/a/

1. 1. …uzupełniania
   2. …wynikania
   och
2. …przeciwstawności
   1. och
   2. men

/a‿ˈpʲɕik/
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

/a‿ˈː/
= Anonimowi Alkoholicy;

/aˈːrɔ̃n/
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;

1. Aron
2. Aaron

/aˈbakus/

1. przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
2. (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

srebrna moneta zdawkowa;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

1. lampskärm
2. skugga

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

1. abchazisk
2. abchaziska

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

1. abchaziska
2. abchazisk

/ˈapxas/
mieszkaniec Abchazji;

1. abchazier
2. abchaz

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

/ˌabdɨˈkat͡sʲja/
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

1. abdikation
2. abdikering

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

1. abdikera
2. avgå

/ˌabɛt͡sɛˈdarʲjuʃ/
skorowidz

/ˈabɛl/

1. imię męskie;
2. (biblijny) drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
2. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
3. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

/ˌabʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ/
nieożywiony

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

/ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/
(książkowy) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

/abˈlat͡sʲja/
(geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych

/abˈlatɨf/
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

/ˌablutɔ̃ˈmãɲja/
(medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

/ˌabɔlʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista/
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej

/ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/

1. regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
   1. klumpsumma
   2. abonnemang
2. regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
   1. prenumeration
   2. abonnemang

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/abˈrazʲja/
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

/a‿bɛ‿ˈːs/
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

/apˈsalɔ̃m/
(biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

/ˈapst͡sɛs/
(medycyna, medyczny) ropień

/ˌapsɔˈlutnɨ/

1. (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
   absolut
2. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
   1. absolut
   2. diktatorisk
   3. enväldig
3. całkowity, zupełny, bezwzględny
   1. absolut
   2. fullständig
   3. fullkomlig
   4. fulländad
   5. total
4. niekwestionowany
   1. absolut
   2. kategorisk
   3. tvärsäker

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

1. absolutism
2. envälde

/ˌapsɔrbɔˈvãɲɛ/
(fizyka, fizyczny) pochłanianie substancji

/ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

/apˈsɔrpt͡sʲja/

1. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
2. (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

/ˌapstraˈxɔvat͡ɕ/

1. (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
2. (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

/apsˈtrakt͡sʲja/

1. pojęcie ogólne
2. (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
3. coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
4. nierealny pogląd
5. proces tworzenia pojęć ogólnych;

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

/ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

/apsˈtɨ̃nɛ̃nt/
osoba nie pijąca napojów alkoholowych

1. absolutist
2. nykterist
3. helnykterist

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

1. absurditet
2. orimlighet

cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

/ˈabu ˈzabʲi/
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

/aˈbud͡ʒa/
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

/abˈvɛra/
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

/ax/
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

/at͡ʃ/
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

/at͡ʃˈkɔlvʲjɛk/
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

/ad‿ˈːawxa/
(geografia, geograficzny) stolica Kataru;

/aˈdad͡ʒʲjɔ/
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

/ˈadãm/

1. imię męskie;
2. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

(geografia, geograficzny) stolica Pitcairnu;

/ˌadapˈtat͡sʲja/
przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

1. anpassning
2. adaptation
3. adaption

taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

1. adaptiv
2. anpassningsbar

/ˌadapˈtɔvat͡ɕ/

1. dostosować/dostosowywać do innego użytku
   adaptera
2. dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie
   omarbeta

/ˈaddʲis aˈbɛba/
(geografia, geograficzny) stolica Etiopii;

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

1. adekvat
2. rimlig
3. skälig
4. motsvarande

/ˌadɛˈlajda/
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;

/ˌadɛˈlʲĩna/
imię żeńskie;

(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;

(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

/aˈdʲjutãnt/
(wojskowość, wojskowy) żołnierz asystujący dowódcy;

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. 1. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
   2. zarządzanie czymś, administrowanie
   administration
2. system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;
   1. administration
   2. förvaltning

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/
osoba zarządzająca czymś

1. administratör
2. förvaltare

/ˌadmʲiraˈlʲit͡sʲja/

1. władze naczelne marynarki wojennej
2. budynek mieszczący admiralicję (1.1)
3. korpus admirałów

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
3. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

/ˈadɔlf/
imię męskie;

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔ̃ɲis/

1. (przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę
2. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zobacz) modraszek adonis

/aˈdɔpt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

związany z adopcją, dotyczący adopcji

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

/ˌadɔˈratɔr/
mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby

/ˌadɔˈrɔvat͡ɕ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

1. dyrka
2. tillbedja tillbe

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

/aˈdrɛsat/

1. osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.
   adressat
2. (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
   1. adressat
   2. mottagare

/ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ/
umieszczać adres na liście, przesyłkę

/ˈadrʲjãn/
imię męskie;

/atˈsɔrpt͡sʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadvɛ̃nˈtɨsta/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

/aˈɛrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

(fizjologia, fizjologiczny) wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

/ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

/ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ/
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

/ˌaɛrɔˈlɔɟja/
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

/ˌaɛˈrɔplãn/
(przestarzałe, przestarzały), (Spisz) samolot

/ˌaɛˈrɔʒɛl/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

/ˈafɛkt/

1. (psychologia, psychologiczny) wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu
   affekt
2. (przestarzałe, przestarzały) namiętność, silne uczucie
   kärlek

/aˈfɛra/
wydarzenie, które wywołało skandal;

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

/ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci/
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

/ˈafʲiks/
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

/ˈafrɔ/
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

1. afrofrisyr
2. afro

dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

/ˌafrɔˈdɨzʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

/ˌafrɔˈdɨzʲjak/
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

/ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

/ˌafrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Afryki

/ˌafrɨˈkãŋka/
mieszkanka Afryki

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

/ˈaɡat/
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

/aˈɡata/
imię żeńskie;

1. Agata
2. Agatha

/aˈɡava/
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

(socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

1. åldersdiskriminering
2. ålderism

(ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

/ˈaɡɛ̃nt/

1. przedstawiciel jakiejś firmy
2. tajny pracownik policji lub służb specjalnych
3. pracownik wywiadu

/aɟˈɲɛʃka/
imię żeńskie;

1. Agnes
2. Agneta

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/aˈɡɔ̃ɲja/
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

1. dödskamp
2. agoni

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

/aˈɡrɛsʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
2. (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

/ˈaɡrɛst/

1. (spożywczy) owoc agrestu (1.1)
2. (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

/ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/
zachowujący się wrogo, napastliwie

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

/aˈɡutʲi/
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

/ˈaxa/
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

/ajˈcidɔ/
japońska sztuka samoobrony;

/ˌajaˈtɔlːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

(geografia, geograficzny) miasto w Finlandii, w regionie Pirkanmaa;

/aˈkat͡sʲja/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
2. zgodny z określonymi, utartymi wzorami

przyspieszenie

/ˈakt͡sɛ̃nt/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

1. betoning
2. accent

/ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ/
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

/ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ/
aprobować coś

/ˈakt͡sʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);
   aktie
2. działanie zorganizowane
   aktion
3. przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;
   handling

/ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

/akˈt͡sɨza/
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

/ˌaklãˈmat͡sʲja/
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

/ˌakɔˈlʲita/
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

/ˌakɔ̃mɔˈdat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

/ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

/ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

/ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawczyni akompaniamentu

/ˌakɔ̃mpãˈɲɔvat͡ɕ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

/ˈakɔrt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

1. dragspel
2. ackordion
3. handklaver

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

/ˈakra/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

udzielać akredytacji

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

1. akrofobi
2. höjdskräck

/aˈkrɔlʲit/
(sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/ˌaksãˈmʲitnɨ/
wykonany z aksamitu

/akˈsʲjɔ̃mat/

1. (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;
2. (przenośnie, przenośnia) uznana prawda

/ˌaksʲjɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/
oparty na aksjomatach

/ˈaksɔ̃n/
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

/akt/

1. 1. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
   2. (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
   3. (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
   akt
2. czyn, działanie
   handling

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

1. skådespelare
2. aktör

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

1. skådespelerska
2. aktris

czynić aktualnym

1. aktualisera
2. uppdatera

/ˌaktuˈ^walnɨ/
dotyczący teraźniejszości

1. aktuell
2. nuvarande
3. ifrågavarande
4. pågående

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

/ˌaktɨˈvʲista/
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

/akˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

/akˈtɨvnɨ/
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

/ˌaktɨˈvɔvat͡ɕ/
sprawiać, że coś staje się aktywne

/akˈtufka/
płaska torba na dokumenty

(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

1. ackumulation
2. ackumulering

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

1. batteri
2. ackumulator

/ˌakuprɛˈsura/
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

/ˌakupũŋkˈtura/
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

/ˌakuˈʃɛrka/
(przestarzałe, przestarzały) położna;

1. barnmorska
2. ackuschörska

/ˌakfakulˈtura/
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfaˈrɛla/
(sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

/ˌakfaˈrʲjɔvɨ/
związany z akwarium, dotyczący hodowli w akwarium

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

/ˌakfʲiˈtãɲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

/ˈal ˈdɛ̃ntɛ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półtwardy, nierozgotowany, nie za miękki

(geografia, geograficzny) (administracja) nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej;

/ˌalaˈbastɛr/
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

/aˈladɨ̃n/
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

(geografia, geograficzny) miasto w Finlandii, w regionie Ostrobotnia Południowa;

mieszkaniec Wysp Alandzkich

mieszkanka Wysp Alandzkich

(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Alandzkimi

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/

1. sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
2. urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
3. wezwanie do działania

1. alarm
2. larm

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

(geografia, geograficzny) miasto w Finlandii, w regionie Ostrobotnia Południowa

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

1. albansk
2. albanska

/alˈbãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

1. albanska
2. albansk

(geografia, geograficzny) miejscowość w Szwecji, w regionie administracyjnym Södermanland;

/ˈalbɛrt/
imię męskie;

/alˈbɛrta/
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

/ˈalbʲĩn/
imię męskie;

/alˈbʲĩɲism̥/

1. (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
2. (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

/alˈbʲĩnɔs/
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

/ˈalbũm/
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

/ˌalbũˈmʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

/alˈxɛ̃mʲja/
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

dotyczący alchemii

/alˈdɛxɨt/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

/ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

/ɛjl/, /ˈalɛ/

1. …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego
   men
2. …służący do łączenia zdań wtedy, gdy podkreślamy, że jedno stwierdzenie nie jest prawdziwe, a drugie jest
   utan

/ɛjl/, /ˈalɛ/
wada, słaba strona

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

/aˈlɛja/
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

1. allé
2. aveny

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

1. Alexander
2. Aleksander

/ˌalɛˈksãndra/

1. (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
   Alexandra
2. imię żeńskie;
   1. Alexandra
   2. Alexia

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

/aˈlɛpːɔ/
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

/aˈlɛrɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

/aˈlɛrʲɟja/
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

/ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ/
związany z alergią

/aˈlɛrʲɟik/
osoba uczulona na działanie alergenów

/ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

/ˈalɛʃ/
wyraz zdumienia, zaskoczenia

/ˈalfa/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

/ˈalfɔ̃w̃s/
imię męskie;

1. Alfons
2. Alfonso

/ˈalfrɛt/
imię męskie;

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

dotyczący algebry

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrt͡ʃɨk/
obywatel Algierii

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

/alʲˈɟɛrka/
obywatelka Algierii

/alʲˈɟɛrsʲci/
odnoszący się do państwa Algieria

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

/aˈlʲibʲi/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

/aˈlʲit͡sʲja/
imię żeńskie;

1. Alice
2. Alicia
3. Alise

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

/aˈlʲĩna/
imię żeńskie;

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

/ˈalka/
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

/ˌalkaˈlʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ/
(chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

/ˈalkãn/
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

/ˈalkɛ̃n/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/ˈalʲcĩn/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

1. alkohol
2. sprit

(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych

(chemia, chemiczny) pochodna alkoholu - sól alkoholu powstająca przez zastąpienie atomu wodoru w grupie hydroksylowej (–OH) atomem metalu

/ˌalkɔˈxɔlʲik/
osoba, która cierpi na alkoholizm

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/

1. (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
2. (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

/alˈkɔva/
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

/ˈalːɛl/
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

/ˌalːɛˈluja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

/aˈlɔɛs/
(botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;

/ˌalɔˈtrɔpʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

/aˈlɔza/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

/alˈpaka/

1. (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
2. wełna z lamy (1.1)

/alˈpʲĩɲism̥/

1. (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska
   alpin klättring
2. 1. szerzej: wspinaczka wysokogórska
   2. wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu
   klättring

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

/alt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/alˈtru^jism̥/
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

/ˌaluˈfɔlʲja/
(potocznie, potoczny) folia aluminiowa

/aˈluzʲja/
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

1. Elsass
2. Alsace

/alˈzat͡sʲci/
związany z Alzacją

/alˈzaṭt͡ʃɨk/
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

/ˌãmaˈdɛ^wuʃ/
imię męskie;

łączyć różne, odmienne elementy w jedną całość, w jednolitą strukturę

/ãˈmalʲja/
imię żeńskie;

/ãˈmãnda/
imię żeńskie;

(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;

/ãˈmatɔr/
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

/ˌãmaˈzɔ̃nka/

1. (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;
   Amazonfloden
2. (mitologia grecka) członkini plemienia wojowniczych kobiet;
   amason

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(ornitologia, ornitologiczny) papuga południowoamerykańska z rodzaju Amazona, zwykle zielona;

1. amason
2. amasonpapegoja

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

/ˌãmbaˈsadɔr/

1. (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej
2. (przenośnie, przenośnia) rzecznik, obrońca danej sprawy, interesu

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

1. ambition
2. ärelystnad

/ãmˈbʲitnɨ/
taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

/ãmˈbɔ̃na/
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

/ãmˈbrɔʒɨ/
imię męskie;

/ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

/ãˈmɛlʲja/
imię żeńskie;

1. Amalia
2. Ameli
3. Amelia
4. Amelie

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska/
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

/ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

1. amerikan
2. amerikanare

/ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja/
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

/ˌãmɛrɨˈkãnka/
obywatelka Stanów Zjednoczonych

1. amerikan
2. amerikanska

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

/ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

/ãw̃ˈfɔra/
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

/ãmˈxarsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

/ˈãmʲit/
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

/ãmˈnɛzʲja/
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

/ˌãmɔˈralʲism̥/
pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

/ˌãmɔrˈfʲit͡ʃnɨ/
bezkształtny, niemający określonej budowy

1. amorf
2. formlös
3. oformlig
4. strukturlös

/ˌãmɔrtɨˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

/ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna/
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

/ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

/ˌãmplʲiˈtuda/
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

/ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać amputacji

/ãmˈpuwka/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmu‿ˈdarʲja/
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ˈãmur/
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

/ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/

1. coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)
2. błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

/ˌãnaˈkɔ̃nda/
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów;

/ˌãnalfaˈbɛta/
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

/ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z analizą

/ˌãnaˈlʲitɨk/
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

/ˌãnalʲiˈzɔvat͡ɕ/
przeprowadzać proces analizy

/ˌãnaˈlɔɟja/
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

/ˌãnãmˈnɛza/
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

/ˌãnarˈxʲista/
zwolennik anarchizmu

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

/ˌãnaˈstazɨ/
imię męskie;

(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

1. anatema
2. bannlysning

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ˌãnaˈtɔlʲjãn/
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy molosów;

/ˌãnatɔˈlʲijsʲci/
dotyczący Anatolii, związany z Anatolią

/ãˈnatɔ̃m/
uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
2. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

(geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

/ãnˈdɔra/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;
   Andorra
2. (geografia, geograficzny) stolica państwa Andora (1.1);
   Andorra la Vella

/ãnˈdɔrt͡ʃɨk/
obywatel Andory

/ãnˈdɔrsʲci/
odnoszący się do Andory (państwa)

/ãnˈdrɛa/
imię żeńskie w kilku językach;

/ãnˈdrɔ^jit/
robot mający postać człowieka;

/ˌãndrɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

1. Anders
2. Andreas

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

/ˌãnɛkˈtɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

/ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
2. (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

/ãˈnɛta/
imię żeńskie;

imię żeńskie

imię żeńskie;

1. Angelica
2. Angelika

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

1. engelsk
2. engelska

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

1. engelska
2. engelsk

/ãŋʲˈɟĩna/
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

1. angina
2. halsfluss

/ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

/ˈãŋɡlʲja/

1. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

/ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

/ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem angielskim
2. spisany, stworzony w języku angielskim
3. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/

1. związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)
2. związany z językiem anglosaskim (1.1)

1. anglosaxisk
2. anglosachsisk

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

1. anglosachsiska
2. anglosaxiska

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk/
obywatel Angoli

/ãŋˈɡɔlsʲci/
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

/ˈãɲi/
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

1. varken eller
2. eller

/ˈãɲi/
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie

1. inte ens
2. inte heller

/ãˈɲɛla/
imię żeńskie;

/ãˈɲɛlsʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

/ˈãɲjɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

/ãˈɲita/
imię żeńskie;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ãŋʲˈcɛta/
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

1. Anna
2. Ahne
3. Ana
4. Ane
5. Ann
6. Anne

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

/ˌãnɔ̃ˈmalʲja/
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

1. anomali
2. abnormitet

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕt͡ɕ/
cecha tego, kto jest anonimowy;

/ˌãnɔˈrɛksʲja/
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

/ˌãnɔrɛkˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z anoreksji; taki, jak w anoreksji

/ˌãnɔˈrɛktɨk/
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

/ˈãw̃sa/
niechęć do kogoś, pretensja

/ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/
przeciwnik;

/ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

1. antenn
2. känselspröt

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

1. Anton
2. Antonius

/ãnˈtɔ̃ɲja/
imię żeńskie;

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

/ˌãntɔ̃ˈnufka/
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) mrozoodporna odmiana uprawna jabłoni domowej;

/ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

/ˌãntrɔpɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z antropologią, dotyczący antropologii

(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia

związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

/ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm/
(medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

/ãnˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu
2. pochodzący z dawnych czasów

/ˌãntɨdatɔˈvãɲɛ/
podpisywanie czegoś z wcześniejszą datą niż faktyczna data powstania dokumentu

/ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ/
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

/ˌãntɨfaˈʃɨsta/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

/ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

/ˌãntɨ^jĩmpɛrʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

wrogi wobec kapitalizmu

/ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

/ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/
(medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

/ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

/ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

/ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

/ˌãntɨˈkfarʲjat/
sklep z używanymi książkami;

mieszkaniec Antyli Holenderskich

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

związany z Antylami Holenderskimi, dotyczący Antyli Holenderskich

/ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

/ˌãntɨˈpatʲja/
niechęć do kogoś

/ˌãntɨpaˈtɨt͡ʃnɨ/
budzący odrazę, niechęć

/ˌãntɨˈpɔlsʲci/
wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków

ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

/ˌãntɨrɛlʲiˈɟijnɨ/
skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii

wymierzony przeciwko Rosji i Rosjanom

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲit͡sʲci/
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

/ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃnɨ/
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

/ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

(kryminologia, kryminologiczny) osoba specjalnie wyszkolona i wyposażona do zwalczania terroryzmu

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

skierowany przeciwko Żydom, działający na szkodę Żydów

/ãˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) bezmocz

/ˈãnɨʃ/
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

/ˈãw̃zɛlm/
imię męskie;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈparat/

1. (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
2. (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad
3. (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

/aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci/
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

/aˈparat swuˈxɔvɨ/
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

(telekomunikacja) końcowe urządzenie łącza telefonicznego

/aˈpatʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

/ˌapaˈtɨt͡ʃnɨ/
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

1. apatisk
2. håglös
3. likgiltig
4. liknöjd

/ˌapɛˈlɔvat͡ɕ/
(książkowy) wzywać kogoś do czegoś, zwracać się z apelem

1. appellera
2. bönfalla
3. vädja

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/ˌapɛrʲiˈtʲif/, /ˌapɛˈrʲitʲif/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

/ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ/
zachęcający do jedzenia

/aˈpɛtɨt/

1. (przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś
   aptit
2. chęć jedzenia, łaknienie;
   1. aptit
   2. matlust

/aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈd͡zɛ̃ɲa/
im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

1. aptiten kommer medan man äter
2. aptiten växer medan man äter

/ˈapʲja/
(geografia, geograficzny) stolica Samoa;

/ˈaplaws/
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

/ˌaplʲiˈkat͡sʲja/

1. (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
2. zastosowanie

/ˌaplʲiˈkatɔr/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

/ˌaplʲiˈkɔvat͡ɕ/
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku

/ˌapɔkaˈlʲipsa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

/ˌapɔˈkɔpa/
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

/ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu

1. apokryfisk
2. apokryf

(dawniej, dawny) poetycki

/ˌapɔlɔˈɡɛta/
osoba broniąca określonej idei, postawy

/ˌapɔplɛkˈtɨt͡ʃnɨ/
będący przejawem / następstwem apopleksji

/ˌapɔˈptɔza/
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) komenda dla psa, aby coś przyniósł;

/aˈpɔstɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
2. (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

/ˌapːaˈlaxɨ/
(geografia, geograficzny) system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie;

/apˈsɨda/
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

/ar/
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

/ˈara/
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/ˈarap/
(hipologia, hipologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

/ˌaraˈbʲista/
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

/aˈrapka/
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

1. arabisk
2. arabiska

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

1. arabiska
2. arabisk

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;

organizować, urządzać

/ˈarbus/

1. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
2. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/
będący typowym dla dawnych czasów

1. arkaisk
2. ålderdomlig

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãŋʲɟɛlsk/
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

1. ärkeängel
2. överängel

/ˌarxɛˈɔlɔk/
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

1. arkeologi
2. fornforskning

/ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z archeologią, dotyczący archeologii

/arˈxɛtɨp/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
2. (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

1. arkipelag
2. ögrupp
3. skärgård

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ/
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

/ˌarxʲitɛkˈtura/
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

1. arkitektur
2. byggnadskonst

/arˈxʲitraf/
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

/ˌarxʲiˈvalʲja/
dokumenty o wartości historycznej

dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

pracownik archiwum

dokonywanie archiwizacji, porządkowanie i przekazywanie czegoś już nieaktualnego do archiwum

zbierać, gromadzić do archiwum

/arˈxʲivũm/

1. uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne
2. budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
3. instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛ̃ŋʲɟɛl/
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

/aˈrɛ̃na/

1. koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe
2. (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań

/ˈarɛʃt/
miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)

/ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

/ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ/
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

1. arrestera
2. gripa

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka/
obywatelka Argentyny

minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

/arˈɡũmɛ̃nt/

1. fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
2. (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

uzasadnianie za pomocą argumentów

uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

(mitologia, mitologiczny) (przenośnie, przenośnia) umiejętność dokładnego postrzegania uchybień, złych stron czegoś; czujny wzrok

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

/ˈarka/
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

/arˈkada/
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

(geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

/arkˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

/ˈarkuʃ/
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

/ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ/
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

/arˈmata/
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Armenii

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

1. armé
2. här

/ˈarnɔlt/
imię męskie;

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲci/

1. (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja
2. (książkowy) będący oznaką arogancji

/aˈrɔ̃mat/
zapach sprawiający przyjemność

/aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

1. aromaterapi
2. aromterapi

/ˌarɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/

1. (chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla
2. mający silny, miły zapach
3. o wyraźnym, bogatym smaku

(chemia, chemiczny) nadawać zapachu

1. smaksätta
2. aromatisera

/ˈarɔ̃n/
imię męskie;

1. Aron
2. Aaron

/aˈrɔ̃ɲja/
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

/arˈtɛfakt/

1. (antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;
2. (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

/arˈtɛrʲja/
(anatomia, anatomiczny) tętnica

terapia przez sztukę

/ˈartur/
imię męskie;

1. Artur
2. Arthur

/arˈtɨkuw/

1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
2. (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
3. (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
4. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

/ˌartɨkuˈwɔvat͡ɕ/
(fonetyka, fonetyczny) wymawiać głoski

/ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/ˌartɨˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

mieszkaniec Aruby

związany z Arubą, dotyczący Aruby

/ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja/
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

1. aristokrati
2. adel

/ˌarɨstɔkraˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z arystokracją

(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

1. aritmetik
2. aritmetisk

/a ɛs/, /as/
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;

1. ess
2. äss

/ˌasafɛˈtɨda/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

/asˈt͡sɛta/
człowiek uprawiający ascezę

właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

/asˈt͡sɛza/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych

/ˌasɛrtɔˈrɨt͡ʃnɨ/
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

pokrywanie nawierzchni drogi asfaltem

pokrywać powierzchnię asfaltem

/ˌasfɛˈrɨt͡ʃnɨ/
niebędący odcinkiem sfery

/asˈmara/
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei;

/ˈaspɛkt/

1. (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
2. punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana [od 2. poł. XVI w.]
3. (astronomia, astronomiczny) położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;

(medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie;

starać się, ubiegać się o coś

/aˈstãna/
(geografia, geograficzny) stolica Kazachstanu;

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

(medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

/ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

/aˈstɛrɨsk/
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

/ˌastrɔ̃ˈnawta/
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

1. rymdfarare
2. astronaut

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;
2. (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
2. (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

(medycyna, medyczny) osoba mająca astygmatyzm

(geografia, geograficzny) stolica Paragwaju;

(geometria) brak wzajemnej odpowiedniości części względem osi, punktu lub płaszczyzny

/ˌasɨ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ/
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

1. asymmetrisk
2. osymmetrisk

przystosowanie się do życia w obcej społeczności

/ˌasɨ̃mpˈtɔta/
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

(matematyka, matematyczny) odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

/aʃˈxabat/
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

/ˈatak/

1. (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
2. (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi

/ˈatak ˈsɛrt͡sa/
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

/ˌataˈkɔvat͡ɕ/

1. o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
   anfalla
2. występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś
   1. anfalla
   2. attackera
3. prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
   attackera

taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu

/ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
o cechach podobnych jak u odległych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

1. ateist
2. gudsförnekare

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

1. ateism
2. gudsförnekelse

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

1. Aten
2. Athen

/aˈtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Aten

/ˈatlas/
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

1. atlas
2. kartbok

dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
4. (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

/ˈatɔl/
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

/ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

/ˌatrãmɛ̃nˈtɔvɨ/
dotyczący atramentu, związany z atramentem

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

/aˈtrɨbut/
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

/ˈawɡzburk/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

/ˈawɡust/
imię męskie;

/ˈawkt͡sʲja/
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

/ˈawkt͡sʲja ˌxɔlɛ̃nˈdɛrska/
aukcja, w której stopniowo obniża się cenę sprzedaży do momentu zgłoszenia pierwszej oferty kupna;

/ˈawla/
duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

/ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk/
mieszkaniec, obywatel Australii

/ˌawstraˈlʲijsʲci/
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

1. australisk
2. australiensisk

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/awstrʲˈjat͡sʲci/
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

/ˈawstrʲjak/
mieszkaniec lub obywatel Austrii

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

/ˈawʃpʲik/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ/
cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

1. autenticitet
2. äkthet

/ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ/
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

1. autentisk
2. äkta

/ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/
własnoręcznie napisany swój życiorys;

/awˈtɔbus/
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

/awˈtɔɡraf/
własnoręczny podpis

(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

/ˌawtɔ^jiˈrɔ̃ɲja/
ironia dotycząca samego siebie

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

/awˈtɔklaf/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

/awˈtɔ̃mat/
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

/ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

/ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

/ˌawtɔˈpɔrtrɛt/
portret artysty wykonany przez siebie samego;

/awˈtɔpsʲja/
sekcja zwłok;

/ˈawtɔr/
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

1. upphovsman
2. auktor
3. skapare

/ˌawtɔstɔˈpɔvʲit͡ʃ/
ktoś, kto podróżuje autostopem

/ˌawtɔˈstrada/
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

/ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ/
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

/ˌavaˈru^wa/
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Cooka;

/aˈvɛrsʲja/
niechęć do kogoś lub czegoś

(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

/ˌavɔˈkadɔ/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
2. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
3. (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

/ˈazɛr/
obywatel Azerbejdżanu

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn/
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

1. azerbajdzjanier
2. azer
3. azerier

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãŋka/
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

1. azerbajdzjansk
2. azerisk

/aˈzɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

1. azeriska
2. azerbajdzjanska

/ˈazʲja/
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

/ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

/aˈzʲjata/
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci/
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

związany z Azorami, leżący na Azorach

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

1. kväve
2. nitrogen

/aˈzɔtãn/
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

/asˈtɛt͡sʲci/
związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

/ˈawũn/

1. (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;
2. (chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

/aʃ/
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

1. tills
2. till dess

/aʃ/
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

/ba/

1. wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp.
2. wyrażenie zakłopotania

/ba/
…zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

/ˈbapʲt͡ɕa/
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

1. farmor
2. mormor

/ˈbabʲjɛ ˈlatɔ/
wczesnojesienne dni;

/baˈbʲilɔ̃n/
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

/ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci/
związany z Babilonią, Babilonem

/ˈbapka ˌmat͡ɕɛˈʒɨsta/
(dawniej, dawny) matka matki;

/ˈbapka ɔjˈt͡ʃɨsta/
(dawniej, dawny) matka ojca;

/ˈbapskɔ/
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

/baˈdãɲɛ/

1. (medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
   undersökning
2. poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
   1. undersökning
   2. forskning

/ˈbadat͡ɕ/

1. przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
   1. forska
   2. undersöka
2. przyglądać się czemuś lub komuś uważnie
   sondera
3. sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
   undersöka

/ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

/badˈmʲĩntɔ̃n/
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

gracz w badmintona

/ˌbaɡaˈtɛla/
(potocznie, potoczny) rzecz bez większego znaczenia

1. bagatell
2. nullitet
3. obetydlighet
4. trivialitet

/ˈbaɡaʃ/
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

1. bagage
2. packning

/baˈɡaʒʲɲik/
miejsce na bagaż na rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach (i tym podobne, i temu podobne)

1. bagagehållare
2. bagagelucka

/ˈbaɡdat/
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

/baˈɟɛtka/
(spożywczy) długa, cienka bułka;

1. baguette
2. pain riche

/ˈbaɡnɛt/
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

/ˈbaɡnɔ/
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

1. kärr
2. träsk
3. sump
4. myr
5. mosse
6. sumpmark

/baˈxãmt͡ʃɨk/
obywatel Bahamów

/baˈxãmsʲci/

1. odnoszący się do państwa Bahamy
2. odnoszący się do archipelagu Bahamy

/baˈxãmɨ/

1. (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;
2. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

/baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Bahrajnu

/baxˈrãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Bahrajn

/ˌba^jiˈrʲici/
(geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

/ˈbajka/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
2. (potocznie, potoczny) zmyślona informacja
3. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

/ˈbajkaw/
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

/bajt/
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

/bak/
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

/baˈkɛlʲit/
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

/ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɨ/
(medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

/ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

/ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

(medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

/ˌbaktɛˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

/bakˈwaʒãn/

1. (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
2. (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

1. aubergine
2. äggplanta

/bal/
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

/ˈbal maˈskɔvɨ/
zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

/baˈlatɔ̃n/
(geografia, geograficzny) jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

/balˈdaxʲĩm/
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

/ˈbalɛt/

1. (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

/ˌbalɛtʲˈɲit͡sa/
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

/ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/

1. związany z balistyką, dotyczący balistyki
2. taki, który leci po krzywej balistycznej

/ˈbalkɔ̃n/

1. (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą
2. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) piętro widowni

/balˈːada/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

(medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

/ˈbalɔ̃n/

1. ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
   ballong
2. (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;
   luftballong

/ˈbalsa/

1. 1. drewno balsy (1.1)
   2. tratwa bądź łódka z drewna balsy (1.1)
   balsa
2. (botanika, botaniczny) Ochroma lagopus, drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;
   balsaträd

/ˈbalsãm/

1. (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;
2. (historia, historyczny, historycznie) starożytny preparat do balsamowania zwłok
3. (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

/balˈtazar/
imię męskie;

/bãˈmakɔ/
(geografia, geograficzny) stolica Mali;

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

/bãˈnalnɨ/
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

1. banal
2. platt

/ˈbãnãn/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
2. (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

/ˈbãnda/
zorganizowana grupa przestępcza

/ˈbʌndərˈsɛribəˈgɑwən/
(geografia, geograficzny) stolica Brunei;

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

1. bandage
2. binda

/ˌbãndaˈʒɔvat͡ɕ/
zakładać bandaż, owijać bandażem

1. förbinda
2. plåstra ihop
3. plåstra om

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na bandurze

/bãnˈdɨta/
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

/ˈbãn͇d͡ʒul/
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

/ˈbãŋʲɟi/
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

/ˈbãŋkːɔk/
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

/ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci/
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

obywatel Bangladeszu

1. bangladeshier
2. bangladeshare

/bãŋk/

1. (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
2. (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
3. (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów
4. gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

/ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

/ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

właściciel lub dyrektor banku

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

/bãŋˈkɔ̃mat/
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

1. bankomat
2. uttagsautomat

/bãŋˈkrut͡stfɔ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

1. konkurs
2. bankrutt

/baˈɔbap/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

1. apbrödsträd
2. baobab

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z Kościołów protestanckich, który uznaje wyłącznie chrzest w wieku świadomym na wyznanie wiary

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek w którym dokonywano chrztu

/ˈbaptɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

/bar/

1. 1. (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
   2. (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
   3. (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
   bar
2. (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
   barium

/ˈbar ˈmlɛt͡ʃnɨ/
tani, samoobsługowy bar szybkiej obsługi, sprzedający posiłki przez cały dzień i nie oferujący alkoholi;

/ˈbarak/
prowizoryczny budynek

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/ˈbarãn/
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy

1. bagge
2. gumse

/baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

/ˌbarbaˈdɔsʲci/
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

/barˈbara/
imię żeńskie;

1. Barbara
2. Barbro

/ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa/

1. (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;
2. ktoś niecywilizowany, prymitywny

cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

1. barbar
2. barbarisk

(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/barˈt͡ʃɨstɨ/
szeroki w barkach

/ˈbard͡zɔ/

1. bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
   1. mest
   2. mer mera
2. służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo
   1. mycket
   2. väldigt
   3. enormt
   4. mäkta
   5. oerhört
   6. storligen

/baˈrʲibal/
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ursus americanus Pallas, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

/bark/
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

1. axel
2. skuldra

/ˈbarmãn/
osoba, która obsługuje bufet w barze;

(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

/baˈrɔ̃mɛtr̥/
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

/ˈbarɔ̃n/
niski tytuł arystokratyczny;

/barʃt͡ʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

/barˈvɛ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

/ˈbarvʲɲik/
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

/ˌbarɨˈkada/
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

/bas/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

1. baseboll
2. baseball

/ˈbasɛ̃n/
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

/bask/
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

/baˈsʲcijka/
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

/baˈsʲcijsʲci/
związany z Baskami, dotyczący Basków

1. baskisk
2. baskiska

/baˈsʲcijsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

1. baskiska
2. baskisk

(geografia, geograficzny) stolica francuskiego departamentu zamorskiego Gwadelupy;

/ˈbasːɛt/
(kynologia, kynologiczny) masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

1. basset
2. basset hound

/ˌbasːɛˈtɛrːɛ/
(geografia, geograficzny) stolica Saint Kitts i Nevis;

/ˈbastart/
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

/ˈbastʲjɔ̃n/
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

związany z Baszkirami

/baˈtalʲjɔ̃n/

1. (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
   bataljon
2. (ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;
   brushane

/baˈtɛrʲja/
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

/ˈbatɔ̃n/
(spożywczy) (cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

/baˈtuta/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

1. taktpinne
2. dirigentpinne

/ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

/baˈtɨskaf/
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

/baˈvɛwna/

1. (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)
2. (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
3. (botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

/ˈbavʲit͡ɕ/
spędzać czas na rozrywkach

/ˈbavuw/
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

/ˈbaza/

1. (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
2. podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym;

/ˈbazalt/
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

/ˈbazar/
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

/baˈzɨlʲja/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);
2. (botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

/baˈzɨlʲika/

1. (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);
2. (historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
4. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
5. (historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum

/ˌbawaˈwajka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

/bawˈkãnɨ/
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

/bawt/
(etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

/ˈbawtɨk/
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

/bawˈtɨka/
(geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

/ˈbawvãn/
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (pejoratywnie, pejoratywny) kult bożków (bałwanów);

1. avgudadyrkan
2. avguderi

/ˈbãɲka mɨˈdlãna/
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

/baɕɲ̊/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowiadanie o treści fantastycznej;

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

/ˌbaʒãnˈtarʲɲa/
(zootechnika, zootechniczny) ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

1. fasaneri
2. fasangård

(botanika, botaniczny) (spożywczy) czarne lub czerwone jadalne owoce bażyny (1.2)

(seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;

/bɛˈata/
imię żeńskie;

/ˌbɛaˈtrɨt͡ʃɛ/
imię żeńskie;

/ˌbɛatɨfʲiˈkat͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

/ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ/
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

1. tunna
2. fat

/ˈbɛdnaʃ/
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

/bɛˈdu^jĩn/
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

/ˈbɛfʃtɨk/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

1. biff
2. biffstek

(psychologia, psychologiczny) związany z behawiorystami, behawioryzmem

(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

/ˈbɛkas/
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

/ˈbɛlfast/
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

/bɛlk/
obywatel Belgii

1. belgare
2. belgier

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

/bɛlʲˈɟijka/
obywatelka Belgii

/bɛlʲˈɟijsʲci/
odnoszący się do Belgii lub Belgów

/ˈbɛlɡrat/
(geografia, geograficzny) stolica Serbii;

/bɛˈlʲizɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Belize

/ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

/ˈbɛlka/
długi, obrobiony pień drzewa

/bɛlˈmɔpãn/
(geografia, geograficzny) stolica Belize;

/bɛˈlɔ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

/ˈbɛ̃mɔl/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

/bɛ̃ˈnɛdɨkt/
imię męskie;

1. Benedict
2. Benedikt

/ˈbɛ̃ŋɡal/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski

/bɛ̃ŋˈɡalsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1);

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Beninu

/bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/
odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

/ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

/ˌbɛ̃w̃zɔˈfurãn/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

/ˈbɛrɛt/
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

(medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

/ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

/bɛrˈmudɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

dotyczący Bermudów

/ˈbɛrnɔ/

1. (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
2. (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

/ˈbɛrta/
imię żeńskie;

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

/ˈbɛrwɔ/
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(spożywczy) mąka z ciecierzycy, częsty składnik regionalnych kuchni na subkontynencie indyjskim;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

/ˌbɛsɛrˈvʲisɛr/
(książkowy) ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

/ˈbɛstʲja/
dzikie, drapieżne zwierzę

wyjątkowe okrucieństwo; brutalny, nieludzki czyn

/bɛˈstsɛlɛr/
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

1. bästsäljare
2. storsäljare
3. kioskvältare

/bɛˈʃãmɛl/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;

1. bechamelsås
2. béchamelsås

/bɛˈtlɛjɛ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

/ˈbɛtɔ̃n/
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

/ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/

1. (motoryzacja) (budownictwo) samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej
   1. betongbil
   2. betongblandare
2. (budownictwo) maszyna do wyrobu betonu
   1. betongblandare
   2. frifallsblandare

/bɛs/
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

/bɛs/
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

/ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

1. rakt på sak
2. rent ut
3. utan omsvep

/bɛz‿ˈwadu i‿ˈskwadu/
bezładnie, byle jak, chaotycznie

/bɛs/, /bɛz/
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

1. -lös
2. o-

/ˈbɛza/
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

/ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/
niezawierający, pozbawiony alkoholu

nieposiadający broni jądrowej

/bɛzˈbarvnɨ/
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

mogący działać bez baterii

/ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ/
(sport, sportowy) o meczu piłkarskim, o wyniku meczu piłkarskiego: zakończony remisem 0:0, zakończony bez strzelenia żadnej bramki

/bɛsˈxmurnɨ/
charakteryzujący się brakiem chmur

niezawierający cukru

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɔɕt͡ɕ/
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

1. fräckhet
2. näsvishet

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ/
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

1. fräck
2. oförskämd
3. näsvis
4. uppnosig

znieważać coś, pozbawiać czci

/ˈbɛzdɛx/
(medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

/ˌbɛzdɛʃˈt͡ʃɔvɨ/
charakteryzujący się brakiem deszczu

/bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ/
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

/bɛzˈdɔ̃mnɨ/
taki, który nie ma domu

niewydzielający dymu

niepodlegający dyskusji

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ/
nieposiadanie potomstwa;

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ/
niemający dzieci, potomstwa

/ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

/ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ/
(medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki

(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

1. kontantfri
2. kontantlös

/ˌbɛzɡrãˈɲit͡ʃnɨ/
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

nie mający gwiazd

/ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/
nie mający imienia czy nazwy

/ˌbɛskrɨˈtɨt͡ʃnɨ/
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

/bɛsˈkʃtawtnɨ/
o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

1. formlös
2. oformlig
3. amorf

/ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/
okrutny; taki, który nie ma litości

1. obarmhärtig
2. skoningslös
3. hjärtlös

/bɛzˈludnɨ/
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

1. obebodd
2. folktom
3. obefolkad
4. öde

/bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ/
o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

1. tanklös
2. huvudlös
3. obetänksam
4. oförnuftig
5. vanvettig
6. vettlös

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jɲɛ/
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɔɕt͡ɕ/
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/
pozbawiony wszelkiej nadziei

1. hopplös
2. utsiktslös

niemający oczu

nie mający wcale okien

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

/ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

niezawierający ołowiu

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych

/ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ/
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik/
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

1. säkring
2. propp

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ/
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

1. säker
2. trygg

(gramatyka) taki, który nie zawiera podmiotu

/ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi/
taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

/bɛzˈradnɔɕt͡ɕ/
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

/bɛzˈradnɨ/
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

1. hjälplös
2. handfallen
3. rådlös
4. rådvill

/ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ/
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

/ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/
bez pracy, bez zajęcia

(zoologia, zoologiczny) nie mający rogów

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nie zawierający rymów

1. orimmad
2. rimlös

/bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ/
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

1. sömnlöshet
2. insomni

/ˌbɛsːɛ̃w̃ˈsɔvnɨ/
taki, który jest pozbawiony sensu, uzasadnienia

1. meningslös
2. absurd
3. förnuftsvidrig

/bɛɕˈːilnɨ/

1. bez sił, niezdolny do walki
   1. kraftlös
   2. maktlös
   3. svag
2. taki, który nie potrafi z czymś się zmagać
   1. maktlös
   2. vanmäktig
   3. hjälplös

nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków

nie zawierający soli, pozbawiony soli

cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

1. opartiskhet
2. objektivitet
3. oväld

/bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

1. opartisk
2. objektiv
3. oväldig

/bɛsˈtrɔska/

1. brak trosk, zmartwień
2. nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś

/bɛsˈtrɔsʲci/
nie mający trosk, zmartwień

1. obekymrad
2. obesvärad
3. obrydd
4. sorglös

niewymagający uzyskania wizy

/bɛzˈvɔ̃nːɨ/
niemający zapachu

nieskromność w postępowaniu

/bɛzˈvwadnɔɕt͡ɕ/
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

/bɛzˈvwɔsɨ/
niemający włosów, będący bez włosów

(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

/bɛzˈːɛ̃mbnɨ/
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

1. lalla
2. sluddra

/bɛˈʒɔvɨ/
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

/ˈbutãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

/buˈtãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Bhutanu

/buˈtãj̃sʲci/
odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

/bʲjaˈwat͡ʃka/
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

/ˈbʲjawkɔ/
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

1. protein
2. äggviteämne

(anatomia, anatomiczny) biała, twarda błona pokrywająca gałkę oczną

/ˌbʲjawɔˈruɕĩn/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

1. vitryss
2. belarusier

/ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka/
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

1. vitrysk
2. vitryska

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

1. vitryska
2. vitrysk

/bʲjaˈwɔruɕ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

1. Vitryssland
2. Belarus

/ˌbʲjawɔˈʒɨtka/
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

taki, który ma białe włosy

/bʲjaˈwɔzur/
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

(zoologia, zoologiczny) Delphinapterus leucas Pallas, gatunek arktycznego ssaka morskiego nie wytwarzającego melaniny, z rodziny narwalowatych;

/ˈbʲjawɨ/
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

/ˈbʲiblʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

1. Bibeln
2. bibel

/bʲiˈblʲijnɨ/
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

/ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/

1. wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;

/ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja/
oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

/ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja/
zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/

1. instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
2. (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
3. zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem
4. mebel do przechowywania książek

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/
pracownik biblioteki;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

/ˈbʲit͡sɨkl̥/
(transport, transportowy) (historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

/ˈbʲidɛt/
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

/bʲjɛt͡s/
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

1. löpa
2. springa

/ˈbʲjɛda/
stan braku środków do życia

1. fattigdom
2. nöd

ze współczuciem: jednostka biedna lub nieszczęśliwa

/ˈbʲjɛdnɨ/
taki, któremu brakuje środków do życia

/ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈt͡ɕɛlna/
bardzo biedny

/bʲjɛˈdrɔ̃nka/
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

/bʲjɛk/

1. (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
   löpning
2. (motoryzacja) przełożenie w skrzyni biegów
   växel

/ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci/
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

/ˈbʲjɛɡat͡ʃ/

1. (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi
   löpare
2. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny biegaczowatych (Carabidae);
   jordlöpare

/bʲjɛˈɡãɲɛ/
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa

(potocznie, potoczny) nieustanne bieganie

1. fjäsk
2. liv och kiv

/ˈbʲjɛɡat͡ɕ/
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

1. springa
2. löpa

/ˈbʲjɛɡũn/

1. jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
2. miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
3. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
4. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

/bʲjɛˈɡũnka/
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

/ˈbʲjɛɡus ˈrd͡zavɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

/ˈbʲjɛɡwɔɕt͡ɕ/
doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

/ˈbʲjɛɡwɨ/
mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

/bʲjɛl/
biały kolor;

/ˈbʲjɛlʲik/
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

/bʲjɛˈlʲizna/
(krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

/ˌbʲjɛlʲiʑˈɲarka/

1. szafa na bieliznę
   linneskåp
2. (dawniej, dawny) kobieta szyjąca bieliznę
   linnesömmerska

/ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ/
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

/ˈbʲjɛrʲɲik/
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

/ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

/bʲjɛ̇ˈɕada/
wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce

1. fest
2. bankett
3. bjudning
4. gästabud
5. kalas

/bʲjɛˈʒɔ̃nt͡sɨ/

1. płynący, posuwający się naprzód
   1. flytande
   2. rinnande
2. taki, który właśnie, obecnie trwa
   1. nuvarande
   2. aktuell
   3. innevarande
   4. löpande
   5. pågående

(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

/bʲiˈɡãmʲja/
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

/bʲiˈcĩɲi/
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

/ˈbʲikɔrn/
dwurożny kapelusz;

/ˈbʲila/
(sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

/ˈbʲilart/
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

/ˈbʲilɛt/
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

/ˈbʲilʲjɔ̃n/
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

/bʲĩnˈturɔ̃ŋk/
(zoologia, zoologiczny) Arctictis binturong, ssak leśny południowo-wschodniej Azji;

/bʲjɔˈxɛ̃mʲja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie biochemii, osoba zajmująca się biochemią

/ˈbʲjɔdrɔ/
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) mieszanina gazów otrzymywana podczas beztlenowego rozkładu obornika lub innych pozostałości organicznych;

/ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/
nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

/bʲjɔˈɡrafʲja/
opis życia i działalności jakiejś osoby;

/ˌbʲjɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
związany z biografią, dotyczący biografii

/ˈbʲjɔlɔk/
specjalista w zakresie biologii

/bʲjɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

/ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z biologią, dotyczący biologii

(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

/bʲjɔ̃ˈmasa/

1. (ekologia, ekologiczny) materia zawarta w organizmach żywych;
2. (ekologia, ekologiczny) masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)

/ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈt͡sɨ̃na/
dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

/ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨt͡ʃnɨ/
związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

/ˈbʲjɔpsʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

/ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ/
(ekologia, ekologiczny) zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji w przyrodzie;

1. biodiversitet
2. biologisk mångfald

/bʲjɔˈsfɛra/
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika;

/bʲjɔˈtɨ̃na/
(biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

/ˈbʲirma/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

/bʲirˈmãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)

/bʲirˈmãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mjanmy (Birmy);

/ˌbʲisɛksuˈ^walʲism̥/
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

/ˌbʲisɛksuˈ^walnɨ/
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

/ˈbʲiskup/
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

/bʲisˈlãma/
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych na Vanuatu;

/ˈbʲisːaw/
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Bissau;

/ˈbʲiʃkɛk/
(geografia, geograficzny) stolica Kirgistanu;

/bʲit/

1. (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1;
2. (technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

/ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

/ˈbʲitfa/
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

1. slag
2. strid
3. batalj
4. drabbning
5. fältslag
6. sammandrabbning

/ˈbʲjurkɔ/
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

1. skrivbord
2. skolbänk

/ˈbʲjurɔ/
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

1. byrå
2. kontor

/ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

1. resebyrå
2. turistbyrå

/ˌbʲjurɔˈkrat͡sʲja/
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

/bʲjust/

1. piersi kobiety
   byst
2. popiersie
   1. byst
   2. bröst

/bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

1. behå
2. bysthållare
3. bh

/ˈbʲizmut/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

/bʲizˈnɛsmɛ̃n/
(potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) osoba oficjalnie prowadząca działalność gospodarczą

(handel, handlowy) dotyczący biznesu

/ˈbʲizɔ̃n/
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

/bʲit͡ɕ/

1. o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy
   prägla
2. 1. o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
   2. o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy
   3. w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.
   slå
3. uderzać kogoś, zadawać komuś ból
   1. slå
   2. vispa