(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nakaz powrotu do poprzedniego tempa wykonywania utworu;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

(potocznie, potoczny) łagodny okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, oburzenia

1. acciderba
2. cavolo
3. perbacco

/a‿ˈpʲɕik/
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

1. eccì
2. etciù

/ˈa‿dur/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

/ˈa‿mɔl/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

/a‿ˈː/
= Anonimowi Alkoholicy;

/aˈːrɔ̃n/

1. (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
2. imię męskie;

/aˈbaja/
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

/aˈbaka/
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

/aˈbakuk/
imię męskie;

/aˈbakus/

1. przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
2. (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

1. abaco
2. abbaco

/ˌabalʲjɛ̃ˈnat͡sʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;

/aˈbãndɔ̃n/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

/ˌabasʲiɔˈfʲilʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;

srebrna moneta zdawkowa;

/aˈbatɔ̃n/

1. (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu;
2. (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;

1. abato
2. àbaton

/aˈbaza/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

1. abcaso
2. abkhaso
3. abkhazo

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

1. abcaso
2. abkhaso
3. abkhazo

/ˈapxas/
mieszkaniec Abchazji;

1. abcaso
2. abkhaso
3. abkhazo

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

1. Abcasia
2. Abkhazia
3. Abkhasia

/apˈxaska/
mieszkanka Abchazji

1. abcasa
2. abkhasa
3. abkhaza

/ˌapt͡sɨˈksɨ̃map/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

(biblijny) postać biblijna, prorok;

/ˌabdɔ̃ˈmʲĩnɔˈplastɨka/
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;

/ˈabdɔ̃n/
imię męskie;

1. Abdone
2. Abdon

/ˌabdɨˈkat͡sʲja/
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

/ˌabdɨkaˈt͡sɨjnɨ/
związany z abdykacją, dotyczący abdykacji

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

1. abdicare
2. rinunciare

/ˈabd͡ʒat/
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

/ˌabɛˈt͡sadwɔ/

1. (przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.
   1. abbiccì
   2. alfabeto
2. (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku
   1. alfabeto
   2. abbiccì

/ˌabɛt͡sɛˈdarʲjuʃ/
skorowidz

/ˈabɛl/

1. imię męskie;
2. (biblijny) drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina

/aˈbɛlart/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
2. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
3. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

/ˌabɛtalʲipɔprɔtɛ^jĩˈnɛ̃mʲja/
(medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

imię żeńskie;

(biblijny) imię męskie;

/ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza/
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

/ˌabʲjɔˈlɔɟja/
nauka o ciałach nieorganicznych

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/ˌabʲiˈsɨ̃nka/
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

/ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/
(książkowy) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

1. licenziando
2. maturando

/ˌabʲiturʲˈjɛ̃ntka/
uczennica kończąca szkołę, najczęściej średnią, przystępująca do matury

1. licenzianda
2. maturanda

/abˈlatɨf/
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

(gramatyka) związany z przypadekiem gramatycznym ablatywem

/abˈlut͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

/ˌablutɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kąpielą;

/ˌablutɔ̃ˈmãɲja/
(medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

/ˌabnɛˈɡat͡sʲja/

1. (przestarzałe, przestarzały) wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych
   abnegazione
2. (książkowy) zaniedbanie czegoś np. wyglądu, niedbałość, niechlujstwo
   1. sciatteria
   2. trascuratezza

/abˈnɛɡat/
człowiek, który nie dba o swój wygląd

/ˌabɔˈlʲit͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

/ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/

1. regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
   1. abbonamento
   2. forfait
2. regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
   sottoscrizione

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/ˌabɔ̃ˈnɛ̃ntka/
kobieta płacąca stałą opłatę, abonament

/ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

1. abbonarsi
2. abbonare

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

/aˈbɔrdaʃ/
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

1. abbordaggio
2. arrembaggio
3. abbordo

/ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/
(antropologia, antropologiczny) pierwotny mieszkaniec Australii;

/ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/
(książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/ˌabrakaˈdabra/
(przenośnie, przenośnia) coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

/ˈabrãm/
imię męskie

1. Abramo
2. Abram

/abˈrazʲja/
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

/ˌabrɛˈvʲjat͡sʲja/
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

/ˌabrɛvʲjaˈtura/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego

1. abbreviazione
2. abbreviatura
3. abbreviamento

/ˌabrɔˈɡat͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku

/abˈruzʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

/ˌabruˈzɨjt͡ʃɨk/
mieszkaniec Abruzji

/ˌabruˈzɨjsʲci/
związany z Abruzją

/a‿bɛ‿ˈːs/
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

/apˈsalɔ̃m/
(biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

/ˈapst͡sɛs/
(medycyna, medyczny) ropień

/apˈsɛ̃nt͡sʲja/
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

/ˌapsɔˈlut͡sʲja/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;
2. (przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego

/apˈsɔlut/
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

/ˌapsɔˈlutʲɲɛ/
całkowicie, niezależnie od niczego, nie dopuszczając wyjątków

/ˌapsɔluˈtɔrʲjũm/
(oficjalnie) zatwierdzenie sprawozdania z działalności, zwykle finansowej;

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/

1. (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;
2. (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego takie wartości, jak prawda, dobro, piękno są niezmienne, wieczne i niezależne od człowieka;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ostatnia faza absolutyzmu;

1. assolutismo illuminato
2. dispotismo illuminato

/apˈsɔlvɛ̃nt/
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

1. laureato
2. diplomato
3. licenziato

/ˌapsɔlˈvɛ̃ntka/
dziewczyna lub kobieta, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs

1. laureata
2. diplomata
3. licenziata

/apˈsɔrbɛ̃nt/
(chemia, chemiczny) substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat)

/apˈsɔrbɛr/
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz;

/ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ/

1. (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
2. (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

/apˈsɔrpt͡sʲja/

1. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
2. (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

/ˌapstraxɔˈvãɲɛ/
(książkowy) celowe i świadome pomijanie w rozważaniach jakiejś cechy lub aspektu, aby ułatwić analizę

/ˌapstraˈxɔvat͡ɕ/

1. (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
   astrarre
2. (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś
   1. astrarre
   2. prescindere
   3. tralasciare

/apsˈtrakt͡sʲja/

1. (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
2. pojęcie ogólne
3. coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
4. nierealny pogląd
5. proces tworzenia pojęć ogólnych;

/ˌapstrakt͡sʲjɔ̇̃ˈɲista/
artysta tworzący dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu

artystka tworząca dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu

/ˌapstrakˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

w sposób abstrakcyjny

1. astrattamente
2. a tavolino

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

/ˈapstrakt/
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie

/ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

/apsˈtɨ̃nɛ̃nt/

1. osoba nie pijąca napojów alkoholowych
   1. astemio
   2. astinente
2. osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś
   astinente

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

/ˌapsurˈdalʲɲɛ/
w sposób absurdalny

cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

/ˌapsurˈdalnɨ/
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

/ˈapsɨ̃nt/
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

/ˌapʃtɨˈfʲikãnt/
(książkowy) (żartobliwie) osoba starająca się o względy kobiety; konkurent, zalotnik

/aˈbud͡ʒa/
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

/aˈbulʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

(psychologia, psychologiczny) związany z abulią, dotyczący abulii

imię męskie

1. Abbondio
2. Abondio
3. Abundio

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik, przednutka zmniejszająca wartość nuty, przed którą stoi;

(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

/aˈt͡sɛtal/
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

/ˌat͡sɛtaˈlɔvɨ/
(chemia, chemiczny) związany z acetalem, odnoszący się do acetali

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

(medycyna, medyczny) gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

(chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania

(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

(biochemia, biochemiczny) enzym, który rozkłada acetylocholinę na cholinę;

/ax/
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

1. ah
2. che paura
3. uh

/aˈxaja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;

(plastyka) wizerunek postaci uważany za powstały w nadnaturalny, cudowny sposób;

/aˈxʲilːɛs/

1. (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌaxʲiˈtɔfɛl/
(biblijny) postać biblijna, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

(medycyna, medyczny) duża lub całkowita niemożność rozpoznawania barw;

1. acromatopsia
2. acromatismo

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

1. aciclovir
2. acyclovir

/at͡ʃˈkɔlvʲjɛk/
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

1. seppure
2. sebbene
3. benché
4. quantunque

/ad‿ˈːawxa/
(geografia, geograficzny) stolica Kataru;

/ˈada/
imię żeńskie;

/aˈdad͡ʒʲjɔ/
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Addax Laurillard, rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;

/aˈdalbɛrt/
imię męskie;

/ˈadãm/

1. imię męskie;
2. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;

/ˌadãˈmaʃɛk/
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadãˈmɔvɨ/
związany z biblijnym Adamem, dotyczący biblijnego Adama

1. adamitico
2. di Adamo

/ˌadapˈtat͡sʲja/

1. przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka
2. (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
3. (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
4. dostosowanie się organów do sytuacji
5. efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

łatwość dostosowywania się

taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

/ˌadapˈtatɔr/
osoba dokonująca adaptacji

/ˈaddʲis aˈbɛba/
(geografia, geograficzny) stolica Etiopii;

wynikający z sumy czegoś, z połączenia składowych

związany z dodawaniem, powstający przez dodawanie

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

1. adeguato
2. congruo
3. proporzionato

/aˈdɛla/
imię żeńskie;

/ˌadɛˈlajda/

1. imię żeńskie;
   1. Adelaida
   2. Adelaide
2. (geografia, geograficzny) miasto w Australii;
   Adelaide

/ˌadɛ̃ˈnɔ^jit/
(anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek gardłowy

związany z adenoidem, dotyczący adenoidu

1. adenoide
2. adenoideo

(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;

/ˈadɛpt/

1. zwolennik jakiejś idei, doktryny
   1. adepto
   2. seguace
2. osoba, która się kształci, szczególnie osoba zdobywająca wiedzę praktyczną
   1. novizio
   2. principiante

/aˈdɛptka/

1. (książkowy) (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolenniczka jakiejś idei, doktryny
   1. adepta
   2. seguace
2. (książkowy) (sztuka) (fantasy) kobieta zdobywająca wiedzę, w szczególności praktyczną, tajemną lub magiczną
   1. novizia
   2. principiante

/atˈxɛrɛ̃nt/
(dawniej, dawny) stronnik

(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

(książkowy) zwrot używany przy pożegnaniu

/ˌadʲjudɨˈkat͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) decyzja sądowa, przyznająca prawo własności

/ˈadʲjũŋkt/
stanowisko w instytucji naukowej zajmowane przez pracowników posiadających co najmniej stopień doktora;

/aˈdʲjutãnt/
(wojskowość, wojskowy) żołnierz asystujący dowódcy;

/ˌadʲjuˈtãntka/
forma żeńska od: adiutant

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;
2. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
3. zarządzanie czymś, administrowanie

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/
osoba zarządzająca czymś

1. amministratore
2. gestore

/ˌadmʲĩɲistraˈtɔrka/
kobieta, która jest administratorem, zarządzająca czymś

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) specjalista w zakresie prawa administracyjnego

/ˌadmʲĩɲiˈstrɔvat͡ɕ/
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

1. amministrare
2. gestire

/ˌadmʲiraˈlʲit͡sʲja/

1. władze naczelne marynarki wojennej
2. budynek mieszczący admiralicję (1.1)
3. korpus admirałów

/ˌadmʲiˈratɔr/
(przestarzałe, przestarzały) wielbiciel

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)

(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

/ˌadnɔˈtat͡sʲja/
uwaga, dopisek, przypisek, notatka

/ˈadɔlf/
imię męskie;

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔ̃ɲis/

1. (przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę
   adone
2. (botanika, botaniczny) (zobacz) miłek
   adonide

/aˈdɔpt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

/ˌadɔˈrat͡sʲja/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym
2. (książkowy) zachwyt kimś wyrażany w taki sposób, aby ten ktoś to widział

/ˌadɔˈratɔr/
mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby

/ˌadɔraˈtɔrka/
forma żeńska od: adorator

/ˌadɔˈrɔvat͡ɕ/
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

/aˈdrɛsat/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

/ˌadrɛˈsatka/
kobieta, do której coś jest adresowane

/ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ/
umieszczać adres na liście, przesyłkę

1. indirizzare
2. intestare

(geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;

/ˈadrʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

/ˈadrʲjãn/
imię męskie;

/aˈdrʲjãna/
imię żeńskie;

/aˈdrʲjãnːa/
imię żeńskie;

dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim)

/aˈdrʲjatɨk/
(zobacz) Morze Adriatyckie

/atˈsɔrpt͡sʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

/aˈdular/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

1. avvento
2. Avvento

/ˌadvɛ̃nˈtɨsta/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

/ˌadvɛ̃nˈtɨstka/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

/adˈvɛrsaʃ/
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

(pogardliwie, pogardliwy) kiepski adwokat

związany z adwokatem lub adwokaturą

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

/adˈvɔkad ˈdʲjabwa/

1. (kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze
2. (przenośnie, przenośnia) (dawniej, dawny) obrońca sprawy złej, niewłaściwej

(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech uchodząca do Zatoki Weneckiej;

(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

(geografia, geograficzny) (administracja) (oficjalnie) Adżaria (nazwa oficjalna)

/ˌaɛˈrat͡sʲja/
napowietrzanie;

/aˈɛrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

(fizjologia, fizjologiczny) wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

/ˌaɛˈrɔbus/
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

/ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

/ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ/
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

/ˌaɛrɔˈfaɟja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

/ˌaɛrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty

(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

(technologia, technika, techniczny) syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;

organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa

/ˌaɛrɔˈlɔɟja/
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

(meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią

/ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥/
(fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

/ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja/
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

/ˌaɛrɔ̃ˈnawta/
(przestarzałe, przestarzały) lotnik

/ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka/
(książkowy) lotnictwo

1. aeronautica
2. aviazione

/ˌaɛrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka badająca właściwości fizyczne i chemiczne górnych warstw atmosfery;

/ˌaɛˈrɔplãn/
(przestarzałe, przestarzały), (Spisz) samolot

(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) metoda uprawy roślin, w której korzenie pozostają zawieszone w powietrzu i są okresowo zraszane mgiełką wodną z rozpuszczonymi składnikami odżywczymi;

/ˌaɛˈrɔstat/
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

(medycyna, medyczny) leczenie lub wspomaganie zdrowia poprzez kontakt z powietrzem

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością

/ˌaɛˈrɔzɔl/

1. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym
2. (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana

(medycyna, medyczny) metoda terapeutyczna wykorzystująca inhalacje do podawania substancji leczniczych wziewnie w postaci aerozolu

/ˌaɛˈrɔʒɛl/
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na afazję

(medycyna, medyczny) związany z afazją; cierpiący na afazję

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

1. afasia
2. afemia

/ˌafɛkˈtat͡sʲja/
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

/ˌafɛktɔˈvãɲɛ/
(książkowy) w afektowany sposób

/aˈfɛra/
wydarzenie, które wywołało skandal;

/ˌafɛˈrɛza/
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;

/ˌafɛˈʒɨsta/
człowiek uczestniczący dla zysku w nieuczciwych, karalnych przedsięwzięciach

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski deser z gałki lodów oblanej gorącą kawą espresso

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

1. Afghanistan
2. Afganistan

/ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci/
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

1. afgano
2. afghano

/avˈɡãŋka/
obywatelka Afganistanu

1. afghana
2. afgana

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

1. afghano
2. afgano

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

1. afghano
2. afgano

/avˈɡãj̃sʲci/
(potocznie, potoczny) niepoprawna, potoczna nazwa języka paszto używanego przez Pasztunów w Pakistanie i Afganistanie

1. afgano
2. afghano

/ˈafʲiks/
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący afiksów

/ˈafʲiʃ/
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

1. manifesto
2. cartellone

/ˌafʲiˈʃɔvat͡ɕ/
zwracać na siebie uwagę otoczenia swoim zachowaniem; popisywać się; przesadnie coś ujawniać

/aˈfɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu;

twórca aforyzmów

dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

1. aforisma
2. aforismo

(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

/ˈafrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Afryką

(eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóra Amerykanka pochodzenia subsaharyjskiego

dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

/afˈrɔbʲit/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem;

/ˌafrɔˈdɨta/

1. (mitologia grecka) bogini miłości;
2. imię żeńskie;

/ˌafrɔˈdɨzʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

/ˈafrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu;

(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący wschodnią część kontynentu;

/ˌafrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Afryki

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie

/ˌafrɨˈkãŋka/
mieszkanka Afryki

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

(weterynaria, weterynaryjny) ostra wirusowa choroba nieparzystokopytnych;

(weterynaria, weterynaryjny) ostra wirusowa choroba świń;

(geografia, geograficzny) miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;

/ˌaɡãˈmɛ̃mnɔ̃n/
(mitologia grecka) mityczny władca Myken;

/aˈɡãmʲja/

1. (biologia, biologiczny) rozmnażanie bezpłciowe
2. bezżeństwo, stan wolny

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

/aˈɡapɛ/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezwarunkowa miłość Boga do człowieka;
2. bezwarunkowa, bezinteresowna miłość opierająca się na więzi duchowej

imię męskie;

/aˈɡata/
imię żeńskie;

imię męskie;

/aˈɡava/
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

(socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

/aˈɡɛ̃nt͡sʲja/
firma świadcząca różne usługi

/aˈɡɛ̃nda/

1. terminarz
   1. agenda
   2. rubrica
2. filia urzędu lub instytucji
   1. succursale
   2. filiale

/ˈaɡɛ̃nt/

1. przedstawiciel jakiejś firmy
2. pracownik wywiadu
3. tajny pracownik policji lub służb specjalnych

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;

/ˌaɟiˈtat͡sʲja/
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

/ˌaɟiˈtatɔr/
osoba prowadząca agitację

/ˌaɟitaˈtɔrka/
forma żeńska od: agitator

(fizjologia, fizjologiczny) antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)

/aɟˈɲɛʃka/
imię żeńskie;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡ʃnɨ/
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami

/aˈɡnɔstɨk/
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy

związany z agonią, stanem poprzedzającym zgon

/aˈɡɔ̃ɲja/
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

/aˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania; (zobacz) dysgrafia

/aˈɡrafka/
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

(technologia, technika, techniczny) pomieszczenie lub wydzielone miejsce, w którym zainstalowane są agregaty prądotwórcze albo inne agregaty techniczne (np. chłodnicze, pompowe)

/aˈɡrɛsʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
2. (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

/ˈaɡrɛst/

1. (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;
2. (spożywczy) owoc agrestu (1.1)

w sposób agresywny

/ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/
zachowujący się wrogo, napastliwie

(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

(ekologia, ekologiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agroekologią

(ekologia, ekologiczny) sztuczny ekosystem powstały w wyniku działalności człowieka, wykorzystywany do produkcji rolnej

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

(książkowy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uprawa roli

/aˈɡrɔ̃nɔ̃m/
specjalista zajmujący się agronomią;

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

/ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z agronomią, dotyczący agronomii

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka/
kobieta agronom

/ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka/
(rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

/ˌaɡrɨˈkɔla/
imię męskie;

/ˌaɡrɨˈpʲĩna/
imię żeńskie;

/aˈɡrɨpːa/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

/aˈɡutʲi/
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

/ˈaxa/

1. …wyrażenie przypomnienia
   ah
2. …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
   ho capito

/aˈxʲĩw̃sa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;

(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

imię żeńskie

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

1. AIDS
2. SIDA

/ˌajlurɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kotami;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

1. la diesis minore
2. la♯ minore

/aˈkat͡sʲja/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. 1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
   2. zgodny z określonymi, utartymi wzorami
   accademico
2. taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny
   teorico

/ˌakaˈdɛ̃mʲik/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) członek akademii
   accademico
2. (sztuka) przedstawiciel akademizmu
   studente
3. (studencki) dom akademicki;
   1. casa dello studente
   2. studentato

/aˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

/ˌakaˈdʲjä̃j̃sʲci/
odnoszący się do Akadii

/ˌakalˈkulʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

/aˈkatɨst/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

/ˈakt͡sɛ̃nt/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
3. (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową

/ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja/
wyrażenie zgody

(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

/ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ/
aprobować coś

/ˈakt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

1. azione
2. titolo azionario

(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający, że cechy rzeczy i zjawisk mają w dużej mierze charakter przypadkowy (akcydentalny), a nie wynikający z ich stałej, niezmiennej istoty; przekonanie o istotnej roli przypadku w strukturze rzeczywistości

(botanika, botaniczny) Akebia quinata, gatunek pnącza z rodziny krępieniowatych;

(geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;

1. accollatura
2. graffa

/ˌakɔˈlʲita/
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

(kościelny) jedna ze współczesnych posług w Kościele;

/ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

/ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

/ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawczyni akompaniamentu

/ˌakɔ̃mpãˈɲɔvat͡ɕ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

/ˈakɔrt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dział harmonii badający budowę i łączenie akordów

/ˈakra/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

udzielać akredytacji

(ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

widowiskowe ćwiczenie, często niebezpieczne, które wymaga wielkiej sprawności;

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

(chemia, chemiczny) trująca, drażniąca ciecz, najprostszy aldehyd nienasycony;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

/aˈkrɔpɔl/
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu akrylowego (CH₂=CH–COOH), powstające w wyniku reakcji tego kwasu z zasadą (sól) lub alkoholem (ester)

(chemia, chemiczny) zawierający akryl, wykonany z akrylu

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/ˌaksʲjɔˈlɔɟja/

1. (filozofia, filozoficzny) konkretny system wartości
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach;

(filozofia, filozoficzny) związany z aksjologią, dotyczący aksjologii

/akˈsʲjɔ̃mat/

1. (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;
2. (przenośnie, przenośnia) uznana prawda

w sposób oczywisty, przyjęty bez dowodu; opierając się na podstawowych założeniach, od których wszystko inne wynika

/ˈaksɔ̃n/
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

(ezoteryka) wróżba z rozżarzonego topora

1. assinomanzia
2. axinomanzia

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku seksualnego

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: krótka żarliwa modlitwa, pobożne westchnienie;

/ˈakt ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲa/
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

1. attore
2. attrice

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

/ˌaktu^walʲiˈzat͡sʲja/
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

1. aggiornamento
2. attualizzazione

/ˌaktuˈ^walnɨ/
dotyczący teraźniejszości

1. attuale
2. presente

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

/akˈtɨ̃nɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z promieniem, promieniowaniem, promieniotwórczością

1. actino-
2. attino-

(fizyka, fizyczny) związany z aktynometrią lub aktynometrem, dotyczący aktynometrii lub aktynometru

(chemia, chemiczny) radon-219, naturalnie występujący izotop radonu o symbolu An powstający na skutek radioaktywnego rozpadu aktynu

(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia

/ˌaktɨˈvʲista/
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

czynna postawa; bycie aktywnym

/akˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

/akˈtɨvnɨ/
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

/ˌaktɨˈvɔvat͡ɕ/
sprawiać, że coś staje się aktywne

(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

1. accumulazione
2. accumulamento

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

1. accumulatore
2. batteria

/ˌakuprɛˈsura/
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

/ˌakupũŋkˈtura/
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

1. agopuntura
2. acupuntura

/ˌakuˈʃɛrka/
(przestarzałe, przestarzały) położna;

1. levatrice
2. ostetrica

/ˌakfaˈfɔrta/

1. (sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)
2. (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

/aˈkfalũŋk/
zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfaˈrɛla/

1. (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie
2. (sztuka) obraz namalowany akwarelami (1.1)
3. (sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

(książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych

1. acque
2. bacino

/ˌakfʲiˈlɛja/
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;

/ˌakfʲiˈlɛjt͡ʃɨk/
mieszkaniec Akwilei

/ˌakfʲiˈlɛjka/
mieszkanka Akwilei

/ˌakfʲiˈlɛjsʲci/
dotyczący Akwilei, związany z Akwileją

(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

/ˌakfʲiˈtãɲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

mieszkaniec Akwinu, osoba rodem z Akwinu

związany z Akwinem, dotyczący Akwinu

/ˈal ˈdɛ̃ntɛ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półtwardy, nierozgotowany, nie za miękki

(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Iraku;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla;

/ˌalaˈbãma/

1. (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
2. (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

/ˌalaˈbastɛr/
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

/ˌalabaˈstrɔvɨ/

1. dotyczący alabastru, zrobiony z alabastru
2. (książkowy) przypominający alabaster barwą, gładkością i delikatnością

/aˈladɨ̃n/
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

/ˈalãn/
imię męskie;

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

wywoływać niepokój

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

1. Alaska
2. Alasca

/ˈalaʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy, klarowny likier kminkowy koloru żółtego;

1. kimmel
2. kummel

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbãŋka/
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

/ˈalbɛrt/
imię męskie;

/alˈbɛrta/

1. (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;
2. imię żeńskie;

(filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii średniowiecznej zapoczątkowany przez Alberta Wielkiego

związany z albigensami, dotyczący albigensów

należący do albigensów, będący ich własnością

/ˈalbʲĩn/
imię męskie;

/alˈbʲĩɲism̥/

1. (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
2. (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

/alˈbʲĩnɔs/
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

/ˈalbũm/

1. (w starożytnym Rzymie) część muru pomalowana na biało przeznaczona do umieszczania ogłoszeń
   albo
2. 1. zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.
   2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);
   3. (przestarzałe, przestarzały) pamiętnik, imiennik, sztambuch, gdzie na pamiątkę przyjazne osoby zapisują swoje imiona, wiersze lub kreślą rysunki
   album

/ˌalbũˈmʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

/ˌalbũmʲĩˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz;

dotyczący alchemii

/alʲˈt͡ɕista/
chłopiec lub mężczyzna śpiewający altem

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

(chemia, chemiczny) związek organiczny wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym i w syntezie chemicznej;

/alˈdɔ̃na/
imię żeńskie;

/ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

1. ma
2. però

wyrażająca zaskoczenie

1. che palle
2. porca miseria

/ˈalɛf/
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ/
przenośnie, w sposób alegoryczny

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię

(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

/aˈlɛja/
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

1. viale
2. corso

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

/ˈalɛk/
imię męskie (zdrobniale) od Aleksy, Aleksander

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

1. Alessandro
2. Sandro

/ˌalɛˈksãndra/
imię żeńskie;

(ornitologia, ornitologiczny) Psittacula, ptak z rodziny papug wschodnich

(ornitologia, ornitologiczny) Psittacula krameri, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujący m.in. w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim;

/ˌalɛˈksãndrʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

/aˈlɛksʲja/
imię żeńskie;

/aˈlɛksɨ/
imię męskie;

(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

/ˌalɛ̃ˈmãɲja/
(geografia, geograficzny) środkowa, niemieckojęzyczna część Szwajcarii;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w Normandii;

/aˈlɛpːɔ/

1. (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;
2. (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)

związany z Aleppo, dotyczący Aleppo

/aˈlɛrɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

/aˈlɛrʲɟja/
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

/ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ/
związany z alergią

/ˌalɛrˈɡɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych
   allergologo
2. (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka alergologii
   allergologa

/ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

(medycyna, medyczny) związany z alergologią, dotyczący alergologii

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

/ˈalɛʃ/
wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

/ˈalɛʃ/

1. podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią
2. wyraz zdumienia, zaskoczenia

/ˈalfa/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

/ˈalfa/
pierwszy (przy oznaczaniu np. kątów, faz, współczynników, wersji itp.)

(motoryzacja) marka samochodu;

/alˈfabɛt/

1. uporządkowany zbiór znaków jakiegoś systemu znakowego, odpowiadających literom alfabetu (1.1)
   1. abbiccì
   2. alfabeto
2. (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;
   1. alfabeto
   2. abbiccì

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃʲɲɛ/
w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ/

1. ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie
2. odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

imię męskie;

/ˈalfɔ̃w̃s/
imię męskie;

/ˈalfɔ̃w̃s/
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

1. magnaccia
2. pappone
3. ruffiano
4. lennone

/ˈalfrɛt/
imię męskie;

/alfˈrɛda/
imię żeńskie;

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

dotyczący algebry

(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrt͡ʃɨk/
obywatel Algierii

/alʲˈɟɛrt͡ʃɨk/
mieszkaniec Algieru

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

/alʲˈɟɛrka/
obywatelka Algierii

/alʲˈɟɛrka/
mieszkanka Algieru

/alʲˈɟɛrsʲci/
odnoszący się do państwa Algieria

/ˈalɡɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z bólem

/ˌalɡɔˈfɔbʲja/
(psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

/ˌalɡɔˈlaɟɲja/
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;

/ˌalɡɔˈlɔɟja/

1. (botanika, botaniczny) nauka o glonach
2. (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

/ˌalɡɔ̃ˈmɛtrʲja/
(medycyna, medyczny) pomiar wrażliwości na ból

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

/aˈlʲibʲi/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

(geografia, geograficzny) miasto portowe w południowo-wschodniej Hiszpanii;

/aˈlʲit͡sʲja/
imię żeńskie;

(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu arabskiego, ا;

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami

/aˈlʲĩna/
imię żeńskie;

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

/ˌalʲizaˈrɨ̃na/
(chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

/ˈalka/
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

/ˌalkaˈlɔ^jit/
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii

/ˈalʲcɛʃ/
(dawniej, dawny) mały boczny pokój służący za sypialnię

/alˈkɔxɔl/

1. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;
   1. alcol
   2. alcool
2. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
   1. alcol
   2. alcool
   3. alcole

(chemia, chemiczny) pochodna alkoholu - sól alkoholu powstająca przez zastąpienie atomu wodoru w grupie hydroksylowej (–OH) atomem metalu

/ˌalkɔˈxɔlʲik/
osoba, która cierpi na alkoholizm

(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

1. alcolisi
2. alcoolisi

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/

1. (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo
   1. alcolismo
   2. alcoolismo
2. (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
   1. alcolismo
   2. alcoolismo
   3. etilismo

(medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

1. alcolico
2. alcoolico

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

/alˈːɛɡrɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie tempo;

/alˈːɛɡrɔ ˈma ˈnɔ̃n ˈtrɔpːɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiarkowanie szybko

/ˈalːɛl/
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

(botanika, botaniczny) dotyczący allelopatii

/ˌalːɛˈluja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

/ˌalːɛlujaˈtɨt͡ʃnɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z okrzykiem radości i triumfu zaczynającym lub kończącym psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne

(biochemia, biochemiczny) nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, C6H10OS2

(botanika, botaniczny) rozprzestrzenianie diaspor przy pomocy czynników zewnętrznych;

/ˌalːɔpuˈrʲĩnɔl/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) lek, inhibitor oksydazy ksantynowej;

/alˈmãnax/
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;

1. almanacco
2. lunario

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (krawiectwo) futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne;

1. almuzia
2. almuzio

/aˈlɔɛs/
(botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;

/aˈlɔjzɨ/
imię męskie;

uroczysta przemowa;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) badanie i opis zależności pomiędzy wielkością ciała organizmu (lub jego części) a innymi cechami biologicznymi

(medycyna, medyczny) metoda leczenia za pomocą środków wywołujących efekty przeciwne niż choroba;

(medycyna, medyczny) związany z alopatią

/ˌalɔˈtrɔpʲja/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

/alˈpaka/

1. 1. (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
   2. wełna z lamy (1.1)
   3. gładka, wełniana tkanina w pasy;
   alpaca
2. (chemia, chemiczny) stop miedzi, cynku i niklu o białym kolorze; nowe srebro;
   alpacca

/alˈpɛjsʲci/
związany z Alpami, dotyczący Alp

/ˌalpʲĩˈnarʲjũm/
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród skalny roślin wysokogórskich;

/ˌalpʲĩˈɲista/
osoba uprawiająca alpinizm;

/ˌalpʲĩˈɲistka/
kobieta uprawiająca alpinizm

/alˈpʲĩɲism̥/
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

(geografia, geograficzny) mały łańcuch górski w Toskanii, we Włoszech, część Apeninów;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone w Alpach Wschodnich we Włoszech;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii;

(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na granicy Francji i Włoch;

(geografia, geograficzny) część Alp Wapiennych rozciągająca się równoleżnikowo od północno-wschodnich Włoch, do Słowenii, ograniczona od północy doliną Sawy;

(geografia, geograficzny) grupa górska, część Alp Wschodnich znajdująca się we Włoszech i Austrii;

(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich we Francji i Włoszech;

(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich, obejmująca odcinek głównego grzbietu wododziałowego Alp, położona na terenie Włoch oraz Francji;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Centralnych, na terenie Austrii i Włoch;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie na granicy Austrii z Włochami;

/alt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu

(językoznawstwo, językoznawczy) człon oboczności fonetycznej lub morfologicznej wyrazu; wariant członu wyrazu powstający w wyniku alternacji

/ˌaltɛrˈnatɔr/
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

(meteorologia, meteorologiczny) kłębiasta chmura średniego piętra;

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/ˌaltruˈ^jistka/
kobieta bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/ˌaltru^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

/alˈtru^jism̥/
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

/alˈtufka/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy o miękkim, lirycznym brzmieniu dzięki dodatkowym strunom rezonansowym, który był szczególnie popularny w epoce baroku

(hutnictwo, hutniczy) (metaloznawstwo, metalurgia) proces metalurgiczny, będący egzotermiczną reakcją chemiczną, w której glin (aluminium) reaguje z tlenkiem metalu, redukując ten tlenek do metalu i tworząc przy tym tlenek glinu (Al₂O₃) oraz wydzielając duże ilości ciepła

/aˈluzʲja/
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

1. allusione
2. accenno

związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

/alˈzat͡sʲci/
związany z Alzacją

/alˈzaṭt͡ʃɨk/
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

/alˈzatka/
mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu

(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego we Włoszech;

/ˌãmaˈdɛ^wuʃ/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii; ważny średniowieczny ośrodek handlowy;

mieszkaniec Amalfi, osoba z tego miasta

związany z miastem Amalfi

/ãˈmãnda/
imię żeńskie;

(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;

/ˌãmatɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kurzem

/ãˈmatɔr/

1. osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo
   amatore
2. miłośnik, ktoś oddany czemuś
   1. amatore
   2. dilettante

/ˌãmaˈzɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) dorzecze Amazonki i tropikalny las tego dorzecza;

/ˌãmaˈzɔ̃nka/

1. (mitologia grecka) członkini plemienia wojowniczych kobiet;
   Amazzone
2. (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;
   1. Rio delle Amazzoni
   2. Amazzoni

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych

/ˈãmbʲi/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dwoistość tego, co jest nazwane drugim członem

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

/ãmˈbʲitnɨ/
taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

/ˌãmbʲivaˈlɛ̃nt͡sʲja/
współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

/ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

/ãmˈbɔ̃na/
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

/ˈãmbra/
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

/ãmˈbrɔzʲja/
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący życia i twórczości Ambrożego z Mediolanu, charakterystyczny, typowy dla Ambrożego z Mediolanu lub jego twórczości, taki jak u Ambrożego z Mediolanu

/ãmˈbrɔʒɨ/
imię męskie;

/ãmˈbulãw̃s/
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

1. ambulanza
2. autoambulanza

/ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

1. ambulante
2. ambulatoriale

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

1. amoeba
2. ameba

/ãˈmɛlʲja/

1. (geografia, geograficzny) gmina we Włoszech z siedzibą władz w Amelii (1.2)
2. (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;
3. imię żeńskie;

(biologia, biologiczny) komórka nabłonkowa wytwarzająca szkliwo podczas rozwoju zęba;

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

1. amen
2. così sia

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki
   America
2. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
   1. America
   2. Americhe

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

1. America meridionale
2. America del Sud

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

1. America del Nord
2. Nordamerica

/ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska/
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

1. America Latina
2. America latina

/ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/

1. mieszkaniec Ameryki – kontynentu
2. mieszkaniec Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨˈkãɲism̥/
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

/ˌãmɛrɨˈkãnka/

1. obywatelka Stanów Zjednoczonych
2. mieszkanka kontynentu amerykańskiego

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

1. americano
2. statunitense

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) związany z amfetaminą, dotyczący amfetaminy

(mineralogia, mineralogiczny) związany z amfibolami, dotyczący amfibolów

(starożytność) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna liga plemienna lub związek miast-państw w Grecji, utworzony w celu wspólnej ochrony świątyń, organizowania obrzędów religijnych oraz podejmowania decyzji politycznych w sprawach regionalnych

(chemia, chemiczny) zdolny do oddawania i przyjmowania protonów

/ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu;

/ãmˈxarsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

(mineralogia, mineralogiczny) włóknista odmiana aktynolitu

(biochemia, biochemiczny) enzym hydrolityczny, który rozkłada wiązania amidowe w związkach chemicznych na kwasy karboksylowe i aminy

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

(biochemia, biochemiczny) glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

(chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny o wzorze sumarycznym C13H17N3O, mający toksyczne działanie m.in. na wątrobę i szpik kostny;

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

1. amminoacido
2. aminoacido

/ˌãmʲĩˈnɔkfas ˌɛɡzɔˈɡɛ̃nːɨ/
aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu

(biochemia, biochemiczny) enzym proteolityczny odcinający pojedyncze aminokwasy z końca aminowego (N-końca) peptydu lub białka

(chemia, chemiczny) tworzywo sztuczne powstające w wyniku reakcji chemicznej amin z formaldehydem, które następnie jest utwardzane ciepłem

(biochemia, biochemiczny) pochodna cukru, w której przynajmniej jedna grupa hydroksylowa (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂)

utrata masy mięśniowej

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

/ãmˈnɛzʲja/
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

(medycyna, medyczny) inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego;

/ˈãmɔ̃n/
(chemia, chemiczny) jon utworzony przez połączenie atomu azotu z czterema atomami wodoru;

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

/ˌãmɔrtɨˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

/ˈãmɔs/

1. (biblijny) postać biblijna, prorok;
2. imię męskie

dział botaniki oraz enologii zajmujący się opisem, klasyfikacją i rozróżnianiem odmian winorośli

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

/ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna/
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

przyrząd służący do pomiaru natężenia prądu elektrycznego w obwodzie, zwykle wyrażanego w amperach

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk β-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, o działaniu bakteriobójczym (hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii); pochodna kwasu 6-aminopenicylanowego

/ˌãmplʲiˈtuda/
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

/ãmˈpuwka/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmu‿ˈdarʲja/
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ˈãmur/
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nierozpuszczalne białko fibrylarne, które gromadzi się w tkankach organizmu i tworzy włókniste złogi;

(biochemia, biochemiczny) wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;

(chemia, chemiczny) liniowy polisacharyd zbudowany z reszt α-D-glukozy połączonych wiązaniami α(1→4); jeden z dwóch głównych składników skrobi

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;

(biochemia, biochemiczny) alkaloid roślinny o działaniu toksycznym i nikotynopodobnym, występujący głównie w roślinach z rodzaju Anabasis, w przeszłości stosowany jako insektycyd

(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

1. anacronistico
2. sorpassato

figura retoryczna polegająca na powtórzeniu na początku zdania lub członu zdania ostatniego wyrazu lub wyrazów zdania poprzedniego

(ichtiologia, ichtiologiczny) taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki

/ˌãnafʲiˈlaksʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

(medycyna, medyczny) związany z anafilaksją, dotyczący anafilaksji

(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

(biologia, biologiczny) ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych

/ˌãnaɡɔˈɟit͡ʃnɨ/
(teologia, teologiczny) chrzesc. podnoszący na duchu, wzniosły

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

/ˌãnaˈkɔ̃nda/
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

/ˌãnakrɛˈɔ̃ntɨk/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;

(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów;

zbiór wybranych tekstów, fragmentów pism lub cytatów, często uporządkowanych tematycznie lub chronologicznie

/ˌãnalfaˈbɛta/

1. (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu
2. (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś

/ˌãnalfaˈbɛtka/
(edukacja, edukacyjny) kobieta niepotrafiąca pisać i czytać

niezdolność rozumienia sensu tekstów pisanych występujących w codziennym otoczeniu, nieumiejętność pojmowania i wypełniania dokumentów oraz formularzy a także wykonywania prostych obliczeń arytmetycznych

(medycyna, medyczny) niewrażliwość na ból z zachowaniem innych rodzajów czucia;

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

/ãˈnalnɨ/
(książkowy) odbytniczy, odbytowy

/ˌãnaˈlɔɟja/
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

cecha bycia analogicznym z czymś

/ˌãnãmˈnɛza/

1. (medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,
2. (filozofia, filozoficzny) sposób poznania przez przypominanie, niezależny od doświadczenia zmysłowego,
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa, część liturgii eucharystycznej,

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

1. ananas
2. ananasso

/ãˈnãɲaʃ/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

/ãˈnapɛst/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

związany z anarchią

/ˌãnarˈxʲista/
zwolennik anarchizmu

/ˌãnarxʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z anarchizmem

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna łącząca anarchizm z syndykalizmem; kierunek anarchizmu głoszący, że związki zawodowe (syndykaty) są podstawowym narzędziem walki klasowej oraz przyszłą podstawą organizacji społeczeństwa, opartego na dobrowolnej federacji wolnych zrzeszeń pracowniczych;

/ˌãnaˈstazʲja/
imię żeńskie;

/ˌãnaˈstazɨ/
imię męskie;

(architektura, architektoniczny) rekonstrukcja budowli z oryginalnych elementów przy minimalnym uzupełnieniu braków; ponowne złożenie zrujnowanych zabytków

(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

/ãˈnatɔl/
imię męskie;

/ˌãnaˈtɔlʲjãn/
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy molosów;

/ˌãnatɔˈlʲijsʲci/
dotyczący Anatolii, związany z Anatolią

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
2. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

zgodnie z anatomią

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

/ãw̃ʃuˈ^wa/, /ãw̃ʃˈwa/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskich, pikantnych w smaku (niekiedy podfermentowanych), zwykle w postaci fileta, koreczka lub pasty;

1. acciuga
2. alice

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

/ˌãndaluˈzɨjt͡ʃɨk/
mieszkaniec Andaluzji

/ˌãndaluˈzɨjka/
mieszkanka Andaluzji

/ˌãndaˈluzɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

(historia, historyczny, historycznie) monarcha wywodzący się z dynastii andegaweńskiej

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;

mieszkaniec Andegawenii

związany z Andegawenami (dynastią)

(geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos Gervais, rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych występujących w Ameryce Południowej;

(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos ornatus Cuvier, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych, występujących w Ameryce Południowej;

/ãnˈdɔra/

1. (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Liguria, w prowincji Savona;
   Andora
2. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;
   Andorra
3. (geografia, geograficzny) stolica państwa Andora (1.1);
   Andorra la Vella

/ãnˈdɔrt͡ʃɨk/
obywatel Andory

/ãnˈdɔrka/
obywatelka Andory

/ãnˈdɔrsʲci/
odnoszący się do Andory (państwa)

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

/ˈãndrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

(biologia, biologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) współwystępowanie cech męskich i kobiecych

/ãnˈdrɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista andrologii
   andrologo
2. (medycyna, medyczny) lekarka, specjalistka andrologii
   androloga

/ˌãndrɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

1. Andromache
2. Andromaca

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;
3. (mitologia grecka) królewna etiopska, córka Cefeusza i Kasjopei oraz żona Perseusza, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Andromedy (1.3);

(fizjologia, fizjologiczny) proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych

(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ãnˈdɨjsʲci/
związany z Andami, dotyczący Andów

/ˌãnɛɡˈdɔta/
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

1. aneddoto
2. storiella

/ˌãnɛɡdɔˈtɨt͡ʃnɨ/
posiadający cechy anegdoty

część pomieszczenia mieszkalnego, która pełni rolę kuchni

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

/ãˈnɛ̃mɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

/ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja/
(meteorologia, meteorologiczny) nauka o wiatrach

/ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

/ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/
(meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd wskazujący kierunek wiatru

/ˌãnɛˈrɔ^jit/
(technologia, technika, techniczny) sprężynowy barometr próżniowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego

/ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
2. (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

(medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

imię żeńskie;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary;

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

/ãŋʲˈɟĩna/
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

/ˈãŋʲɟɔ/
(medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z układem naczyniowym

/ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

/ãŋʲˈɟɔlɔk/

1. (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego
   angiologo
2. (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka angiologii
   angiologa

/ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

(medycyna, medyczny) związany z angiologią

(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu

(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek plemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

/ˈãŋɡlʲja/

1. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna we wschodniej Anglii, obejmująca hrabstwa Norfolk i Suffolk;

/ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

/ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca anglikanizmu

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

1. anglicanesimo
2. anglicanismo

/ˌãŋɡlʲiˈkãnka/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni anglikanizmu

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

/ˈãŋɡlɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Anglią lub językiem angielskim

(książkowy) osoba mówiąca po angielsku

/ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem angielskim
2. spisany, stworzony w języku angielskim
3. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

/ˌãŋɡlɔ̃ˈmãɲja/
nadmierna i bezkrytyczna sympatia do osób, przedmiotów, zjawisk związanych z Anglią;

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/

1. związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)
2. związany z językiem anglosaskim (1.1)

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk/
obywatel Angoli

/ãŋˈɡɔlka/
obywatelka Angoli

/ãŋˈɡɔlsʲci/
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

/ãnˈxɨdrɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

/ˈãɲi ˈtrɔxɛ/
zupełnie nie, wcale nie; nawet nie odrobinę, nawet nie w całym stopniu

imię męskie;

/ãˈɲɛla/
imię żeńskie;

/ãˈɲɛlsʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

1. serafico
2. angelico

/ˌãɲĩˈmat͡sʲja/
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

/ˌãɲĩˈmatɔr/

1. (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie leader mniejszej grupy wiernych, np. w którymś z ruchów czy duszpasterstw
3. człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska

/ˌãɲĩˈmʲista/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

związany z animizmem, właściwy animizmowi

1. animistico
2. animista

/ãˈɲĩmʲism̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

(chemia, chemiczny) związany z anionami, dotyczący anionów

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek
3. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czuwa nad kimś

/ˈãɲɔw ˈpãj̃sʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

/ãˈɲita/
imię żeńskie;

(dawniej, dawny) rocznica

(biologia, biologiczny) jedna z dwóch gamet w procesie rozmnażania płciowego, która różni się morfologicznie od drugiej komórki rozrodczej

(medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ãŋʲˈcɛta/
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

1. inchiesta
2. intervista

/ãŋʲˈcɛtɛr/
osoba, która zbiera informacje za pomocą ankiety

(geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

odnoszący się do Ankony, związany z Ankoną, pochodzący z Ankony

1. anconetano
2. anconitano

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

/ˌãnːãˈmarʲja/
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) stan całkowitego braku tlenu w tkankach organizmu

/ˌãnɔ̃ˈmalʲja/
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/
o nieujawnionym nazwisku

1. anonimo
2. adespoto

/ˈãnɔ̃w̃s/
podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

/ˌãnɔˈrɛksʲja/
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na anoreksję

/ˌãnɔˈrɛktɨk/
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

cecha tego, co anormalne; cecha tych, którzy są anormalni

(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

(medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy

(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

(geografia, geograficzny) zachodnia część kontynentu Antarktydy;

1. Antartide Minore
2. Antartide Occidentale

/ãnˈtarktɨka/
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

/ˈãntɛk/
imię męskie (zdrobniale) od: Antoni

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

(biologia, biologiczny) gametangium męskie, czyli narząd wytwarzający gamety męskie (plemniki / anterozoidy) u różnych grup organizmów zarodnikowych

(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

/ˈãntʲjɔx/
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

mieszkanka Antiochii

mieszkaniec Antiochii

odnoszący się do Antiochii, związany z Antiochią

(geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Antiochia, starożytne miasto w Azji Mniejszej, położone na granicy Pizydii i Frygii;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Antiochia, miasto w Turcji nad Orontesem;

(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

/ˌãntɔˈlɔɟja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

1. antologia
2. florilegio

związany z antologią, stanowiący antologię

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

/ãnˈtɔ̃ɲja/
imię żeńskie;

imię żeńskie

(językoznawstwo, językoznawczy) przeciwstawność znaczeń

imię męskie

/ˌãntɔ̃ˈɲĩna/
imię żeńskie;

imię męskie;

(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

/ãnˈtrɔpɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

/ˌãntrɔpɔˈfaɟja/
(książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

/ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

(antropologia, antropologiczny) pochodzenie człowieka jako gatunku, historia jego rozwoju;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) nauka badająca rozmieszczenie ludności, kultur, działalności gospodarczej oraz wpływ środowiska naturalnego na życie człowieka i odwrotnie

(geografia, geograficzny) (antropologia, antropologiczny) związany z antropogeografią, dotyczący antropogeografii

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

/ˌãntrɔpɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z antropologią, dotyczący antropologii

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego

związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

/ˌãntrɔpɔ̃mɔrfʲiˈzat͡sʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; nadawanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich

/ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia

związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

/ˈãntɨ/
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

1. anti-
2. contro-

/ˌãntɨalkɔxɔˈlɔvɨ/
przeznaczony do walki z alkoholizmem, leczący alkoholików

1. antialcolico
2. antialcoolico

wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

(fizyka, fizyczny) atom zbudowany z antycząstek;

/ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

/ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm/
(medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

/ˌãntɨbɔˈxatɛr/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
2. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

/ˌãntɨbɔlʃɛˈvʲit͡sʲci/
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików

(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik bolszewizmu, bolszewików

(biochemia, biochemiczny) blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne

(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

/ˌãntɨxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci/
skierowany przeciwko chrześcijaństwu

(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

/ˌãntɨt͡sɨˈpat͡sʲja/
przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

/ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ/
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

/ˌãntɨdɔpʲĩŋˈɡɔvɨ/
przeznaczony do walki z dopingiem u sportowców, do wykrywania niedozwolonych środków dopingujących

1. anti-doping
2. antidoping

(fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się

/ˌãntɨfaˈʃɨsta/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka faszyzmu

/ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

1. antifascista
2. antifascistico

/ˌãntɨˈfaʃɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

/ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
taki, który opiera się na antyfeminizmie

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprzeciwia się globalizacji

/ˌãntɨ^jĩmpɛrʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

1. antimperialista
2. antimperialistico

/ˌãntɨ^jĩnflaˈt͡sɨjnɨ/
mający na celu zmniejszenie lub przeciwdziałanie inflacji

1. antiinflazionistico
2. antinflazionistico

/ˌãntɨkatɔˈlʲit͡sʲci/
wrogi katolicyzmowi, skierowany przeciwko katolicyzmowi

/ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

/ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/
(medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa

/ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

/ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm

/ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

/ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

/ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

/ˌãntɨkɔ̃nt͡sɛpˈt͡sɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

sprzeczny z konstytucją

/ˌãntɨkɔrɔˈzɨjnɨ/
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją

/ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/
osoba handlująca antykami, dziełami sztuki, starodrukami, monetami, także używanymi książkami;

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

1. Antille olandesi
2. Antille Olandesi

/ˌãntɨˈlɔɟja/
(językoznawstwo, językoznawczy) zestawienie przeciwieństw

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

/ˌãntɨ̃maˈfʲijnɨ/
zwalczający mafię, prowadzący walkę z mafią

taki, który nie podlega działaniu pola magnetycznego

/ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną

(biologia, biologiczny) hamujący mitozę

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

/ˌãntɨ̃mɔ̃ˈnɔvɨ/
(chemia, chemiczny) dotyczący antymonu, zawierający antymon

wrogi narodowi; działający na szkodę na narodu

(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

skierowany przeciwko niewolnictwu, działający przeciw niewolnictwu

(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków

/ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

/ˌãntɨˈpatʲja/
niechęć do kogoś

/ˌãntɨpaˈtɨt͡ʃnɨ/
budzący odrazę, niechęć

taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości

/ˌãntɨˈpɔlsʲci/
wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

(filozofia, filozoficzny) pogląd przeciwstawny realizmowi, tj. odrzucający istnienie obiektywnej rzeczywistości

postawa, ideologia, polityka itp. wrogie względem religii

/ˌãntɨrɛlʲiˈɟijnɨ/
skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

/ˌãntɨʒɔ̃nˈdɔvɨ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko rządowi

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

/ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃnɨ/
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik syjonizmu

/ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ/
wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia oraz postawa polityczna wyrażająca sprzeciw wobec syjonizmu;

(kryminologia, kryminologiczny) osoba specjalnie wyszkolona i wyposażona do zwalczania terroryzmu

/ˌãntɨtɔˈksɨt͡ʃnɨ/
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z antytrynitarzami, antytrynitaryzmem lub odrzuceniem dogmatu o Trójcy Świętej

(teologia, teologiczny) doktryna odrzucająca istnienie Trójcy Świętej

/ˌãntɨtrɨ̃ˈɲitaʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca antytrynitaryzmu

/ˌãnuˈlɔvat͡ɕ/
stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

/ãˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) bezmocz

/ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ/
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

/ˈãw̃zɛlm/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

/aˈɔjda/
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈɔsta/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

związany z Aostą, dotyczący Aosty

/aˈparat/

1. 1. (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
   2. instytucje, urzędy zajmujące się kontrolą lub kierowaniem pewną dziedziną życia państwowego, społecznego
   apparato
2. 1. (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
   2. (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad
   apparecchio

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

1. fotocamera
2. macchina fotografica

/aˈparat ˌkɔ̃mpakˈtɔvɨ/
(fotografia) aparat fotograficzny (analogowy lub cyfrowy) o małych gabarytach i prostej konstrukcji, wyposażony w niewymienny obiektyw (stałoogniskowy lub częściej zmiennoogniskowy);

1. fotocamera compatta
2. macchina compatta
3. macchina fotografica compatta

/aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci/
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

/ˌaparˈtãmɛ̃nt/
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

/aˈpatʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

w sposób apatyczny

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

1. ricorso
2. apello
3. impugnativa

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba składająca apelację, czyli odwołująca się od wyroku sądu niższej instancji

/ˌapɛˈlʲjɔtɛs/
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

(geografia, geograficzny) region górski w Apeninach Środkowych, położony na pograniczu włoskich regionów Umbria i Marchia

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/
(geografia, geograficzny) związany z Apeninami

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) czerwony, wytrawny aperitif pochodzenia włoskiego o zawartości alkoholu 11%, składający się z wyciągu z goryczki, gorzkiej pomarańczy i rabarbaru;

/ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ/
zachęcający do jedzenia

/aˈpɛtɨt/
chęć jedzenia, łaknienie;

/aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈd͡zɛ̃ɲa/
im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

/ˈapʲja/
(geografia, geograficzny) stolica Samoa;

/ˈaplaws/
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

/ˌaplʲiˈkatɔr/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

/ˌaplʲiˈkɔvat͡ɕ/

1. (przenośnie, przenośnia) przekazywać, stosować, narzucać coś
   imporre
2. (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku
   1. somministrare
   2. propinare

(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący raczej czym Bóg nie jest, niż czym jest

/ˌapɔˈkɔpa/
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

1. troncamento
2. apocope

/aˈpɔkrɨf/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;

/ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu

/ˌapɔlʲĩˈnarɨ/
imię męskie;

/ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ^jĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein;

w sposób apolityczny

(dawniej, dawny) poetycki

/aˈpɔlːɔ/

1. (mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziedzina teologii i filozofii zajmująca się racjonalnym uzasadnianiem oraz obroną prawd wiary lub określonego światopoglądu przed zarzutami i krytyką

/ˌapɔˈlɔɟja/
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

/ˌapɔˈlɔ̃ɲja/
imię żeńskie;

/ˌapɔˈlɔ̃ɲuʃ/
imię męskie;

/ˌapɔˈptɔza/
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

/aˈpɔrʲja/
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

/ˌapɔˈstazʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porzucenie jakiejś wiary religijnej;

/ˌapɔˈstɔlsʲci/

1. dotyczący apostołów
2. dotyczący papieża (jako następcy św. Piotra Apostoła)

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) propagowanie wiary chrześcijańskiej;

/aˈpɔstɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
2. (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) głoszenie wiary chrześcijańskiej

1. apostolato
2. evangelizzazione

wypełniać obowiązki apostoła, głosić chrześcijaństwo

/ˌapɔtɛˈɔza/

1. (książkowy) otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią;
2. (sztuka) przedstawienie osoby, idei lub wydarzenia w sposób gloryfikujący
3. (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urzędowa deifikacja człowieka lub zwierzęcia
4. (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) scena finalna w niektórych przedstawieniach dziewiętnastowiecznych

(książkowy) uznawać za boga

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów

/ˌapːaˈlaxɨ/
(geografia, geograficzny) system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie;

/ˌapːɛ̃ndɛkˈtɔ̃mʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;

(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w północno-wschodniej części Szwajcarii;

(technologia, technika, techniczny) proces chemicznego lub mechanicznego utrwalania i wykańczania materiałów, np. tkanin, drewna, papierów

/ˌaprɔˈbata/
uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

/ˌaprɔvʲiˈzat͡sʲja/
zaopatrzenie w artykuły pierwszej potrzeby

/apˈsɨda/

1. (architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej
   abside
2. (astronomia, astronomiczny) każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;
   apside

/apˈtɛt͡ʃka ˈpʲjɛrfʃɛj pɔ̃ˈmɔt͡sɨ/
pojemnik służący do przechowywania materiałów i środków przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

mieszkaniec Apulii

mieszkanka Apulii

związany z Apulią

/akˈfapark/
wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.;

/ar/
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

/ˈara/
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus leari, gatunek ptaka z rodziny papugowatych, z rodzaju Anodorhynchus;

(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;

(ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

/ˈara ˈmɔdra/
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/ˈarap/
(hipologia, hipologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

/ˌaraˈbɛla/
imię żeńskie;

/ˌaraˈbɛska/

1. (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;
2. (choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi
3. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;

/aˈrabʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

/aˈrabʲika/
(geografia, geograficzny) masyw górski w Wielkim Kaukazie, położony na terytorium Abchazji;

/ˌaraˈbʲista/
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

/ˌaraˈbʲistka/
specjalistka w zakresie arabistyki

narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

/aˈrabʲism̥/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;
2. grupa cech charakterystycznych dla Arabów, kultury bądź świata arabskiego

/aˈrapka/
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne nasiono orzachy podziemnej

1. arachide
2. nocciolina

/ˌaraxnɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

(arachnologia, arachnologiczny) zoolog badający pajęczaki

1. aracnologo
2. aracnologa

/ˌaraxnɔˈlɔɟja/
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

/ˌaraˈɡɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;

mieszkanka Aragonii

mieszkaniec Aragonii

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros;

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

/ˌarãˈmɛjsʲci/
związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

/ˌarãˈmɛjsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

/arˈbʲitɛr/

1. (sport, sportowy) sędzia sportowy
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

1. arbitrato
2. arbitraggio

/ˈarbus/

1. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
2. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

1. anguria
2. cocomero

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/
będący typowym dla dawnych czasów

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

(starożytność) imię męskie;

/arˈxɛɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią

/ˌarxɛˈɔlɔk/

1. naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw
   archeologo
2. uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw
   archeologa

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

według kryteriów lub wyników archeologicznych

/ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z archeologią, dotyczący archeologii

(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

/arˈxɛtɨp/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
2. (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

/ˈarxʲi/
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: główny, naczelny

/ˌarxʲidʲjɛˈt͡sɛzʲja/
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

1. arcidiocesi
2. archidiocesi

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najstarsze opactwo na danym terytorium

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

(geografia, geograficzny) największy archipelag na Ziemi znajdujący się między Azją Południowo-Wschodnią a Australią;

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ/
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

/ˌarxʲitɛkˈtura/
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

/arˈxʲitraf/
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

pracownik archiwum

(architektura, architektoniczny) wczesnochrześcijańska nisza grobowa o łukowym sklepieniu;

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

1. archiepiscopale
2. arcivescovile

/ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ/

1. utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;
2. (przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca

(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

mieszkaniec miasta Arezzo

związany z Arezzo, dotyczący Arezzo

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka/
obywatelka Argentyny

minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

1. argon
2. argo

/arˈɡɔvʲja/
(geografia, geograficzny) kanton w północnej Szwajcarii

/arˈɡũmɛ̃nt/
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

uzasadnianie za pomocą argumentów

1. argomentazione
2. ragionamento

/ˌarɡuˈsɔvɛ ˈɔt͡ʃɨ/
umiejętność dokładnego postrzegania uchybień, złych stron czegoś; czujny wzrok

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

/arʲˈjadna/
imię żeńskie;

/arʲˈjä̃j̃sʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

/ˌarʲiˈzɔ̃na/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/ˈarka nɔˈɛɡɔ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

/arˈkada/
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

/arˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

/arˈkadʲjuʃ/
imię męskie;

/arˈkɛbus/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

(geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

1. Artide
2. Artico

/ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ/
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

1. foglio di calcolo
2. foglio elettronico

(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

/ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃ŋka/
obywatelka Armenii

/arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Armenii

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

1. armata
2. esercito

/arˈmʲida/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w poemacie Jerozolima wyzwolona piękna czarodziejka i uwodzicielka bohaterów;
2. (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

/ˈarnɔlt/
imię męskie;

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

1. arroganza
2. prepotenza

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲci/
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

1. arrogante
2. tracotante
3. ardito
4. strafottente

/aˈrɔɡãnt/
człowiek arogancki, zuchwały

1. arrogante
2. spocchione

kobieta arogancka, zuchwała

związany z aromaterapią

/aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

(chemia, chemiczny) nadawać zapachu

/ˈarɔ̃n/
imię męskie;

(ichtiologia, ichtiologiczny) Arothron stellatus, gatunek morskiej ryby z rodziny rozdymkowatych;

/arˈpɛd͡ʒʲjɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;

/ˈarːas/
(sztuka) ozdobny dywan, gobelin z motywem figuratywnym zawieszany na ścianie;

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

/arˈsɛ̃naw/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

/arˈsɛ̃ɲuʃ/
imię męskie;

(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

1. arsenopirite
2. orpimento

(chemia, chemiczny) dotyczący arsenu, zawierający arsen

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

/arˈtɛfakt/

1. (informatyka, informatyczny) (fotografia) wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;
   artefatto
2. (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
   1. artefatto
   2. manufatto

/ˌartɛ̃ˈmʲida/
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

/arˈtɛrʲja/

1. (anatomia, anatomiczny) tętnica
2. (motoryzacja) ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;

/ˈartur/
imię męskie;

/arˈtɨkuw/

1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
3. (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
4. (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek

/ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

/ˌartɨˈlɛrʲja/
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/ˌartɨˈstɨt͡ʃnɨ/

1. związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty
   artistico
2. piękny, estetyczny
   1. bello
   2. estetico

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

mieszkanka Aruby

mieszkaniec Aruby

związany z Arubą, dotyczący Aruby

(geografia, geograficzny) syryjskie miasto na wyspie nad Morzem Śródziemnym, w czasach starożytnych jedno z macierzystych osiedli i portów fenickich;

1. Arados
2. Arwad

/ˌarɨˈstɔklɛs/
imię męskie;

/ˌarɨstɔˈkrata/
osoba należąca do arystokracji

/ˌarɨstɔˈkratka/
kobieta należąca do arystokracji

w sposób arystokratyczny

/ˌarɨstɔˈtɛlɛs/

1. (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,
2. imię męskie

(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

/aˈrɨtmʲja/
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

/a ɛs/, /as/

1. (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
2. osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

(sztuka) trójwymiarowy kolaż z gotowych przedmiotów;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

w sposób ascetyczny

filozofia i praktyki ascetów

/asˈt͡sɛza/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) niezależność bytu od niczego innego

/ˌasɛksuˈ^walʲism̥/
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

/ˌasɛksuˈ^walnɨ/
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości

1. asessuato
2. asessuale

(medycyna, medyczny) pozbawiony drobnoustrojów chorobotwórczych

/ˌasɛrˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

(potocznie, potoczny) pracownik fizyczny zatrudniony w układaniu i rozprowadzaniu asfaltu na drogach, chodnikach lub parkingach

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

1. asfalto
2. bitume

pokrywać powierzchnię asfaltem

(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

/asˈklɛpʲjɔs/
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

/asˈmara/
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei;

(językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

/asˈpartãm/
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

/ˈaspɛkt/
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana [od 2. poł. XVI w.]

1. aspetto
2. sfaccettatura

(medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie;

/ˌaspʲiˈrat͡sʲja/
dążenie do czegoś, pragnienie zrobienia lub dokonania czegoś

1. ambizione
2. aspirazione
3. desiderio

/aˈspʲirãnt/
ktoś, kto się o coś ubiega, np. o stanowisko

1. aspirante
2. candidato

starać się, ubiegać się o coś

/ˌaspʲiˈrɨ̃na/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

1. asociale
2. forastico

/aˈstãna/
(geografia, geograficzny) stolica Kazachstanu;

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

(medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

wątły, o słabej budowie ciała lub odporności

/ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

/ˌastɛˈrɔjda/
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

1. asteroide
2. pianetino
3. planetoide

/aˈstɛrɨsk/
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

/ˈastma sɛrˈt͡sɔva/
(medycyna, medyczny) zaburzenie występujące w formie napadów duszności, związane z przebiegiem przewlekłej, lewokomorowej niewydolności serca;

/ˌastmaˈtɨt͡ʃka/
(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na astmę

(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

/aˈstraxãɲ/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

/ˌastraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed błyskawicami

/aˈstraɡal/

1. (anatomia, anatomiczny) kość od wewnętrznej strony stopy pomiędzy wgłębieniem a kostką;
2. (architektura, architektoniczny) ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków;

/ˈastrɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ciałami niebieskimi

(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie astrofizyki

dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

/ˌastrɔˈfʲizɨk/
specjalista w zakresie astrofizyki

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

(fotografia) fotograf wykonujący zdjęcia ciał niebieskich

/ˌastrɔfɔˈtɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) fotometr używany do pomiaru natężenia światła ciał niebieskich;

/aˈstrɔɡraf/
luneta astronomiczna używana do fotografowania ciał niebieskich;

/ˌastrɔˈlabʲjũm/
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlatrʲja/
kult ciał niebieskich uważanych za bóstwa, demony lub ich za siedziby;

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

/ˌastrɔlɔˈɡɔvat͡ɕ/
(przestarzałe, przestarzały) wróżyć, przepowiadać

kobieta zajmująca się astrologią, przepowiadająca przyszłość z położenia ciał niebieskich

(astronomia, astronomiczny) związany z astrometrią, dotyczący astrometrii

/ˌastrɔ̃ˈnawta/
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

związany z astronautyką lub astronautami, dotyczący astronautyki lub astronautów

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;
2. (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;