średnik

/a/

1. …uzupełniania
2. …przeciwstawności
3. …wynikania
4. …objaśnień

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

(wulgarnie, wulgaryzm) wyraża przeczenie lub odmowę: nie, w żadnym wypadku

1. άπαπα
2. ληγμένα παίρνεις ;
3. ούτε να λέγεται

/a‿ˈpʲɕik/
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

/a‿ˈː/
= Anonimowi Alkoholicy;

1. Α.Α.
2. ΑΑ

/aˈːrɔ̃n/

1. (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
2. imię męskie;

/aˈbaka/
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

1. καννάβι της μανίλας
2. αβάκα

/aˈbakus/

1. przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
2. (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

/aˈbãndɔ̃n/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

1. αμπαζούρ
2. καπέλο

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

(geografia, geograficzny) miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja;

/ˌabdɛˈrɨt͡sʲci/
(geografia, geograficzny) związany z Abderą, dotyczący Abdery, pochodzący z Abdery

/ˌabdɛˈrɨta/

1. (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa
   Αβδηρίτης
2. (książkowy) (przenośnie, przenośnia) głupiec, prostak, nieuk
   αβδηρίτης

/abˈdukt͡sʲja/

1. (fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;
2. (logika, logiczny) rodzaj sylogizmu;

/abˈduktɔr/
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

/ˌabdɨˈkat͡sʲja/
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

/ˌabɛˈt͡sadwɔ/
(przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.

/ˈabɛl/

1. imię męskie;
2. (biblijny) drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina

/aˈbɛlart/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
   αποπλάνηση του φωτός
2. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;
   1. απόκλιση φωτός
   2. εκτροπή φωτός
3. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
   1. εκτροπή
   2. απόκλιση

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

1. Αμπιτζάν
2. Αμπιντζάν

imię żeńskie;

/ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza/
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

/ˌabʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ/
nieożywiony

/aˈbʲjɔza/
stan całkowitego wstrzymania procesów życiowych;

/ˌabʲiˈsalnɨ/
(geografia, geograficzny) związany z abisalem, dotyczący abisalu lub w nim istniejący

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/
(książkowy) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

/ˌabɔˈlʲit͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

/ˌabɔ̃mʲĩnaˈt͡sɨjnɨ/
(książkowy) obrzydliwy, wstrętny

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/

1. regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
   πάγιο
2. regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
   συνδρομή

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/ˌabɔ̃ˈnɛ̃ntka/
kobieta płacąca stałą opłatę, abonament

/ˌabɔˈralnɨ/
(biologia, biologiczny) przeciwgębowy, leżący po przeciwnej stronie ciała w stosunku do oralnego

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

1. έκτρωση
2. άμβλωση

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/ˌabrɔˈɡat͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku

/apˈsalɔ̃m/
(biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

/ˈapst͡sɛs/
(medycyna, medyczny) ropień

/apˈsɛ̃nt͡sʲja/
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

/ˌapsɔˈlutnɨ/

1. całkowity, zupełny, bezwzględny
2. (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
3. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
4. niekwestionowany

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

/apˈsɔlvɛ̃nt/
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

1. απόφοιτος
2. τελειόφοιτος

(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna, współczynnik pochłaniania promieniowania

/ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ/

1. (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
2. (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

/apˈsɔrpt͡sʲja/

1. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
2. (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

/apsˈtrakt͡sʲja/

1. (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
   αφαίρεση
2. 1. coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
   2. nierealny pogląd
   ρεμβασμός

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

/ˌapsurˈdalʲɲɛ/
w sposób absurdalny

/ˌapsurˈdalnɨ/
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

1. ανορθολογικός
2. παραλογικός

/ˈapsɨ̃nt/
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

/aˈbulʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

/ˌat͡sɛˈfalʲja/
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

/ˌat͡sɛtɔˈfɛ̃nɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

(medycyna, medyczny) gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

/ax/
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

(medycyna, medyczny) choroba polegająca na zaburzeniu rozkurczu dolnego zwieracza przełyku i zaburzonej perystaltyki pozostałych odcinków przełyku

/aˈxʲilːɛs/

1. (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

mający związek z mitycznym Achillesem

(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, położone na wybrzeżu Morza Czarnego, przy granicy z Turcją;

/ˈaxɨ i‿ˈɔxɨ/
wyrazy zachwytu nad czymś lub kimś

/ˈat ˌĩnfʲĩˈɲitũm/
w nieskończoność, bez końca, w nieskończoność

/aˈdalbɛrt/
imię męskie;

/ˈadãm/

1. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;
   Αδάμ
2. imię męskie;
   1. Αδάμ
   2. Αδάμος

łatwość dostosowywania się

(anatomia, anatomiczny) mięsień przywodzący kończynę do osi ciała;

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

1. κατάλληλος
2. ανάλογος
3. αρμόδιος
4. επαρκής

/ˌadɛˈlajda/

1. (geografia, geograficzny) miasto w Australii;
2. imię żeńskie;

(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

/ˌadʲjaˈbata/
(fizyka, fizyczny) krzywa odzwierciedlająca proces adiabatyczny

(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
   διοίκηση
2. zarządzanie czymś, administrowanie
   1. διοίκηση
   2. διαχείριση

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/
osoba zarządzająca czymś

/ˌadmʲĩɲiˈstrɔvat͡ɕ/
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

1. διοικώ
2. διαχειρίζομαι

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)

(architektura, architektoniczny) (budownictwo) suszona na słońcu, niewypalana cegła

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔ̃ɲis/
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę

1. άδωνης
2. άδωνις

/aˈdɔpt͡sʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjęcie przez jeden kraj prawa innego kraju
   υιοθέτηση
2. 1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;
   2. przygarnięcie zwierzęcia (np. bezdomnego, ze schroniska)
   υιοθεσία

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

/ˌadɔˈratɔr/
mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby

/ˌadɔˈrɔvat͡ɕ/

1. uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

/aˈdrɛsat/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

1. αποδέκτης
2. παραλήπτης

/ˌadrɛˈsatka/
kobieta, do której coś jest adresowane

1. αποδέκτρια
2. παραλήπτρια

/ˈadrʲjãn/
imię męskie;

/aˈdrʲjatɨk/
(zobacz) Morze Adriatyckie

/atˈsɔrpt͡sʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

1. δικηγόρος
2. συνήγορος

/adˈvɔkad ˈdʲjabwa/
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

/ˌadɨ̃ˈnãmʲja/
(medycyna, medyczny) częściowa lub całkowita utrata sił fizycznych

/aˈdɨtɔ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;

/aˈɛrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

1. αερ-
2. αερο-
3. αερό-

/ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja/
nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

(fizjologia, fizjologiczny) wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

/ˌaɛˈrɔbus/
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

/ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

/ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ/
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty

organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa

/ˌaɛˈrɔlʲit/
(astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny

(meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią

(ezoteryka) wróżenie z powietrza

/ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥/
(fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

/ˌaɛrɔ̃ˈnawta/
(przestarzałe, przestarzały) lotnik

/ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka/
(książkowy) lotnictwo

/ˌaɛˈrɔstat/
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

/ˌaɛˈrɔzɔl/

1. (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana
   αεροζόλ
2. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym
   1. αεροζόλ
   2. αερόλυμα

/ˌaɛˈrɔʒɛl/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

/ˌafɛkˈtɨvnɨ/
(psychologia, psychologiczny) uczuciowy, emocjonalny

1. ευαίσθητος
2. συναισθηματικός
3. τρυφερός

/aˈfɛra/
wydarzenie, które wywołało skandal;

1. απάτη
2. κομπίνα

/ˌafɛˈrɛza/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;
2. (medycyna, medyczny) zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek;

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

/ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci/
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

/avˈɡãŋka/
obywatelka Afganistanu

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

/ˈafʲiks/
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

/ˈafʲiʃ/
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

/aˈfɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu;

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

1. αφορισμός
2. απόφθεγμα

/ˌafrɔˈdɨta/

1. (mitologia grecka) bogini miłości;
2. imię żeńskie;

/ˌafrɔˈdɨzʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

/ˈafrɔ̃nt/
(książkowy) zniewaga, lekceważące zachowanie, zazwyczaj publiczne

1. ατιμία
2. προσβολή

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

(etnografia, etnograficzny) biały mieszkaniec Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomek holenderskich kolonizatorów;

/ˌafrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Afryki

/ˌafrɨˈkãŋka/
mieszkanka Afryki

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

cecha tego, co afrykańskie; afrykański charakter czegoś

/ˈaɡat/
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

/aˈɡata/
imię żeńskie;

1. Αγάθη
2. Αγαθή

/aˈɡava/
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

1. αθάνατο
2. αθάνατος

(botanika, botaniczny) Agave sisalana, gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych;

(socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

/aˈɡɛ̃nt͡sʲja/
firma świadcząca różne usługi

(ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

1. διαφημιστική εταιρεία
2. διαφημιστικό γραφείο

/aˈɡɛ̃nda/

1. 1. terminarz
   2. ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie
   ατζέντα
2. filia urzędu lub instytucji
   1. υποκατάστημα
   2. πρακτορείο

/ˈaɡɛ̃nt/

1. 1. pracownik wywiadu
   2. przedstawiciel jakiejś firmy
   πράκτορας
2. tajny pracownik policji lub służb specjalnych
   1. χαφιές
   2. πράκτορας

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

/ˌaɟiˈtat͡sʲja/
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

/ˌaɟiˈtatɔr/

1. osoba prowadząca agitację
   1. αγκιτάτορας
   2. δημεγέρτης
   3. ταραχοποιός
2. (chemia, chemiczny) cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej
   αναδευτήρας

/aɡˈlaja/

1. (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie
2. (mitologia grecka) córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa
3. (mitologia grecka) jedna z Charyt;
4. (mitologia grecka) jedna z nimf, matka Nireusa

/aɟˈɲɛʃka/
imię żeńskie;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka agnostycyzmu, kobieta uważająca, że nie da się udowodnić istnienia lub nieistnienia boga

/aˈɡnɔstɨk/
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

/aˈɡɔ̃ɲja/

1. (przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku
   1. επιδείνωση
   2. χειροτέρευση
2. stan bezpośrednio poprzedzający zgon;
   1. επιθανάτια αγωνία
   2. χαροπάλεμα

/aˈɡɔra/

1. 1. (historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;
   2. (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich miastach-państwach
   αγορά
2. (urbanistyka, urbanistyczny) plac targowy lub hala targowa we współczesnej Grecji
   λαϊκή αγορά

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

/aˈɡrafka/
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

(medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;

/aˈɡrɛsʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
   1. εισβολή
   2. επιδρομή
2. (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;
   επιθετικότητα

w sposób agresywny

pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rolnictwem

specjalista w dziedzinie agrobiologii

nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

(rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami

/aˈɡrɔ̃nɔ̃m/
specjalista zajmujący się agronomią;

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

1. αγρονομία
2. γεωπονία

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka/
kobieta agronom

/ˌaɡrɔturɨˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z agroturystyką, dotyczący agroturystyki

/ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka/
(rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

1. AIDS
2. έιτζ

/ajˈcidɔ/
japońska sztuka samoobrony;

/ˌajaˈtɔlːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

/ajsˈxɨlɔs/

1. (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny dramatopisarz grecki;
2. (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

/aˈkat͡sʲja/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. uroczyste zebranie publiczne poświęcone osobie lub wydarzeniu
   1. Ακαδημία
   2. ακαδημία
2. 1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
   2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe
   1. ακαδημία
   2. Ακαδημία

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
2. zgodny z określonymi, utartymi wzorami
3. taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

/ˌakaˈdɛ̃mʲik/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) członek akademii
   ακαδημαϊκός
2. (studencki) dom akademicki;
   1. εστία
   2. φοιτητική εστία

/aˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

1. Ακκαδική
2. ακκαδικά

/ˈakãnt/
(botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

/aˈkapʲit/
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

/aˈkatɨst/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

przyspieszenie

/ˈakt͡sɛ̃nt/

1. 1. (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
   2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
   προφορά
2. (termin typograficzny) znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)
   τόνος
3. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
   1. τόνος
   2. τονισμός

/ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ/
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

1. αποδεκτός
2. παραδεκτός

/ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ/
aprobować coś

1. δέχομαι
2. αποδέχομαι

/ˈakt͡sʲja/

1. 1. (sport, sportowy) działania ofensywne, atak
   2. działanie zorganizowane
   3. przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;
   δράση
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);
   μετοχή

/ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

/akˈt͡sɨza/
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

/ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi

/ˌakɔ̃mpãˈɲɔvat͡ɕ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

1. συνοδεύω
2. ακομπανιάρω

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

/aˈkrɔpɔl/
(geografia, geograficzny) wzgórze w Atenach;

/aˈkrɔpɔl/
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

dokładność, sumienność w wykonaniu, w szczególności w odniesieniu do prac filologicznych

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/ˌaksʲjɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach;

/akˈsʲjɔ̃mat/
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

/ˌaksʲjɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/
oparty na aksjomatach

/ˈaksɔ̃n/
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

1. άξονας
2. νευράξονας

(ezoteryka) wróżba z rozżarzonego topora

/akt/

1. (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
   γυμνό
2. 1. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
   2. (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
   3. czyn, działanie
   πράξη
3. oficjalna uroczystość towarzysząca ważnemu zdarzeniu
   τελετή

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

/ˈakt ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲa/
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

/ˌaktu^walʲiˈzat͡sʲja/
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

czynić aktualnym

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych

/akˈtɨ̃nɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z promieniem, promieniowaniem, promieniotwórczością

/ˌaktɨ̃ˈnɔ̃mɛtr̥/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego

/akˈtɨvnɨ/

1. (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją
   ενεργός
2. biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający
   1. ενεργός
   2. δραστήριος
   3. ενεργητικός

/ˌakultuˈrat͡sʲja/
(socjologia, socjologiczny) przyjęcie przez osobę lub grupę kultury innej grupy

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

1. συσσωρευτής
2. μπαταρία

/ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/
(motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

/ˌakuˈʃɛrʲja/
(dawniej, dawny) położnictwo

/ˌakuˈʃɛrka/
(przestarzałe, przestarzały) położna;

1. μαμή
2. μαία

/ˌakfaˈfɔrta/

1. (sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)
2. (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfaˈrɛla/

1. (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie
   1. ακουαρέλα
   2. υδατογραφία
2. 1. (sztuka) obraz namalowany akwarelami (1.1)
   2. (sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);
   1. υδατογραφία
   2. ακουαρέλα

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

1. ενυδρείο
2. ακουάριο

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

/aˈkfʲilɔ̃n/
ostry północny wiatr

1. βαρδάρης
2. βοριάς

/ˌakfʲiˈtãɲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

1. Άαχεν
2. Ακυίσγρανον

/ˌalaˈbãma/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/ˌalaˈbastɛr/
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

/aˈladɨ̃n/
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/

1. sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
2. urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
3. wezwanie do działania

wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią

1. ανησυχητικός
2. κινδυνολογικός

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/ˈalba/
(kościelny) długa biała szata liturgiczna;

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbãŋka/
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

1. άλμπατρος
2. αλμπατρός

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

1. αλβανικός
2. αλβανικά

/alˈbãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

(technologia, technika, techniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) przyrząd naukowy służący do pomiaru albedo

/alˈbɛrta/
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

/ˈalbʲjɔ̃n/
(poetycki, poetycko) Anglia

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

/ˈalbũm/
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

1. άλμπουμ
2. λεύκωμα

/ˌalbũmʲĩˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz;

/alˈxɛ̃mʲja/
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

dotyczący alchemii

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

1. αλλά
2. μα
3. όμως

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…wyrażający zdumienie nad czymś

1. τι
2. πόσο

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ/
przenośnie, w sposób alegoryczny

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

/aˈlɛja/

1. szeroka, reprezentacyjna ulica
   λεωφόρος
2. droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;
   1. περίπατος
   2. λεωφόρος

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

/ˌalɛˈksãndra/

1. (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
2. imię żeńskie;

/ˌalɛˈksãndrʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

/aˈlɛksʲja/
imię żeńskie;

(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

(ezoteryka) wróżba z piania koguta

1. αλεκτομαντεία
2. αλεκτρυομαντεία

/aˈlɛ̃mbʲik/
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

1. αποστακτήρας
2. λαμπίκος

/aˈlɛrɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

(medycyna, medyczny) powodujący alergię

/aˈlɛrʲɟja/

1. (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;
   αλλεργία
2. (przenośnie, przenośnia) nieprzyjazne uczucie do kogoś lub czegoś
   1. αλλεργία
   2. απέχθεια

(ezoteryka) wróżba z mąki pszennej

/ˈalfa/
pierwszy (przy oznaczaniu np. kątów, faz, współczynników, wersji itp.)

/ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa/
(przenośnie, przenośnia) początek i koniec

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

1. αλφάβητο
2. αλφαβήτα

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃʲɲɛ/
w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ/

1. ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie
2. odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

/ˈalfɔ̃w̃s/
imię męskie;

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

dotyczący algebry

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrt͡ʃɨk/
obywatel Algierii

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

/alʲˈɟɛrka/
obywatelka Algierii

/alʲˈɟɛrsʲci/
odnoszący się do państwa Algieria

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

/ˈalʲjãw̃s/
przymierze między państwami

1. συμμαχία
2. ένωση

/aˈlʲibʲi/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

/aˈlʲit͡sʲja/
imię żeńskie;

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

1. αλιγάτορας
2. αλλιγάτορας

/ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

/ˌalkalʲiˈzɔvat͡ɕ/
(chemia, chemiczny) dodawać zasady, zmieniać odczyn na zasadowy

/ˌalkaˈlɔ^jit/
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
   1. αλκοόλη
   2. οινόπνευμα
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;
   1. οινόπνευμα
   2. αλκοόλ

/ˌalkɔxɔˈlʲit͡ʃka/
kobieta, która cierpi na alkoholizm

/ˌalkɔˈxɔlʲik/
osoba, która cierpi na alkoholizm

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

1. αλκοολούχος
2. οινοπνευματώδης

urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

/ˌalːɛˈluja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

/aˈlɔfɔ̃n/
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

/ˌalɔˈpata/
(medycyna, medyczny) lekarz stosujący alopatię

w sposób alopatyczny

(medycyna, medyczny) związany z alopatią

/ˌalɔˈtrɔpʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

/alˈpɛjsʲci/
związany z Alpami, dotyczący Alp

1. αλπικός
2. άλπειος

/ˌalpʲĩˈɲista/
osoba uprawiająca alpinizm;

1. αλπινιστής
2. ορειβάτης

/alˈpʲĩɲism̥/
szerzej: wspinaczka wysokogórska

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

/alt/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2)
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem
3. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;
4. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

/ˌaltɛrˈnatɔr/
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

1. εναλλακτήρας
2. γεννήτρια

/ˌaltɔvʲjɔˈlʲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na altówce

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/ˌaltruˈ^jistka/
kobieta bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/alˈtru^jism̥/
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

1. αλτρουισμός
2. φιλαλληλία

/alˈtufka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

/ˌalũmʲĩˈɲɔvɨ/
wykonany z aluminium

/aˈluzʲja/
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

1. υπαινιγμός
2. υπονοούμενο

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

/alˈzat͡sʲci/
związany z Alzacją

/alˈzaṭt͡ʃɨk/
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

/alˈzatka/
mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu

(systematyka) (botanika, botaniczny) Amaryllidaceae J. St.-Hil., rodzina bylin jednoliściennych z rzędu szparagowców;

(mitologia japońska) bogini słońca w mitologii japońskiej;

/ãˈmatɔr/

1. 1. miłośnik, ktoś oddany czemuś
   2. osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo
   ερασιτέχνης
2. ktoś, kto wykonuje coś kiepsko i niefachowo
   μαστροχαλαστής

/ˌãmaˈzɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

/ˌãmaˈzɔ̃nka/

1. (mitologia grecka) członkini plemienia wojowniczych kobiet;
   Αμαζόνα
2. (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;
   Αμαζόνιος

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(sport, sportowy) kobieta jeżdżąca konno, uprawiająca hippikę

1. αμαζόνα
2. ιππεύτρια

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

1. πρέσβης
2. πρεσβευτής

(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

/ãmˈbʲitnɨ/
taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

/ãmˈbɔ̃na/
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

/ˈãmbra/
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

1. άμβρα
2. ζωϊκός ήλεκτρο

/ãmˈbrɔʒɨ/
imię męskie;

/ãmˈbulãw̃s/
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

podobny do ameby

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska/
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

/ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

1. Αμερικανός
2. Αμερικάνος

/ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja/
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

/ˌãmɛrɨˈkãnka/
obywatelka Stanów Zjednoczonych

1. Αμερικάνα
2. Αμερικανίδα

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

1. αμερικανικός
2. αμερικάνικος

(medycyna, medyczny) wada wzroku wynikająca z niedopasowania zdolności skupiającej oka do jego budowy anatomicznej:

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

/ˈãw̃fʲi/
obustronnie; obu rodzajów, obu-; wokół, naokoło

1. αμφί-
2. αμφι-

(starożytność) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna liga plemienna lub związek miast-państw w Grecji, utworzony w celu wspólnej ochrony świątyń, organizowania obrzędów religijnych oraz podejmowania decyzji politycznych w sprawach regionalnych

/ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

/ãw̃ˈfɔra/
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

(biochemia, biochemiczny) glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

/ˈãmɔk/

1. (potocznie, potoczny) zapamiętanie w czymś
2. (psychologia, psychologiczny) stan niekontrolowanej agresji;
3. stan silnego podniecenia, euforii lub agresji

/ˈãmɔ̃n/

1. bóg egipski;
2. imię męskie;

/ˈãmɔ̃n/
(chemia, chemiczny) jon utworzony przez połączenie atomu azotu z czterema atomami wodoru;

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

/ãˈmɔ̃ɲit/

1. (paleontologia, paleontologiczny) kopalny głowonóg z podgromady Ammonoidea, amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy;
2. (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

(chemia, chemiczny) związany z amonem, dotyczący amonu

/ˌãmɔraˈlʲista/
mężczyzna odrzucający normy moralne i etyczne

/ˌãmɔˈralʲism̥/
pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

/ˌãmɔrtɨˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

/ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna/
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

/ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk β-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, o działaniu bakteriobójczym (hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii); pochodna kwasu 6-aminopenicylanowego

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

/ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać amputacji

/ãmˈpuwka/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

1. Άμστερνταμ
2. Αμστελόδαμο

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

1. φυλαχτό
2. φυλακτό

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ãˈmuzʲja/
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

(biochemia, biochemiczny) wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anabaptyzmem lub anabaptystami

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;

(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

/ˌãnaxɔˈrɛta/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom

niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim, w południowej części archipelagu Cyklad;

/ˌãnafʲiˈlaksʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

/ãˈnaɡlʲif/
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

/ˌãnaɡɔˈɟit͡ʃnɨ/
(teologia, teologiczny) chrzesc. podnoszący na duchu, wzniosły

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

1. ανάγραμμα
2. αναγραμματισμός

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

/ˌãnakrɛˈɔ̃ntɨk/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;

/ˌãnalfaˈbɛta/
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

/ˌãnaˈlɔɟja/
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

/ˌãnãmˈnɛza/
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

/ãˈnãnas/

1. 1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
   2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)
   ανανάς
2. (potocznie, potoczny) o niegrzecznym dziecku
   1. κατεργαράκος
   2. μπαγάσας

/ãˈnãŋkɛ/
(mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;

/ãˈnapɛst/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
   αναρχία
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności
   1. αναρχία
   2. αταξία

/ˌãnarˈxʲista/
zwolennik anarchizmu

/ˌãnarxʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z anarchizmem

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

/ˌãnaˈstazʲja/
imię żeńskie;

/ˌãnaˈstazɨ/
imię męskie;

(architektura, architektoniczny) rekonstrukcja budowli z oryginalnych elementów przy minimalnym uzupełnieniu braków; ponowne złożenie zrujnowanych zabytków

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
2. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii
2. przystosowany do budowy ciała ludzkiego

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

/ˌãndaluˈzɨjt͡ʃɨk/
mieszkaniec Andaluzji

/ˌãndaluˈzɨjsʲci/
związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

/ˌãndaˈluzɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

/ãnˈdɔra/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

1. Ανδόρρα
2. Ανδόρα

/ãnˈdɔrt͡ʃɨk/
obywatel Andory

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

/ˈãndrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

/ãnˈdrɔɡɛ̃n/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

/ãnˈdrɔ^jit/
robot mający postać człowieka;

/ˌãndrɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ˌãnɛɡˈdɔta/
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

/ãˈnɛ̃mɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

1. ανεμ-
2. ανεμο-
3. ανεμό-

/ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

/ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/
(meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

imię żeńskie;

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

1. αγγλικός
2. αγγλικά

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

1. αγγλικός
2. αγγλικά

/ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

/ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

/ˌãŋʲɟɔˈplastɨka/
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg leczniczy polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych;

1. αγγειοπλαστική
2. μπαλονάκι

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

/ˈãŋɡlʲja/

1. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

/ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

/ˈãŋɡlɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Anglią lub językiem angielskim

1. αγγλο-
2. αγγλό-

/ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem angielskim
2. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/

1. związany z językiem anglosaskim (1.1)
2. związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

1. Αγκόλα
2. Ανγκόλα

/ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk/
obywatel Angoli

/ãŋˈɡɔlka/
obywatelka Angoli

/ãŋˈɡɔlsʲci/
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormiańskiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią;

/ˈãɲi ˈmru‿mru/
…mające skłonić do zachowania ciszy lub tajemnicy

/ˈãɲa/
imię żeńskie (zdrobniale) Anna

/ãˈɲɛlsʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

zniszczenie, unicestwienie

/ˌãɲiˈlʲĩna/
(chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

/ˌãɲĩˈmat͡sʲja/
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

/ˈãɲjɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

/ˈãɲɔw/
imię męskie;

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ãŋʲˈcɛta/
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

(medycyna, medyczny) zesztywnienie stawu

(geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

(medycyna, medyczny) zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

/ˌãnɔ̃ˈmalʲja/
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕt͡ɕ/
cecha tego, kto jest anonimowy;

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/
o nieujawnionym nazwisku

/ˈãnɔ̃w̃s/
podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

/ˌãnɔˈrɛksʲja/
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

1. ανορεξία
2. ανορεξιά

(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

/ˌãnɔsɔɡˈnɔzʲja/
(medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

(telekomunikacja) antena umożliwiająca odbiór telewizji satelitarnej;

(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;

(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

(geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

/ˌãntɔˈlɔɟja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

1. Αντώνιος
2. Αντώνης

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

/ˌãntɔ̃ˈɲĩna/
imię żeńskie;

(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

/ãnˈtrat͡sɨt/
(geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

/ˈãntrakt/
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

/ãnˈtrɔpɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

1. ανθρωπο-
2. ανθρωπ-
3. ανθρωπό-

/ˌãntrɔpɔˈfaɟja/
(książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

/ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

/ˌãntrɔˈpɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) osobowa nazwa własna

/ˌãntrɔpɔ̃ˈɲĩmʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o antroponimach, dział onomastyki;

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

/ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

1. αντιβακτηριακούς
2. αντιβακτηριδιακός

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

/ˌãntɨt͡sɨˈpat͡sʲja/
przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

/ãnˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu
2. pochodzący z dawnych czasów

/ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ/
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;

/ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

/ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
taki, który opiera się na antyfeminizmie

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

taki, który jest przeciwny lub wrogi hitleryzmowi i hitlerowcom

/ˌãntɨ^jĩmpɛrʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

/ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

/ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

/ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/
(medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa

/ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

/ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm

/ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

1. αντικομουνιστικός
2. αντικομμουνιστικός

/ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

/ˌãntɨkɔ̃nt͡sɛpˈt͡sɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

sprzeczny z konstytucją

/ˌãntɨˈkfarʲjat/

1. sklep z używanymi książkami;
   παλαιοβιβλιοπωλείο
2. sklep z antykami;
   παλαιοπωλείο

/ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/
osoba handlująca antykami, dziełami sztuki, starodrukami, monetami, także używanymi książkami;

1. παλαιοβιβλιοπώλης
2. παλαιοπώλης

(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

/ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca antycząstką neutronu;

/ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

/ˌãntɨpɔɕlʲizˈɡɔvɨ/
przeciwdziałający ślizganiu, zabezpieczający przed poślizgiem

ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitka/
kobieta uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; kobieta, którą cechuje antysemityzm

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

/ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃnɨ/
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

/ˌãntɨˈsɛptɨk/
(medycyna, medyczny) środek służący do niszczenia drobnoustrojów

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia oraz postawa polityczna wyrażająca sprzeciw wobec syjonizmu;

zagorzały przeciwnik szczepień ochronnych;

/ˌãntɨtɔˈksɨt͡ʃnɨ/
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

/ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

/ˈãnɨʃ/
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈɔrɨst/
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

/aˈparat/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

1. συσκευή
2. μηχανή

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

nowoczesny budynek z drogimi ekskluzywnymi mieszkaniami

1. κτίριο διαμερισμάτων
2. πολυκατοικία

/a.ˈpaʃ.ka/
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

/aˈpatʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

/ˌapɛˈlatɨf/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki

/ˌapɛˈlʲjɔtɛs/
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/aˈpɛtɨt/

1. chęć jedzenia, łaknienie;
2. (przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś

/aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈd͡zɛ̃ɲa/
im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

/ˈapʲja/
(geografia, geograficzny) stolica Samoa;

/ˌapɔdɨkˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (logika, logiczny) oczywisty, konieczny, definitywny, wypływający z przesłanek
   1. αναμφισβήτητος
   2. αποδεικτικός
   3. κατηγορηματικός
2. taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego
   1. απολυταρχικός
   2. αυταρχικός
   3. δεσποτικός

zwięzła anegdotka lub zbliżone do przysłowia powiedzenie, zręcznie dostosowane do okoliczności

/aˈpɔɡraf/
(dawniej, dawny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odręczna kopia tekstu

/ˌapɔˈkɔpa/
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

/aˈpɔkrɨf/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;

1. αποκρύφων
2. απόκρυφα βιβλία

/ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu

/aˈpɔlːɔ/

1. (mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;

/ˌapɔˈlɔɟja/
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

/ˌapɔˈplɛksʲja/
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) środek stylistyczny, który polega na nagłym przerwaniu wypowiedzi przed jej pełnym spodziewanym zakończeniem

/ˌapɔˈstata/
osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

/ˌapɔˈstazʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porzucenie jakiejś wiary religijnej;

(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

/aˈpɔstɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
   1. Απόστολος
   2. απόστολος
2. 1. (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
   2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo
   απόστολος

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

/ˌapɔtɛˈɔza/
(książkowy) otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią;

/ˌaprɔˈbata/
uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

1. έγκριση
2. επιδοκιμασία

/ˌaprɔˈbɔvat͡ɕ/
uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

/apˈsɨda/
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

/apˈtɛt͡ʃka/
(medycyna, medyczny) torba, skrzynka lub szafka z podręcznymi opatrunkami i lekarstwami;

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/ˌaptɛˈkarka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

/ˌaptɛˈkarska dɔˈkwadnɔɕt͡ɕ/
(przenośnie, przenośnia) wielka, drobiazgowa, często przesadna dokładność; precyzyjna drobiazgowość

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/aˈrabʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

/aˈrapka/
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

1. αραβικός
2. αραβικά

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

1. αραβικά
2. αραβικός

(arachnologia, arachnologiczny) zoolog badający pajęczaki

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

mieszkaniec Aragonii

/aˈrarat/
(geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

/arˈbʲitɛr/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

/ˈarbus/

1. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
   1. καρπουζιά
   2. καρπούζι
2. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
   καρπούζι

(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/

1. (pejoratywnie, pejoratywny) niezgodny z nowoczesnością lub postępem
   1. απαρχαιωμένος
   2. οπισθοδρομικός
   3. πισωδρομικός
2. 1. (geologia, geologiczny) związany z archaikiem, dotyczący archaiku
   2. dotyczący najwcześniejszych okresów powstawania albo kształtowania się czegoś
   αρχαϊκός
3. będący typowym dla dawnych czasów
   1. αρχαϊκός
   2. απαρχαιωμένος

/arˈxa^jik/
(geologia, geologiczny) najstarszy eon w dziejach Ziemi;

1. Αρχαιοζωικός
2. αρχαιοζωικός αιώνας

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

/arˈxɛɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

/ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z archeologią, dotyczący archeologii

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲiˈtɛktka/
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury

/ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ/
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

/ˌarxʲitɛkˈtura/

1. (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;
2. budowa, sposób skonstruowania czegoś, np. komputera, oprogramowania itp.

/arˈxʲitraf/
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

/ˌarxʲiˈvɔlta/
(architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

(architektura, architektoniczny) wczesnochrześcijańska nisza grobowa o łukowym sklepieniu;

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

1. αρχιεπίσκοπος
2. μητροπολίτης

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ/

1. (przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca
2. utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

(mitologia grecka) postać mitologiczna, boski koń, syn bogini Demeter ukrywającej się jako klacz, spłodzony przez Posejdona pod postacią ogiera

1. Αρίων
2. Αρίωνας
3. Αρείωνας

/ˌarɛˈɔpak/
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;

/ˈarɛs/
(mitologia grecka) bóg wojny;

/ˌarɛʃtɔˈvãɲɛ/
osadzenie kogoś w areszcie

/ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ/

1. pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka/
obywatelka Argentyny

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

1. αργό
2. αργόν

(mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

/arˈɡũmɛ̃nt/

1. fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
   επιχείρημα
2. 1. (informatyka, informatyczny) wartość podawana danej funkcji
   2. (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej
   όρισμα

uzasadnianie za pomocą argumentów

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

/arʲˈjadna/
imię żeńskie;

(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;

/arʲˈjä̃j̃sʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

/ˈarka nɔˈɛɡɔ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

1. Κιβωτός της Διαθήκης
2. Κιβωτός του Θεού
3. Κιβωτός του Μαρτυρίου

/arˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

/arˈkadʲjuʃ/
imię męskie;

odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie)

/arˈkɛbus/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

/arkˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

/ˈarkuʃ/
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

/ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ/
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

/ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/

1. (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) straszna klęska, zniszczenie
   Αρμαγεδδών Αρμαγεδών
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;
   1. Αρμαγεδδών Αρμαγεδών
   2. Αρμαγεδδώνας

/arˈmata/
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Armenii

1. Αρμένιος
2. Αρμένης

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

1. αρμενικός
2. αρμένικος

/ˈarmʲja/

1. (wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów
   στρατιά
2. określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;
   στρατός
3. (wojskowość, wojskowy) określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)
   στρατός ξηράς

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

1. αλαζονεία
2. αλαζονία

/aˈrɔ̃mat/
zapach sprawiający przyjemność

/ˈarɔ̃n/
imię męskie;

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

/arˈsɛ̃ɲuʃ/
imię męskie;

(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

/ˌartɛ̃ˈmʲida/
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

/arˈtɛrʲja/

1. (anatomia, anatomiczny) tętnica
2. (motoryzacja) ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

/ˈartur/
imię męskie;

(fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

/arˈtɨkuw/

1. 1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
   2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
   3. (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
   άρθρο
2. (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
   1. προϊόν
   2. άρθρο

/arˈtɨkuw ˈpʲjɛrfʃɛj pɔˈṭʃɛbɨ/
artykuł niezbędny do zaspokojenia najważniejszych potrzeb ludzkich

/ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

/ˌarɨˈstɔklɛs/
imię męskie;

/ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja/
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

/ˌarɨstɔˈkrata/
osoba należąca do arystokracji

/ˌarɨstɔˈkratka/
kobieta należąca do arystokracji

/ˌarɨstɔˈtɛlɛs/

1. (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,
2. imię męskie

(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

/aˈrɨtmʲja/

1. (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca
2. brak lub zakłócony rytm (czegokolwiek)

(ezoteryka) wróżenie z liczb na podstawie wiedzy numerologicznej

/ˌarɨˈvʲista/
(książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do zdobycia pozycji, pieniędzy czy władzy

1. αριβίστας
2. αριβιστής

/a ɛs/, /as/

1. (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
2. osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

/ˌasafɛˈtɨda/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

1. ασαφετίδα
2. μηδικό σίλφιο

/ˌasɛˈkurãnt/
ktoś nadmiernie ostrożny, obawiający się trudnych decyzji

1. συμφεροντολόγος
2. υπολογιστής

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

pokrywać powierzchnię asfaltem

(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju złotogłów, Asphodelus L

/asˈklɛpʲjɔs/
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

/ˌaspʲiˈrɨ̃na/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

1. άστατο
2. αστάτιο

/ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

/ˌastɛˈrɔjda/

1. (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);
2. (matematyka, matematyczny) krzywa o specyficznym kształcie;

/aˈstɛrɨsk/
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

/aˈstmatɨk/
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

/aˈstraxãɲ/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/ˌastrɔˈlabʲjũm/

1. (astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich
2. (geodezja, geodezyjny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do pomiarów geodezyjnych

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔ̃ˈnawtɨka/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;
2. (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
2. (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mka/

1. (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie astronomii
2. miłośniczka i znawczyni astronomii

/ˌastɨɡmaˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z astygmatyzmem

/ˌasɨ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ/
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

/ˌasɨ̃mpˈtɔta/
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie

/ˌasɨ̃nˈdɛtɔ̃n/
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

/ˌasɨˈstɔlʲja/
(medycyna, medyczny) brak czynności elektrycznej serca;

(medycyna, medyczny) dotyczący asystolii

/ˈasɨʃ/
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

/ˈatak/

1. (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
2. agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
3. (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem
4. (sport, sportowy) grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)
5. (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

/ˌataˈkɔvat͡ɕ/

1. (sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę
   επιτίθεμαι
2. prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
   1. επιτίθεμαι
   2. προσβάλλω
3. 1. o chorobach, szkodnikach i innych plagach: szerzyć się w określonym środowisku
   2. o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
   προσβάλλω

/aˈtãmãn/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojskowy dowódca, często też będący politycznym przywódcą kozaków;

/ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
o cechach podobnych jak u odległych przodków

/aˈtavʲism̥/
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

1. άθεος
2. αθεϊστής

/ˌatɛˈ^jistka/
kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

1. αθεϊσμός
2. αθεΐα

/aˈtɛ̃na/

1. (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;
2. imię żeńskie; imię mitologiczne

/aˈtɛ̃nka/
mieszkanka Aten

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

/aˈtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Aten

/aˈtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Aten

1. Αθηναίος
2. Αθηνιώτης

/aˈtɛ̃j̃sʲci/
związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

1. αθηναϊκός
2. αθηναίικος

/ˌatlãnˈtɨda/
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

/aˈtlãntɨk/
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

/ˈatlas/

1. (geografia, geograficzny) łańcuch górski w północno-zachodniej Afryce;
   1. Άτλαντας
   2. Άτλας
2. 1. (astronomia, astronomiczny) mały, wewnętrzny księżyc Saturna;
   2. (mitologia grecka) tytan dźwigający na barkach z rozkazu Zeusa sklepienie niebieskie;
   Άτλας

/ˈatlas/

1. zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;
2. (architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny podpierającego balkon, podpora architektoniczna;

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
4. (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

/ˌatmɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ/
związany z atmosferą ziemską

/ˈatɔl/
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

1. ατόλλη
2. ατόλη

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe

/ˌatrakˈt͡sɨjnɨ/
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

1. μελάνι
2. μελάνη

/aˈtrãmɛ̃nt ˌsɨ̃mpaˈtɨt͡ʃnɨ/
atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;

/ˈatrʲjũm/
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;

/aˈtrɔfʲja/
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;

związany z Attyką

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

(historia, historyczny, historycznie) wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjednoczył plemiona huńskie i prowadził liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego

/ˈatut/

1. cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki
   ατού
2. (termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru
   1. ατού
   2. κόζι

/ˈatwas/
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

/awˈdʲjɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu
2. (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka audiologii

1. ακουολόγος
2. ωτολόγος

(medycyna, medyczny) związany z audiologią, dotyczący audiologii

1. ακοολογικός
2. ακουολογικός

/awˈdɨt͡sʲja/
program radiowy;

okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

/awˈɡustɨ̃n/
imię męskie;

/ˈawkt͡sʲja/
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

/ˈawkt͡sʲja ˌxɔlɛ̃nˈdɛrska/
aukcja, w której stopniowo obniża się cenę sprzedaży do momentu zgłoszenia pierwszej oferty kupna;

/awˈksɨ̃na/
(botanika, botaniczny) hormon wzrostu wytwarzany w stożkach wzrostu;

/ˈawlɔs/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

/ˈawra/

1. (ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;
2. (przenośnie, przenośnia) nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie

= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

/ˌawskulˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta;

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

/ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk/
mieszkaniec, obywatel Australii

1. Αυστραλός
2. Αυστραλέζος

/ˌawstraˈlʲijka/
mieszkanka, obywatelka Australii

1. Αυστραλέζα
2. Αυστραλή

/ˌawstraˈlʲijsʲci/
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/awstrʲˈjat͡sʲci/
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

/awstrʲˈjat͡ʃka/
mieszkanka lub obywatelka Austrii

/ˈawstrʲjak/
mieszkaniec lub obywatel Austrii

związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

/ˈawʃpʲik/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

/awˈtarʲca/
(ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ/
cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

1. αυθεντικότητα
2. γνησιότητα

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ/

1. taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością
2. niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

/ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/
własnoręcznie napisany swój życiorys;

mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

/awˈtɔbus/
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

/ˌawtɔbuˈsɔvɨ/
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

1. αυτόχθονας
2. αυτόχθων

/ˌawtɔdaˈfɛ/
(historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;

(fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

/awˈtɔɡraf/
własnoręczny podpis

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) proces, w którym organizm ulega zatruciu własnymi produktami przemiany materii lub toksynami wytwarzanymi wewnętrznie

1. αυτοδηλητηρίαση
2. αυτοτοξίκωση

/awˈtɔkar/
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

/awˈtɔklaf/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

1. αυτόκαυστο
2. αυτόκλειστο

/ˌawtɔˈkrat͡sʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

1. αυταρχία
2. αυτοκρατία

(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

/ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

(motoryzacja) myjnia samochodowa

/ˌawtɔˈpɔrtrɛt/
portret artysty wykonany przez siebie samego;

1. αυτοπροσωπογραφία
2. αυτοπορτρέτο

/awˈtɔpsʲja/
sekcja zwłok;

twórczyni jakiegoś dzieła, projektu lub wynalazku

/awˈtɔrsʲci/
związany z autorem

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

/awˈtɔstɔp/
sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

1. οτοστόπ
2. ωτοστόπ

/ˌawtɔstɔˈpɔvʲit͡ʃ/
ktoś, kto podróżuje autostopem

/ˌawtɔˈstrada/
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

/ˌawtɔsuˈɡɛstʲja/
(psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

/ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ/
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

/ˌavaˈlʲista/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)

/ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/

1. (sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)
   αβανγκάρντ
2. taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy
   1. αβανγκάρντ
   2. πρωτοποριακός

/ˌavãnˈtura/
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

/ˌavãnˈturʲɲik/
osoba skłonna do wszczynania kłótni

1. καβγατζής
2. ταραξίας

/aˈvarʲja/
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

1. βλάβη
2. αβαρία

/aˈvatar/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

1. Αβεντίνος
2. Αβεντίνος Λόφος

(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

/aˈvɛrsʲja/
niechęć do kogoś lub czegoś

1. αντιπάθεια
2. απέχθεια

/aˈvʲĩɲɔ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

/ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

/ˌavɔˈkadɔ/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
2. (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;
3. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

1. αμίαντος
2. αμίαντο

związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

1. αζερικός
2. αζερμπαϊτζάνικος

/ˈazʲja/
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

/ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci/
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci ˈtɨɡrɨs/
(publikatory) dynamicznie rozwijające się państwo azjatyckie;

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

(technologia, technika, techniczny) nasycanie czegoś azotem

(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu azotawego (HNO2); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO2) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)

(chemia, chemiczny) sodowa sól kwasu azotawego stosowana m.in. jako substrat przy produkcji barwników oraz konserwant żywności;

/ˈazɨl/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;
2. miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;

/awˈa/, /ˈawa/
okrzyk bólu

/ˈawtaj/
(geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie;

/aʃ/
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

/ˈbaba ˈjaɡa/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

/ˈbapʲt͡ɕa/
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

/ˈbabʲjaʃ/
(potocznie, potoczny) mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

/baˈbʲilɔ̃n/
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

/ˈbapka/
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

(botanika, botaniczny) Plantago major L., gatunek byliny z rodziny babkowatych;

1. αρνόγλωσσο
2. αρνόγλωσσο το μέγα

(pieszczotliwie, pieszczotliwy) (zdrobniale) od: babcia

1. γιαγιάκα
2. γιαγιούλα

/ˈbat͡ʃnɔɕt͡ɕ/
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

1. προσοχή
2. ατενώς

/ˈbadat͡ʃ/

1. odkrywca, podróżnik
   εξερευνητής
2. człowiek zajmujący się badaniami naukowymi
   1. ερευνητής
   2. μελετητής

/ˈbadat͡ɕ/

1. sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
2. przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
3. przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

/badˈmʲĩntɔ̃n/
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

1. μπάντμιντον
2. αντιπτέριση

/ˈbaɡaʃ/
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

1. αποσκευή
2. αποσκευές

/baˈɡaʒʲɲik/
miejsce na bagaż na rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach (i tym podobne, i temu podobne)

(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

1. μπάρες οροφής
2. σχάρα οροφής

związany z bagażem, dotyczący bagażu

/ˈbaɡdat/
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

/baɡˈlãma/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

/ˈbaɡnɛt/
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

1. ξιφολόγχη
2. λόγχη
3. μπαγιονέτα

pogłębianie dna bagrem

/baˈxãmɨ/

1. (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;
2. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

/ˌba^jiˈrʲici/
(geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

/ˈbajka/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
2. (potocznie, potoczny) zmyślona informacja

/ˈbajkaw/
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

pisarka zajmująca się tworzeniem bajek

1. παραμυθατζού
2. παραμυθού

/ˌbajkɔˈpʲisaʃ/
pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

1. παραμυθάς
2. παραμυθατζής

/bak/

1. zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;
   1. ντεπόζιτο
   2. ρεζερβουάρ
2. zarost na policzkach
   φαβορίτα

/baˈkarat/
(termin karciany) hazardowa gra w karty;

/baɡˈburta/
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

/ˈbakt͡sɨl/
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

(geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

/baˈkɛlʲit/
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

/bakˈlava/
(cukiernictwo) słodki deser orientalny rozpowszechniony w kuchni tureckiej, bałkańskiej i innych, złożony z płatów ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami posiekanych orzechów (włoskich albo migdałów), nasączonych cukrowym syropem lub miodem;

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

1. βακτήριο
2. βακτηρίδιο

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

1. βακτηριοφάγος
2. φάγος

/ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

/ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

(biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

/ˈbaktrʲjãn/
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

/bakˈwaʒãn/
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;

/ˌbakwaʒãˈnɔvɨ/

1. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana
   μελιτζάνα
2. mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana
   μελιτζανής

/bal/
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

1. χορός
2. χοροεσπερίδα

/baˈlãŋɡa/
(potocznie, potoczny) huczna impreza towarzyska

/ˈbaldvʲĩn/
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

1. Βαλδουίνος
2. Βαρδής

(geografia, geograficzny) archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

/baˈlɛjaʃ/
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

/ˌbalɛˈrʲĩna/

1. (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
   γοβάκι
2. tancerka, solistka zespołu baletowego
   μπαλαρίνα

/ˈbalɛt/
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

/ˈbalʲja/
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;

1. λεκάνη
2. σκάφη

/ˈbalkɔ̃n/

1. (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą
2. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) piętro widowni

/ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

/ˈbalɔ̃n/

1. (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;
   1. αερόστατο
   2. μπαλόνι
2. ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
   1. μπαλόνι
   2. αερόστατο

/ˈbalsãm/

1. 1. (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;
   2. (historia, historyczny, historycznie) starożytny preparat do balsamowania zwłok
   1. βάλσαμο
   2. μπάλσαμο
2. (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój
   1. βάλσαμο
   2. μπάλσαμο
   3. παρηγοριά

/ˌbalsãmɔˈvãɲɛ/
zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

1. βαλσάμωμα
2. βαλσάμωση

dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

1. βαλσαμώνω
2. ταριχεύω

/balˈtazar/
imię męskie;

/ˌbaluˈstrada/
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

1. κιγκλίδωμα
2. χαμηλός παραπέτο

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

/ˈbãnãn/

1. (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty
   μπανάνα
2. (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
   1. μπανανιά
   2. μπανάνα

/ˈbãnda/
zorganizowana grupa przestępcza

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

/ˌbãndaˈʒɔvat͡ɕ/
zakładać bandaż, owijać bandażem

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

1. Μπανγκλαντές
2. Μπαγκλαντές

/bãŋk/

1. (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
2. (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
3. (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów
4. gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

/ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

/ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

właściciel lub dyrektor banku

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

1. χαρτονόμισμα
2. τραπεζογραμμάτιο

/bãŋˈkɔ̃mat/
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

1. αυτόματη ταμειολογιστική μηχανή
2. μηχάνημα ανάληψης μετρητών

/bãŋˈkɔvɨ/
związany z bankami, dotyczący banków

/bãŋˈkrut͡stfɔ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

1. πτώχευση
2. χρεοκοπία

/baˈɔbap/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

/bar/

1. (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
   βάριο
2. 1. (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
   2. (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
   3. (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
   μπαρ

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/ˈbarãn/

1. (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
   1. κριάρι
   2. κριός
2. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota
   1. βλάκας
   2. κριάρι

/baˈrãnɛk/
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

/baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

/ˌbarãˈɲĩna/
(spożywczy) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

/ˈbaraʃ/
(sport, sportowy) dodatkowa walka między zawodnikami mającymi tyle samo punktów, mająca ustalić ostateczną kolejność miejsc

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

/barˈbara/
imię żeńskie;

/ˈbarbɛkʲju/
spotkanie towarzyskie na wolnym powietrzu, często z jedzeniem z grilla

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/bart/

1. u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;
2. (przenośnie, przenośnia) poeta, piewca, wieszcz

/ˈbard͡zɔ/

1. bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
   πιο
2. służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo
   πολύ

(fizyka, fizyczny) fermion o niezerowej liczbie barionowej;

/bark/
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

/ˈbarka/
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

/ˌbarkaˈrɔla/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

/ˈbarmãn/
osoba, która obsługuje bufet w barze;

1. μπάρμαν
2. σερβιτόρος

/barˈmãnka/
kobieta, która sprzedaje i podaje napoje alkoholowe w barze

/barˈnaba/
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

/ˈbarɔk/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

/baˈrɔ̃mɛtr̥/
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

/ˈbarɔ̃n/
niski tytuł arystokratyczny;

/barʃt͡ʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

/ˈbartɛr/
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

/bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/
imię męskie;

(biblijny) postać biblijna;

/barˈvɛ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

/ˈbarvʲɲik/
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

/ˈbarvʲɲik spɔˈʒɨft͡ʃɨ/
(spożywczy) substancja służąca do barwienia żywności;

/ˈbarvnɨ/
mający jakiś kolor inny niż biały lub czarny

/ˌbarɨˈkada/
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

/baˈrɨtɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

/ˈbasɛ̃n/

1. sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania
   πισίνα
2. sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;
   1. πισίνα
   2. κολυμβητήριο

(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

/bask/
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

/baˈsʲcijka/
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

/ˈbaʃta/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

/bat/
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii;

/baˈtalʲjɔ̃n/

1. (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
   μοίρα
2. (ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;
   ψευτομαχητής

/baˈtɛrʲja/

1. (wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;
   1. μονάδα πυροβολικού
   2. συστοιχία πυροβόλων
2. (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
   1. μπαταρία
   2. συσσωρευτής
3. (potocznie, potoczny) (żartobliwie) kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju
   συστοιχία

/ˈbatʲik/
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

/baˈtuta/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

1. ράβδος
2. μπαγκέτα

/ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

/baˈtɨskaf/
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

1. Βαυαρία
2. Βαβαρία
3. Μπάγερν

/baˈvarsʲci/
pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

1. βαβαρικός
2. βαυαρικός

/baˈvɛwna/

1. (botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;
   1. βαμβάκι
   2. βαμβακιά
2. 1. (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)
   2. (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
   1. βαμβάκι
   2. μπαμπάκι

/ˌbavɛwʲˈɲãnɨ/
wykonany z bawełny

1. βαμβακένιος
2. βαμβακερός
3. μπαμπακερός

/ˈbavʲit͡ɕ/

1. wprawiać w wesoły humor
2. zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

1. διασκεδάζω
2. τέρπω

/ˈbavʲit͡ɕ‿ɕɛ ˈptaʃʲcɛ̃m/
(przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) (seksuologia, seksuologiczny) o mężczyźnie: onanizować się

/ˈbavuw/
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

/ˈbazalt/
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

/ˈbazar/
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

1. παζάρι
2. λαϊκή
3. λαϊκή αγορά

/ˌbazɨdʲjɔˈspɔra/
(biologia, biologiczny) rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków;

/ˌbazɨˈlɛa/
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

/baˈzɨlʲja/
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

1. βασιλικός
2. ώκιμον

/baˈzɨlʲika/

1. (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);
2. (historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
4. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
5. (historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ/

1. odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś
2. martwić się, niepokoić się

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈt͡ɕɛ̇̃ɲa/
bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym

1. τρέμω και τη σκιά μου
2. φοβάμαι και τον ίσκιο μου

/baˈwaɡãn/
stan braku porządku

1. ακαταστασία
2. ανακατωσούρα
3. ασυγυρισιά

/bawˈkãnɨ/
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

/bawˈkãj̃sʲci/

1. (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
2. (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

/ˈbawtɨk/
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

/ˈbawvãn/

1. (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego
   είδωλο
2. figura człowieka ulepiona ze śniegu;
   χιονάνθρωπος
3. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, tuman
   κουτός

czciciel bożków

związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

czcicielka bożków

/ˈbãɲka mɨˈdlãna/

1. pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;
2. (przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego

/baɕɲ̊/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowiadanie o treści fantastycznej;

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

1. φασιανός
2. φασιανόs

/bɛˈata/
imię żeńskie;

/ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ/
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

/ˈbɛt͡ʃka dãˈna^jit/
(przenośnie, przenośnia) (mitologia, mitologiczny) bezowocny i niekończący się trud;

/ˈbɛt͡ʃka ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa/
symbol ograniczenia potrzeb życiowych do niezbędnego minimum; pogarda dla wygód

umieszczać w beczkach

odnoszący się do beczki, mający związek z beczką, pochodzący z beczki

/bɛdˈnarstfɔ/
gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

/ˈbɛdnaʃ/
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

1. βαρελάς
2. βαγενάς
3. βαρελοποιός

/bɛˈdu^jĩn/
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

/bɛˈdu^jĩn/
przedstawiciel pasterskiej ludności koczowniczej, zamieszkującej pustynie Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki

/ˈbɛfʃtɨk/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

/ˌbɛxavʲjɔˈrɨsta/
przedstawiciel lub zwolennik behawioryzmu

(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

(geografia, geograficzny) żyzna dolina w Libanie, 30 km na wschód od Bejrutu;

/ˈbɛkat͡ɕ/
odbijać się

/ˈbɛlfast/
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

/bɛlk/
obywatel Belgii

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

1. Βέλγιο
2. Βέλγιον

/bɛlʲˈɟijka/
obywatelka Belgii

/bɛlʲˈɟijsʲci/
odnoszący się do Belgii lub Belgów

/ˈbɛlɡrat/
(geografia, geograficzny) stolica Serbii;

/bɛˈlʲizɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

1. Μπελίζε
2. Μπελίζ
3. Μπελίσε

/bɛlˈːɔ̃na/

1. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 28;
2. (mitologia rzymska) bogini wojny, utożsamiana z grecką Enyo;

/bɛˈlɔ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

/ˈbɛ̃mɔl/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

1. ύφεση
2. μπεμόλ

/ˈbɛ̃mɔl pɔˈdvujnɨ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak sygnalizujący dwukrotne obniżenie dźwięku o półton, czyli o cały ton

/bɛ̃ˈnɛdɨkt/
imię męskie;

/ˈbɛ̃ŋɡal/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek mający działanie uspokajające, nasenne i zapobiegające drgawkom;

/ˈbɛ̃w̃zɔl/
uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

/bɛˈɔt͡sʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;

/ˈbɛrbɛr/
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

/ˌbɛrɛ̃ˈɲika/
imię żeńskie;

/ˈbɛrɛt/
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

1. μπερέ
2. μπερές

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

1. Βερολίνο
2. Βερολῖνον

/ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

/bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Berlina

/bɛrˈmudɨ/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);
2. (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej

(odzieżownictwo) męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

/bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲit͡sa/
(ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

/bɛrʲˈɲikla ˌrd͡zavɔˈʃɨja/
(ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;

/ˈbɛrnɔ/

1. (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
2. (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

1. βηρύλλιο
2. βιρύλλιο

(medycyna, medyczny) przewlekła choroba układu oddechowego powodowana kontaktem z pyłem berylowym;

(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

/ˈbɛstʲja/

1. dzikie, drapieżne zwierzę
2. (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia

/bɛˈʃãmɛl/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;

/ˈbɛta/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;

(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

/bɛˈtlɛjɛ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

/ˈbɛtɔ̃n/
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

1. σκυρόδεμα
2. μπετόν

/ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/

1. (budownictwo) maszyna do wyrobu betonu
2. (motoryzacja) (budownictwo) samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

/ˌbɛtɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
pokrywać coś betonem

/bɛs/

1. (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa, w szczególności jej kwiaty;
   πασχαλιά
2. (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;
   σαμπούκος

/bɛs/
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

1. χωρίς
2. άνευ
3. δίχως

bez wątpienia, na pewno, z pewnością

1. έξω από κάθε αμφιβολία
2. πέρα από κάθε αμφιβολία

/ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

w sposób pozbawiony skrupułów

cały czas, nieprzerwanie

1. αδιάκοπα
2. ακατάπαυτα
3. χωρίς σταματημό

/ˌbɛz‿vɨˈtxʲɲɛ̇̃ɲa/
bez przerwy, bez odpoczynku, non stop

1. αδιάκοπα
2. χωρίς ανάπαυση
3. χωρίς ανάσα

nie mając wątpliwości

1. χωρίς αμφιβολία
2. χωρίς συζήτηση

/ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/
niezawierający, pozbawiony alkoholu

1. μη αλκοολούχος
2. χωρίς αλκοόλ

/bɛzˈbarvnɨ/

1. (przenośnie, przenośnia) niczym się nie wyróżniający
   1. άτονος
   2. άχρωμος
   3. ανιαρός
2. pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony
   άχρωμος

niepowodujący, niesprawiający bólu

/bɛzˈbɔʒʲɲik/
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

1. άθρησκος
2. ασεβής

/bɛzˈbɔʒnɔɕt͡ɕ/
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa negująca istnienie Boga

/bɛzˈbrɔ̃nːɨ/
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

1. ανυπεράσπιστος
2. απροστάτευτος

/bɛʃˈt͡ʃɛlʲɲɛ/
w sposób bezczelny

1. αναιδώς
2. ιταμά
3. ιταμώς

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɔɕt͡ɕ/
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

1. αναίδεια
2. αυθάδεια

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ/
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

1. αυθάδης
2. θρασύς

/bɛʃˈt͡ʃɨ̃nːɔɕt͡ɕ/
brak aktywności

/ˈbɛzdɛx/
(medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

/bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ/
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
taki, który nie ma domu

1. άστεγος
2. άσπιτος
3. ξεσπιτωμένος

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
osoba bezdomna (1.1), nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania

(językoznawstwo, językoznawczy) o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

/ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/
nie mający imienia czy nazwy

w sposób bezinteresowny

1. ανιδιοτελώς
2. ασυμφερόντως

/ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

1. ανιδιοτελής
2. αφιλοκερδής

(książkowy) rozległa przestrzeń sprawiająca wrażenie braku granic

taki, który odbywa się bez rozlewu krwi

/ˌbɛskruˈlɛvʲjɛ/

1. okres pomiędzy śmiercią lub abdykacją króla a koronacją jego następcy;
2. chaos, anarchia spowodowana brakiem osoby kierującej, rządzącej

pozbawiony widoku księżyca, światła księżycowego

/bɛzˈlʲistnɨ/
taki, który nie ma liści

/ˌbɛzlʲiˈtɔɕɲɛ/
w sposób bezlitosny

1. άσπλαχνα
2. ανηλεώς

/bɛzˈludnɨ/
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia

1. απέραντος
2. ατελείωτος

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇ja/
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/
pozbawiony wszelkiej nadziei

/ˌbɛzɔɡɔ̃ŋˈkɔvɨ/
(botanika, botaniczny) niemający ogonka, wyrastający bezpośrednio z gałązki

/ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ/

1. (książkowy) (biologia, biologiczny) niemający ogona, czyli końcowej części tułowia
   1. άκερκος
   2. άνουρος
2. (technologia, technika, techniczny) niemający ogona, czyli końcowej części konstrukcji
   χωρίς ουρά

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

/ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

/ˌbɛzɔˈvɔt͡snɨ/
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela