌavɔˈkadɔ/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
2. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
3. (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

/ˈavɨ/
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn/
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

/aˈzɛrsʲci/
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

/aˈzɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

/ˈazʲja/
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

/ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

(geografia, geograficzny) region Azji

(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

(geografia, geograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) region Azji obejmujący Chiny, Koreę, Japonię, Mongolię i Tajwan, wyróżniający się wspólnymi wpływami kulturowymi i historycznymi

(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

/aˈzʲjata/
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

/aˈzʲjatka/
mieszkanka Azji

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci/
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

1. azot
2. nitrojen

/aˈzɔtãn/
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

(chemia, chemiczny) związek chemiczny azotu z metalem lub półmetalem;

/ˌazɔˈtɔvɨ/
(chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu azotawego (HNO2); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO2) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)

/ˈazɨl/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;
2. miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;

kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

(geografia, geograficzny) miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim;

/ˈawtaj/
(geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie;

/awˈtajsʲci/
związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju

/ˈawũn/
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

/aʃ/
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

(sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

(geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód;

/ˈbaba/

1. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych
   baba
2. (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
   karı

(geografia, geograficzny) miasto w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza;

/ˈbapʲt͡ɕa/
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

/ˈbabʲjɛ ˈlatɔ/
wczesnojesienne dni;

/baˈbʲilɔ̃n/
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

/ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

/ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci/
związany z Babilonią, Babilonem

/ˈbapka/

1. (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka
   kek
2. (botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;
   sinir otu

(botanika, botaniczny) Plantago lanceolata L., gatunek byliny z rodziny babkowatych;

(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

/ˈbaxus/
(mitologia rzymska) (zobacz) [[Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater]]

/baˈdãɲɛ/

1. (medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
2. szczegółowa obserwacja i analiza

/ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

(botanika, botaniczny) Illicium L., rodzaj wiecznie zielonych drzew lub krzewów o lancetowatych liściach, występujący pierwotnie w Azji Wschodniej oraz w Ameryce Północnej i Środkowej;

/badˈmʲĩntɔ̃n/
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

1. badminton
2. tüylü top

/ˈbaɡaʃ/
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

/ˈbaɡdat/
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

/baˈɟɛtka/
(spożywczy) długa, cienka bułka;

1. francala
2. baget

/baɡˈlãma/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

/ˈbaɡnɛt/
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

/ˈbaɡnɔ/
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

/baˈxãmɨ/

1. (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;
2. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

/ˈbajka/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;
   fabl
2. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
   masal

/ˈbajkaw/
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

1. Baykal
2. Baykal gölü

(geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

/ˌbajkɔˈpʲisaʃ/
pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

/bajt/
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

/ˈbaju ˈbaju ˈbɛ̃ɲd͡ʑɛʒ ˈv‿raju/
zwrot wyrażający niedowierzanie w to, co mówi rozmówca

/bak/
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

/ˈbakt͡sɨl/
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

(geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

/baˈkɛlʲit/
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie, warstwowe ciasto przygotowywane z cienkiego ciasta (filo), posiekanych orzechów i syropu cukrowego lub miodu, charakterystyczne dla kuchni Bliskiego Wschodu, Bałkanów i Kaukazu

/bakˈlava/
(cukiernictwo) słodki deser orientalny rozpowszechniony w kuchni tureckiej, bałkańskiej i innych, złożony z płatów ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami posiekanych orzechów (włoskich albo migdałów), nasączonych cukrowym syropem lub miodem;

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

/ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

/ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

/ˌbaktɛˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

/ˈbaktrʲjãn/
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

/bakˈwaʒãn/

1. (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
2. (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

/bal/
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

/balˈdaxʲĩm/
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

(geografia, geograficzny) archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

/ˈbalɛt/

1. (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

/baˈlʲista/
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

/ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/

1. taki, który leci po krzywej balistycznej
2. związany z balistyką, dotyczący balistyki

nauka badająca ruch pocisków;

/ˈbalkɔ̃n/

1. (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą
2. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) piętro widowni

/balˈːada/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;
   ballad
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nastrojowy utwór
   ezgi

/ˌbalnɛɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

/ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

/ˈbalɔ̃n/
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

osoba, która balsamuje zwłoki

/ˌbaluˈstrada/
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

cecha tego, co banalne

/bãˈnalnɨ/
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

/ˈbãnãn/

1. (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty
2. (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;

/bãnˈdãna/
wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

/bãnˈdura/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

/ˈbãn͇d͡ʒul/
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

/ˈbãŋkːɔk/
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

obywatel Bangladeszu

/ˈbãn͇d͡ʒɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

/bãŋk/

1. 1. (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
   2. (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów
   banka
2. (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
   1. banki
   2. banka

/ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

właściciel lub dyrektor banku

1. banker
2. bankacı

/ˈbãŋcɛt/
wystawne, uroczyste przyjęcie

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

/bãŋˈkɔ̃mat/
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

/bãŋˈkrut͡stfɔ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

/ˈbãŋkrut/
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

/baˈɔbap/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrzcielnica

/bar/

1. 1. (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
   2. (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
   3. (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
   bar
2. (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
   baryum

/baˈrabaʃ/
(biblijny) imię męskie;

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

1. Koç
2. Aries

/ˈbarãn/

1. (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
2. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota

/baˈrãnɛk/
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

/ˌbarãˈɲĩna/
(spożywczy) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

obywatel Barbadosu

/ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa/

1. ktoś niecywilizowany, prymitywny
2. (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

brak cywilizacji

(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/ˈbarxãn/
(geologia, geologiczny) wydma w kształcie półksiężyca;

/barˈt͡ʃɨstɨ/
szeroki w barkach

/bart/
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

/ˈbard͡zɔ/

1. bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
   daha
2. służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo
   1. çok
   2. pek

/bari/
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

(fizyka, fizyczny) fermion o niezerowej liczbie barionowej;

/bark/
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

/ˈbarmãn/
osoba, która obsługuje bufet w barze;

/barˈnaba/
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

/ˈbarɔk/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

/baˈrɔ̃mɛtr̥/
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

1. barometre
2. basınçölçer

/ˈbarɔ̃n/
niski tytuł arystokratyczny;

żona barona

/barʃt͡ʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

/ˈbartɛr/
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

1. barter
2. takas

/barˈvɛ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

(botanika, botaniczny) Vinca L., rodzaj roślin okrywowych z rodziny toinowatych, o zimotrwałych liściach i niebieskich kwiatach

/ˈbarvʲɲik/
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

/ˌbarɨˈkada/
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

budować barykady

/baˈrɨtɔ̃n/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
2. mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

/ˈbasɛ̃n/
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

1. havuz
2. yüzme havuzu

/bask/
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

/baˈsʲcijsʲci/
związany z Baskami, dotyczący Basków

/baˈsʲcijsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

/ˈbastʲjɔ̃n/
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

związany z Baszkirami

(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez Baszkirów;

(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

/ˈbaʃwɨk/
kaptur z grubej tkaniny, o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

/bat/
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii;

/baˈtalʲjɔ̃n/
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

/ˈbatmãn/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater filmów i komiksów;

(geologia, geologiczny) wielka intruzja magmowa ciągnąca się w dół do nieznanej głębokości

(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego;

związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

/baˈtɨskaf/
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

/baˈvɛwna/

1. (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)
2. (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
3. (botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

/ˈbavuw/
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

/ˈbaza/

1. (matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;
   asıl
2. (matematyka, matematyczny) maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;
   taban
3. 1. (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
   2. (architektura, architektoniczny) podstawa kolumny;
   üs

(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym;

/ˈbazalt/
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

/ˈbazar/
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

/ˌbazɨˈlɛa/
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

/baˈzɨlʲja/

1. (botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
   fesleğen
2. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);
   1. fesleğen
   2. reyhan

/baˈzɨlʲika/

1. (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);
2. (historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
4. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
5. (historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ/
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

/ˌbawaˈwajka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

/bawˈkãnɨ/
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

/bawˈkãj̃sʲci/

1. (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
2. (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

/ˈbawvãn/
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

czciciel bożków

czcicielka bożków

/ˈbãɲka/
(potocznie, potoczny) bańka mydlana

/ˈbãɲka mɨˈdlãna/
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

1. sabun köpüğü
2. sabun baloncuğu

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

(seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;

/bɛ/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa litery b

/ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ/
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

1. varil
2. fıçı

/ˈbɛdnaʃ/
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

/bɛˈdu^jĩn/
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

/ˈbɛfʃtɨk/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

/bɛˈɡɔ̃ɲja/
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

/ˌbɛxavʲjɔˈralnɨ/
(psychologia, psychologiczny) związany z zachowaniem (behawiorem)

(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

/ˈbɛkas/
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

/ˈbɛkat͡ɕ/
odbijać się

(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

/ˈbɛlfast/
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

/bɛlk/
obywatel Belgii

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

/bɛlʲˈɟijka/
obywatelka Belgii

/bɛlʲˈɟijsʲci/
odnoszący się do Belgii lub Belgów

/ˈbɛlɡrat/
(geografia, geograficzny) stolica Serbii;

1. Belgrat
2. Belgrad

/bɛˈlʲizɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

/ˈbɛlka/
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie

/bɛˈlɔ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

/bɛlˈvɛdɛr/
(architektura, architektoniczny) widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

/bɛ̃ˈnɛluks/
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

/ˈbɛ̃ŋɡal/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski

/bɛ̃ŋˈɡalsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1);

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek mający działanie uspokajające, nasenne i zapobiegające drgawkom;

(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako konserwant żywności;

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

/ˈbɛrbɛr/
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

/ˈbɛrɛt/
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

/ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

/bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Berlina

/bɛrˈlʲĩj̃sʲci/
odnoszący się do miasta Berlin

/bɛrˈmudɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

(odzieżownictwo) męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

/bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲit͡sa/
(ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

/ˈbɛrnɔ/

1. (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
2. (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

/ˈbɛrwɔ/
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

/ˈbɛstʲja/
(przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia

/ˈbɛta/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

/ˌbɛta‿kaˈrɔtɛ̃n/
(biochemia, biochemiczny) prowitamina witaminy A, barwnik roślinny nadający niektórym owocom i warzywom pomarańczowy kolor;

(astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

/bɛˈtlɛjɛ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

1. Beytüllahim
2. Betlehem

/ˈbɛtɔ̃n/
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

1. beton
2. dongu

/bɛs/
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

1. leylak
2. mürver

/bɛs/
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

/bɛs‿ˈprat͡sɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwat͡ʃɨ/
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

nie mając wątpliwości

/bɛs/, /bɛz/
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

1. -siz
2. -suz
3. -süz
4. -sız

/ˈbɛza/
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

/ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/
niezawierający, pozbawiony alkoholu

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylny maszt co najmniej dwumasztowca o ożaglowaniu skośnym

/bɛzˈbarvnɨ/
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

niepowodujący, niesprawiający bólu

1. ağrısız
2. acısız

/ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ/
w sposób bezbolesny

/bɛzˈbɔʒnɨ/
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga

/bɛzˈbrɔ̃nːɨ/
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

/ˌbɛst͡sɛˈlɔvɨ/
taki, który nie ma konkretnego celu, sensu

/bɛsˈt͡sɛ̃nːɨ/
mający ogromną wartość

/bɛsˈxmurnɨ/
charakteryzujący się brakiem chmur

niezawierający cukru

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ/
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

taki, który wydaje się nie mieć dna

/bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ/
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
taki, który nie ma domu

niewydzielający dymu

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ/
nieposiadanie potomstwa;

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ/
niemający dzieci, potomstwa

/ˌbɛzɡrãˈɲit͡ʃnɨ/
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bezgrzeszne; cecha tych, którzy są bezgrzeszni

(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

(odprzymiotnikowy) brak smaku, brak gustu

nie mający gwiazd

/ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/
nie mający imienia czy nazwy

/ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

taki, który uchodzi bez kary

(socjologia, socjologiczny) nie mający klas, nie podzielony na klasy, nie wyróżniający klas

nie mający kolców

/ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ/
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

któremu nie można dorównać, z którym nie można konkurować

taki, który nie ma w sobie wyrazistości

(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

/ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/
okrutny; taki, który nie ma litości

1. acımasız
2. amansız
3. merhametsiz
4. allahsız

/bɛzˈmuzʲɟi/
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇ja/
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jɲɛ/
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/
pozbawiony wszelkiej nadziei

1. batak
2. umarsız

(medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

niemający oczu

nie mający wcale okien

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

/ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

niezawierający ołowiu

(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

/ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ/
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

1. güvenli
2. güvenlik

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik/
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ/
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

taki, który jest bez możliwości powrotu do stanu wcześniejszego

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi/

1. taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny
2. taki, który nie jest oddzielony, jest tuż obok czegoś
3. taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ/
w sposób bezpośredni

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

(książkowy) bez precedensu

nie mający przyczyny

/bɛsˈpwatnɨ/
taki, za który nie pobiera się opłaty

(biologia, biologiczny) niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci

/bɛzˈradnɔɕt͡ɕ/
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

/ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ/
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

/ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/
bez pracy, bez zajęcia

taki, w którym nie ma ryb

/bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ/
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

/bɛsˈːɛ̃nːɨ/
spędzony bez spania

/bɛsˈːkʃɨdwɨ/
taki, który nie ma skrzydeł

/bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

niemający wyznaczonej daty zakończenia

taki, który obywa się bez tlenu

taki, który trwa ciągle, bez przerwy

/ˌbɛzuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ/
taki, z którego nie ma żadnego użytku

/ˌbɛzvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ/
nieposiadający żadnej wartości

/bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ/
charakteryzujący się brakiem wiatru

pozbawiony wody, wilgoci

nieskromność w postępowaniu

/bɛzˈvwɔsɨ/
niemający włosów, będący bez włosów

/ˌbɛzːapaˈxɔvɨ/
taki, który nie ma zapachu

(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

nieobjęty obowiązkiem zwrotu

1. geri alınmaz
2. geri dönülmez

/bɛzˈːɛ̃mbnɨ/
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

pozbawiony ładu, porządku

/bɛˈʒɔvɨ/
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

/ˈbutãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

1. Bhutan
2. Butan

/ˈbʲjãŋka/

1. (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
2. imię żeńskie;

(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

/ˈbʲjawa xɛrˈbata/
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

/bʲjaˈwat͡ʃka/
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

/bʲjaˈwavɨ/
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso zwierząt, które ma jasną barwę po przyrządzeniu

/ˈbʲjawkɔ/
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech;

(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim;

/ˌbʲjawɔˈruɕĩn/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

1. Beyaz Rus
2. Belarus

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

1. Beyaz Rusça
2. Belarusça

/bʲjaˈwɔruɕ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

1. Beyaz Rusya
2. Belarus

/ˌbʲjawɔˈʒɨtka/
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

/bʲjaˈwɔzur/
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

1. akdoğan
2. aksungur

(zoologia, zoologiczny) Delphinapterus de Lacépède, rodzaj morskich ssaków o białej skórze, z rodziny narwalowatych;

/ˈbʲjawɨ/

1. mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.
   1. beyaz
   2. ak
2. (fizyka, fizyczny) emitujący wszystkie długości fal światła
   beyaz

/ˈbʲjawɨ/
(antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

1. ak
2. beyaz

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;

/ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr/
(chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych;

/ˈbʲiblʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

1. Kutsal Kitap
2. Kitab-ı Mukaddes

/ˈbʲiblʲja/
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza książka w danej dziedzinie; ważna, ceniona książka omawiająca podstawy jakiejś nauki

/bʲiˈblʲjɔfʲil/
miłośnik książek

/ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/

1. instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
2. zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem
3. (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
4. mebel do przechowywania książek

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/
pracownik biblioteki;

(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się formami i metodami pracy bibliotekarskiej

(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

(szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej

/ˈbʲidɛt/
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

/bʲjɛt͡s/
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

/ˈbʲjɛda/
stan braku środków do życia

/ˈbʲjɛdnɨ/
taki, któremu brakuje środków do życia

/bʲjɛˈdrɔ̃nka/
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

/bʲjɛk/

1. (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
2. poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

/ˈbʲjɛɡat͡ʃ/
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

/ˈbʲjɛɡat͡ɕ/
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

/ˈbʲjɛɡũn/

1. jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
2. miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
3. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
4. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

/bʲjɛˈɡũnka/
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

/ˈbʲjɛɡus ˈrd͡zavɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

/ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

/ˈbʲjɛɡwɨ/
mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

/bʲjɛˈlat͡ʃɛk/
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

/ˈbʲjɛlʲik/
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

/bʲjɛˈlʲizna/
(krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

pokrywać rzeczy metalowe cynową powłoką

/ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ/
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

/ˈbʲjɛrʲɲik/
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

/ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ/
(gramatyka) dotyczący biernika

/ˈbʲjɛrnɨ/

1. (chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach
2. (gramatyka) związany ze stroną bierną
3. niewykazujący inicjatywy

/bʲjɛs/
zły duch, szatan, czart;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji;

/ˈbʲjɛʒʲɲa/
(sport, sportowy) specjalny tor do uprawiania biegów lekkoatletycznych;

(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

/bʲiˈcĩɲi/
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

/ˈbʲila/
(sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

/ˈbʲilart/
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

/ˈbʲilɛt/
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

/ˈbʲilʲjart/
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015;

/ˈbʲilʲjɔ̃n/
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

/ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

/ˈbʲĩŋɡɔ/
okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

/ˈbʲĩŋɡɔ/
rodzaj gry hazardowej

/bʲjɔˈxɛ̃mʲja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

/ˈbʲjɔdrɔ/
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

dotyczący biofizyki

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

/ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/
nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

/bʲjɔˈɡrafʲja/
opis życia i działalności jakiejś osoby;

/ˌbʲjɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
związany z biografią, dotyczący biografii

/ˈbʲjɔlɔk/

1. specjalista w zakresie biologii
2. kobieta biolog (1.1)

/bʲjɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

1. biyoloji
2. canlı bilimi
3. dirimbilim

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

w sposób dotyczący biologii, pod względem biologii

/ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z biologią, dotyczący biologii

(biologia, biologiczny) zdolność organizmów żywych do wytwarzania i emitowania światła na drodze reakcji chemicznych;

(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

/bʲjɔ̃ˈmasa/

1. (ekologia, ekologiczny) masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
2. (ekologia, ekologiczny) materia zawarta w organizmach żywych;

/ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈt͡sɨ̃na/
dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

paliwo otrzymywane z biomasy;

/ˈbʲjɔpsʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

/ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ/
(ekologia, ekologiczny) zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji w przyrodzie;

/bʲjɔˈsfɛra/
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

/ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika;

/bʲjɔˈtɨ̃na/
(biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał skałotwórczy z grupy mik ciemnych o barwie brunatnej do czarnej i charakterystycznie łupliwejbudowie; uwodniony glinokrzemian potasu, magnezu i żelaza

/bʲirʲˈɟĩɲak/
(ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej;

/ˈbʲirma/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

1. Birmanya
2. Burma

/bʲirˈmãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mjanmy (Birmy);

/ˌbʲisɛksuˈ^walʲism̥/
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

/ˌbʲisɛksuˈ^walnɨ/
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

/ˈbʲiskup/
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

/ˈbʲiʃkɛk/
(geografia, geograficzny) stolica Kirgistanu;

/bʲit/

1. (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1;
2. (technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

/ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

/ˈbʲitfa/
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

(chemia, chemiczny) związek organiczny będący dimerem mocznika;

/ˈbʲjurkɔ/
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

/ˈbʲjurɔ/
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

1. ofis
2. büro

/ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

/ˌbʲjurɔˈkrat͡sʲja/

1. (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów
2. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system zarządzania, w którym decydującą rolę odgrywa administracyjny aparat urzędniczy;

urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

/bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

1. sütyen
2. sutyen

/bʲiˈzãnt͡sʲjũm/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

/ˈbʲizmut/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

/ˈbʲiznɛs/
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

(handel, handlowy) dotyczący biznesu

1. ticaret
2. ticari

(zarządzanie) szczegółowy plan działania firmy przygotowywany przed jej założeniem lub przed rozpoczęciem nowego projektu

/bʲit͡ɕ/
uderzać kogoś, zadawać komuś ból

/ˌbʲiʒuˈtɛrʲja/
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

/ˌbɛ‿jɔt‿ɛr‿ˈɛ̃m/
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

/ˈblaxa/
cienki, płaski kawałek metalu;

(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

(astronomia, astronomiczny) hipotetyczne ogromne ciało niebieskie poruszające się wokół supermasywnej czarnej dziury

(biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka tkankowców w postaci pęcherzyka, którego ściana (blastoderma) jest zbudowana z jednej lub kilku warstw komórek otaczających jamę (blastocel) wypełnioną płynem

/blaˈʃãnɨ/
taki, który został wykonany z blachy

/ˈblaʃka/
(botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;

/ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ/
(heraldyka, heraldyczny) opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki

/blɛf/
(termin karciany) taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry; sugerowanie, że ma się mocniejsze karty niż w rzeczywistości

/ˈblʲisʲci/

1. taki, który jest w niewielkiej odległości
2. bezpośrednio spokrewniony
3. taki, który prawie osiągnął jakiś stan
4. zbliżony do czegoś, podobny

/ˈblʲisʲci ˈfsxut/
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

1. Yakın Doğu
2. Orta Doğu
3. Ortadoğu

/ˈblʲiskɔ/
w niewielkiej odległości

/ˈblʲiskɔɕt͡ɕ/

1. niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami
2. bliskie następstwo jakiegoś wydarzenia

/ˈblʲizna/
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

1. yara izi
2. skar

(biblijny) każdy człowiek

/ˈblʲiʑɲak/
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

/blʲiʑˈɲɛ̃nta/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

1. İkizler
2. Gemini

/blɔk/
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

/ˈblɔɡɛr/
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga