/a/
wyraz zaskoczenia, zdziwienia

/a/
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera polskiego alfabetu;

/a‿ˈkapʲitɛ/
od rozdziału lub od nowego ustępu

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

(logika, logiczny) o poznaniu, teorii: wywiedzione indukcyjnie z obserwacji faktów;

uprzedzając fakty;

/aˈːrɔ̃n/

1. (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
2. imię męskie;

(biblijny) (etnografia, etnograficzny) potomek Aarona

od początku

od wewnątrz

(przenośnie, przenośnia) od początku (także, też) wyrażenie oznaczające początek ery rzymskiej; (dosłownie) od założenia miasta, tzn. Rzymu

1. ab Urbe condita
2. ab urbe condita

imię męskie

/aˈbakus/

1. przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
2. (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) rzeka w Syrii, przepływająca przez Damaszek

(medycyna, medyczny) brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

(biblijny) postać biblijna, prorok;

/ˈabdɔ̃n/
imię męskie;

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

/ˈabɛl/
imię męskie;

/aˈbɛlart/
imię męskie;

1. Abaelardus
2. Abelardus

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
2. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
3. (genetyka) zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu;
4. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/abˈlatɨf/
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

/ˌabɔˈlʲit͡sʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;
2. umorzenie długu, kary, zobowiązań

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

1. abortus
2. abortio

/aˈbɔrdaʃ/
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/ˈabrãm/
imię męskie

/ˌabrʲikˈtɔzawr/
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Abrictosaurus Hopson, rodzaj dwunożnego, roślinożernego dinozaura z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;

/abˈruzʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

/apˈsalɔ̃m/
(biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

/apˈsɛ̃nt͡sʲja/
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

/ˌapsɔˈlut͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

/apˈsɔlut/
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

/ˌapsɔˈlutnɨ/
całkowity, zupełny, bezwzględny

/ˌapsɔluˈtɔrʲjũm/
(oficjalnie) zatwierdzenie sprawozdania z działalności, zwykle finansowej;

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

/apˈsɔrpt͡sʲja/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;

/ˈapsurt/

1. (logika, logiczny) wyrażenie wewnętrznie sprzeczne;
   absurdum
2. nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia
   1. ineptia
   2. insania

/ˌapsurˈdalnɨ/

1. (logika, logiczny) wewnętrznie sprzeczny
   absurdus
2. nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu
   ineptus

/aˈbulʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

imię męskie

1. Abondius
2. Abundius
3. Abundus

/ˈabɨ/
…wprowadzający zdanie podrzędne: celu

1. ut
2. uti

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

/ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n/
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

/aˈxaja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;

/aˈxʲilːɛs/

1. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;
   Achilles
2. (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;
   1. Achilles
   2. Achilleus

(medycyna, medyczny) wrodzona choroba genetyczna kości, dziedziczona autosomalnie dominująco (jako mutacja genu FGFR3), należąca do grupy dysplazji szkieletowych, która powoduje ograniczony wzrost kości długich i niskorosłość przy prawidłowej wielkości tułowia i głowy

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

/a‿ˈdɛ/
= (łacina) anno Domini → rok Pański

/at/
w odniesieniu do

/ˈadãm/

1. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;
2. imię męskie;

1. Adamus
2. Adam

/aˈdãna/
(geografia, geograficzny) miasto w Turcji;

/ˌadapˈtat͡sʲja/
przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

wynikający z sumy czegoś, z połączenia składowych

(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;

/ˈadɛpt/
osoba, która się kształci, szczególnie osoba zdobywająca wiedzę praktyczną

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/
zarządzanie czymś, administrowanie

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/
osoba zarządzająca czymś

/ˌadmʲĩɲiˈstrɔvat͡ɕ/
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

/ˌadnɔˈtat͡sʲja/
uwaga, dopisek, przypisek, notatka

1. adnotatio
2. nota

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔpt͡sʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;
2. przygarnięcie zwierzęcia (np. bezdomnego, ze schroniska)

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

/ˌadɔˈrat͡sʲja/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym
   1. adoratio
   2. veneratio
2. (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) motyw w sztuce religijnej przedstawiający oddawanie czci nowo narodzonemu Chrystusowi
   veneratio

/ˌadɔˈrɔvat͡ɕ/
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

1. adrenalinum
2. epinephrinum

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

(gramatyka) przysłówek

/adˈvɛ̃na/
(dawniej, dawny) przychodzień, przybysz

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

(językoznawstwo, językoznawczy) proces językowy, w którym inne części mowy przekształcają się w przysłówki

/adˈvɛrsaʃ/
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

1. adversarius
2. adversator

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

/adˈvɔkad ˈbɔɡa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: duchowny, który podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego ma za zadanie przedstawić cechy świadczące o tym, że dana osoba powinna być błogosławionym lub kanonizowanym

/adˈvɔkad ˈdʲjabwa/
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech uchodząca do Zatoki Weneckiej;

/aˈdɨtɔ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;

/aˈfazʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

/aˈfɛkt͡sʲja/
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

/ˈafɛkt/

1. (psychologia, psychologiczny) wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu
   1. affectus
   2. commotio
   3. permotio
   4. perturbatio
2. (przestarzałe, przestarzały) namiętność, silne uczucie
   amor

/ˌafɛkˈtat͡sʲja/
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

/ˌafɛkˈtɔvat͡ɕ/
przesadzać, żądać, pragnąć

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

1. Afgania
2. Ariana
3. Afganistania

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

/aˈfɔ̃ɲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu;

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

imię żeńskie;

(botanika, botaniczny) Aframomum K.Schum, rodzaj bylin z rodziny imbirowatych;

/ˌafrɔˈdɨta/

1. (mitologia grecka) bogini miłości;
2. imię żeńskie;

/ˈafrɔ̃nt/
(książkowy) zniewaga, lekceważące zachowanie, zazwyczaj publiczne

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

1. Africa
2. Libya

imię męskie;

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

1. Africanus
2. Africus

/ˈafta/
(medycyna, medyczny) mały bolesny pęcherzyk pokryty białawym włóknistym nalotem i otoczony czerwoną zapalną obwódką, powstający na błonie śluzowej jamy ustnej w wyniku zakażenia wirusowego;

1. aphtha
2. apta

(herpetologia, herpetologiczny) Agama Daudin, rodzaj stepowych lub pustynnych gadów z rodziny agamowatych; u samców niektórych z jego gatunków charakterystyczna jest duża głowa otoczona skórzastą kryzą

/ˌaɡãˈmɛ̃mnɔ̃n/
(mitologia grecka) mityczny władca Myken;

/aˈɡapɛ/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezwarunkowa miłość Boga do człowieka;
2. bezwarunkowa, bezinteresowna miłość opierająca się na więzi duchowej

imię męskie;

/aˈɡata/
imię żeńskie;

imię męskie

imię męskie;

1. Agatho
2. Agathon

/aˈɡava/

1. (botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;
   Agave
2. (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju agawa (1.1)
   agave

(botanika, botaniczny) Agave atrovirens, gatunek rośliny z rodziny agawowatych;

(botanika, botaniczny) Agave sisalana, gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych;

/aˈɡɛ̃nt͡sʲja/
przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu lub państwa

1. administratio
2. procuratio

/ˌaɟiˈtat͡sʲja/
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

/ˌaɟiˈtatɔr/
osoba prowadząca agitację

/aɡˈlaja/

1. (mitologia grecka) córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa
2. (mitologia grecka) jedna z Charyt;
3. (mitologia grecka) jedna z nimf, matka Nireusa

(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;

/aɟˈɲɛʃka/
imię żeńskie;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/aˈɡɔ̃ɲja/
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

/aˈɡrafʲja/
(medycyna, medyczny) częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania; (zobacz) dysgrafia

(językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;

/aˈɡrɛsʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
2. (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

/aˈɡrɛsɔr/

1. ktoś, kto dopuszcza się agresji
2. państwo działające lub posługujące się metodami agresji

/ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/
zachowujący się wrogo, napastliwie

(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

(książkowy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uprawa roli

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

imię żeńskie

(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne kananejskie miasto-państwo, położone w środkowym Izraelu;

/ajsˈxɨlɔs/
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny dramatopisarz grecki;

/aˈkat͡sʲja/

1. (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acacia Mill., rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych;
   Acacia
2. (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)
   acacia

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

/ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci/

1. (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
2. (sztuka) odnoszący się do akademizmu
3. odnoszący się do akademii (instytucji zrzeszającej uczonych lub artystów)

dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

/ˈakt͡sɛ̃nt/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci pochylonej kreski w prawo umieszczany nad literą

/ˈakt͡sʲja/
działanie zorganizowane

(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający, że cechy rzeczy i zjawisk mają w dużej mierze charakter przypadkowy (akcydentalny), a nie wynikający z ich stałej, niezmiennej istoty; przekonanie o istotnej roli przypadku w strukturze rzeczywistości

(botanika, botaniczny) Akebia, rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny krępieniowatych;

(botanika, botaniczny) Akebia quinata, gatunek pnącza z rodziny krępieniowatych;

(geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

1. Acco
2. Ptolemais

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

(medycyna, medyczny) stan niebolesnej sinicy obwodowej, bez zaburzeń czucia

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, o strukturze podobnej do antracenu, ale z atomem azotu w jednym z pierścieni

/akˈsʲjɔ̃mat/
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych

coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia

(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

/ˌakuˈʃɛrka/
(przestarzałe, przestarzały) położna;

(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) (technologia, technika, techniczny) naczynie w kształcie dzbanka lub figurki, służące do przelewania wody, używane głównie w średniowieczu do mycia rąk przy stole lub w obrzędach religijnych, często wykonane z ceramiki, brązu lub mosiądzu i bogato zdobione

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

1. aquae ductus
2. aquaeductus

/ˌakfʲiˈlɛja/
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;

/ˌakfʲiˈlɛjsʲci/
dotyczący Akwilei, związany z Akwileją

/aˈkfʲilɔ̃n/
(mitologia rzymska) bóg wiatru północnego, utożsamiany z greckim Boreaszem;

(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

/ˌakfʲiˈtãɲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

mieszkaniec Akwitanii

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

1. Aquisgranum
2. Urbs Aquensis

/ˈala/

1. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) starożytny oddział piechoty lub później jazdy Rzymu i Mezopotamii;
2. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) straż przyboczna króla Macedonii

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) na poły mitologiczna, według przekazów najważniejsza osada starożytnego Lacjum, istniejąca do połowy VII w. p.n.e. w okolicach jeziora Albano w dzisiejszych Włoszech;

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

/ˈalbɛrt/
imię męskie;

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

1. aut
2. vel
3. seu

/alˈxɛ̃mʲja/
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

(mitologia rzymska) heros z mitologii rzymskiej, syn Jowisza, utożsamiany z greckim Heraklesem

/ˌaldɛˈbarãn/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

1. sed
2. autem

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

/ˌalɛˈksãndra/

1. (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
2. imię żeńskie;

(ornitologia, ornitologiczny) Psittacula krameri, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujący m.in. w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim;

/ˌalɛˈksãndrʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

/aˈlɛksʲja/
imię żeńskie;

(medycyna, medyczny) utrata zdolności czytania;

/aˈlɛpːɔ/

1. (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;
2. (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)

/aˈlɛrʲɟja/
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

/ˈalfa/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

1. alphabetum
2. abecedarium

imię męskie;

/ˈalfɔ̃w̃s/
imię męskie;

/ˈalfrɛt/
imię męskie;

/alˈɡɛbra/

1. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);
2. jeden z działów matematyki;

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

1. Algerium
2. Algeria

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

(geografia, geograficzny) miasto portowe w południowo-wschodniej Hiszpanii;

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

1. aligator
2. alligator

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

/ˈalkãn/
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

1. alkanum
2. alcanum

(biochemia, biochemiczny) naturalny barwnik roślinny o czerwono-fioletowej barwie, występujący głównie w korzeniach roślin z rodzaju Alkanna

/ˈalkɛ̃n/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/ˈalʲcĩn/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/alʲˈcɔ̃nɛ/

1. (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w Plejadach; jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd pojedynczych;
2. (mitologia grecka) córka Idasa, syna Afareusa, i Marpessy oraz żona Meleagra;
3. (mitologia grecka) jedna z Plejad; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Alkione (1.4);
4. (mitologia grecka) królewna z Magnezji; córka Eola i żona Keyksa, zamieniona w zimorodka;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

(medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

(botanika, botaniczny) dotyczący allelopatii

/ˌalːɛlujaˈtɨt͡ʃnɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z okrzykiem radości i triumfu zaczynającym lub kończącym psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne

(biochemia, biochemiczny) nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, C6H10OS2

(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;

/ˈalma ˈmatɛr/
(podniośle) czyjś uniwersytet lub inna wyższa uczelnia

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (krawiectwo) futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne;

1. almutia
2. almutium

(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznym prawie własności ziemia stanowiąca pełną, dziedziczną własność jej posiadacza, niezależną od obowiązków lennych, czyli niepodlegająca zwierzchnictwu feudalnemu (brak powinności wobec seniora); majątek ziemski wolny od lenna

/aˈlɔɛs/

1. (botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;
2. (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg z aloesu (1.1)

/aˈlɔjzɨ/
imię męskie;

1. Aloysius
2. Aloisio

(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana morfemu, która ma inną postać fonologiczną, ale wyraża tę samą funkcję lub znaczenie

/aˈlɔza/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

(językoznawstwo, językoznawczy) człon oboczności fonetycznej lub morfologicznej wyrazu; wariant członu wyrazu powstający w wyniku alternacji

(meteorologia, meteorologiczny) kłębiasta chmura średniego piętra;

(meteorologia, meteorologiczny) chmura średnia, tworząca jednolitą szarą lub niebieskoszarą warstwę na niebie, zwykle przysłaniającą słońce lub księżyc, występująca na wysokości 2–7 km, mogąca dawać lekki deszcz lub śnieg;

(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

1. Aluta
2. Alutus

imię męskie

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

1. Elisatia
2. Alsatia

/ˌãmaˈdɛ^wuʃ/
imię męskie;

/ãˈmalʲja/
imię żeńskie;

(anatomia, anatomiczny) wrodzony brak piersi; rzadka wada rozwojowa, w której od urodzenia brakuje tkanki gruczołowej piersi, brodawki sutkowej oraz otoczki

/ˌãmbaˈsada/
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;

1. legatio
2. lēgātio

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

/ãmˈbʲit͡sʲja/
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

(technologia, technika, techniczny) technika reprodukcji dźwięku polegająca na tworzeniu efektu przestrzenności i otoczenia słuchacza przez dźwięki dochodzące z różnych kierunków

(medycyna, medyczny) upośledzenie widzenia

/ãmˈbrɔzʲja/
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

/ãmˈbrɔʒɨ/
imię męskie;

/ˌãmbɨˈstɔ̃ma ˌmɛksɨˈkãj̃ska/
Ambystoma mexicanum, endemiczny gatunek drapieżnego płaza ogoniastego z rodziny ambystomowatych;

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

(zoologia, zoologiczny) komórka zwierzęca niektórych bezkręgowców podobna amebie - zdolna do ruchów pełzakowatych

1. amebocytus
2. amoebocytus

(medycyna, medyczny) choroba wywoływana przez pasożytnicze ameby (pierwotniaki z rodzaju Entamoeba)

1. amoebosis
2. entamoebosis

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

1. America Australis
2. America Meridionalis

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/
dotyczący Ameryki (kontynentu)

(medycyna, medyczny) wada wzroku wynikająca z niedopasowania zdolności skupiającej oka do jego budowy anatomicznej:

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

(logika, logiczny) wypowiedź dwuznaczna z powodu niejednoznacznej składni

(biologia, biologiczny) typ rozmnażania płciowego, w którym dochodzi do zapłodnienia poprzez zlanie się gamet pochodzących od dwóch różnych osobników

(starożytność) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna liga plemienna lub związek miast-państw w Grecji, utworzony w celu wspólnej ochrony świątyń, organizowania obrzędów religijnych oraz podejmowania decyzji politycznych w sprawach regionalnych

/ãw̃ˈfɔra/
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

(biochemia, biochemiczny) glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

(biochemia, biochemiczny) krystaliczny organiczny związek chemiczny o właściwościach redukcyjnych, zawierający pierścień benzenowy z jednocześnie podstawionymi grupami: aminową (–NH₂) i hydroksylową (–OH); amina aromatyczna i fenol zarazem; C6H7NO

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

(biochemia, biochemiczny) pochodna cukru, w której przynajmniej jedna grupa hydroksylowa (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂)

utrata masy mięśniowej

(biologia, biologiczny) prosty, bezpośredni podział jądra komórkowego bez mitozy

/ˌãmlɔdɨˈpʲĩna/
lek z grupy blokerów kanału wapniowego;

(medycyna, medyczny) inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

dział botaniki oraz enologii zajmujący się opisem, klasyfikacją i rozróżnianiem odmian winorośli

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk β-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, o działaniu bakteriobójczym (hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii); pochodna kwasu 6-aminopenicylanowego

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmu‿ˈdarʲja/
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

/ˈãmur ˈbʲjawɨ/
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby z rodziny karpiowatych;

(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nierozpuszczalne białko fibrylarne, które gromadzi się w tkankach organizmu i tworzy włókniste złogi;

(medycyna, medyczny) choroba spichrzeniowa, w której w narządach odkłada się patologiczne białko – amyloid

(biochemia, biochemiczny) wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;

(biochemia, biochemiczny) alkaloid roślinny o działaniu toksycznym i nikotynopodobnym, występujący głównie w roślinach z rodzaju Anabasis, w przeszłości stosowany jako insektycyd

figura retoryczna polegająca na powtórzeniu na początku zdania lub członu zdania ostatniego wyrazu lub wyrazów zdania poprzedniego

(biologia, biologiczny) trzecia faza podziału komórkowego

(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim, w południowej części archipelagu Cyklad;

(biologia, biologiczny) ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

/ãˈnãŋkɛ/
(mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;

1. Anance
2. Necessitas

(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez bakterie Anaplasma przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które namnażają się w granulocytach

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

(medycyna, medyczny) całkowita lub prawie całkowita niemożność artykułowania mowy wskutek uszkodzenia aparatu mowy lub ośrodków nerwowych kontrolujących mowę;

/ˌãnaˈstazʲja/
imię żeńskie;

/ˌãnaˈstazɨ/
imię męskie;

(architektura, architektoniczny) rekonstrukcja budowli z oryginalnych elementów przy minimalnym uzupełnieniu braków; ponowne złożenie zrujnowanych zabytków

/ˌãnaˈtɛ̃ma/
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

(medycyna, medyczny) toksyna bakteryjna pozbawiona szkodliwych właściwości po unieczynnieniu chemicznym bądź fizycznym, ale zachowująca zdolność wywoływania odpowiedzi immunologicznej

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
2. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

/ãnˈdɔra/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

/ãnˈdrɛa/
imię żeńskie w kilku językach;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;
3. (mitologia grecka) królewna etiopska, córka Cefeusza i Kasjopei oraz żona Perseusza, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Andromedy (1.3);

(fizjologia, fizjologiczny) proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych

/ãnˈdrɨxuf/
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ˌãnɛɡˈdɔta/
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

/ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja/
(meteorologia, meteorologiczny) nauka o wiatrach

/ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/
(meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

(medycyna, medyczny) poważna wada wrodzona mózgu i czaszki, w której u płodu brakuje dużej części mózgu i czaszki

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

/ãŋʲˈɟĩna/
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu

(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek plemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

/ˈãŋɡlʲja/

1. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
   Anglia
2. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
   1. Anglia
   2. Albion

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormiańskiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią;

/ˈãɲi/
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

1. nec
2. neve neve

imię męskie;

/ãˈɲɛla/
imię żeńskie;

/ãˈɲɛlsʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

zniszczenie, unicestwienie

(sztuka) powstrzymywanie się od tworzenia sztuki figuratywnej – ludzi, zwierząt i bóstw

/ˈãɲĩma ˈvʲilʲis/
podła dusza, nędzna istota

/ãˈɲĩmuʃ/
(książkowy) zapał, werwa, odwaga

/ˈãɲɔw/
imię męskie;

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

/ˈãɲɔw ˈpãj̃sʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

(medycyna, medyczny) zesztywnienie stawu

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

(historia, historyczny, historycznie) piszący annały

(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) rodzaj opłaty składanej papieżowi do XVII wieku od dochodów pierwszorocznych z beneficjów kościelnych na utrzymanie misjonarzy

dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

(książkowy) (dosłownie) roku Pańskiego, określa datę w odniesieniu do początku naszej ery

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

(medycyna, medyczny) stan skrajnego niedoboru lub braku tlenu we krwi

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) stan całkowitego braku tlenu w tkankach organizmu

/ˌãnɔ̃ˈmalʲja/
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

(medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy

(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

/ãnˈtarktɨka/
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element architektoniczny końca dachówek wzdłuż okapu dachu, spotykany w architekturze antycznej

(sztuka) (kościelny) bogato zdobione zakrycie lub zasłona dolnej części (podstawy) stałego ołtarza chrześcijańskiego

(biologia, biologiczny) gametangium męskie, czyli narząd wytwarzający gamety męskie (plemniki / anterozoidy) u różnych grup organizmów zarodnikowych

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

/ˈãntʲjɔx/
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

odnoszący się do Antiochii, związany z Antiochią

(geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Antiochia, starożytne miasto w Azji Mniejszej, położone na granicy Pizydii i Frygii;

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

1. Antonius
2. Antoninus

/ãnˈtɔ̃ɲja/
imię żeńskie;

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

imię męskie

/ˌãntɔ̃ˈɲĩna/
imię żeńskie;

wykazujący szczególne upodobanie do człowieka; związany z człowiekiem jako gospodarzem lub środowiskiem życia

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

1. Antverpia
2. Ando Verpia

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

(ekologia, ekologiczny) współzależność między organizmami, polegająca na wytwarzaniu przez jeden z nich substancji hamujących rozwój lub niszczących drugi organizm

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba roszcząca sobie tytuł cesarza wbrew prawom lub tradycji, przeciwnik legalnie panującego cesarza

(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

przeciwny ewangelii

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony

1. antiphonale
2. antiphonarium

(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

(geologia, geologiczny) wielkie, złożone wypiętrzenie warstw skalnych zbudowane z wielu mniejszych fałdów

/ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/
osoba handlująca antykami, dziełami sztuki, starodrukami, monetami, także używanymi książkami;

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

1. stibium
2. antimonium

sprzeciwiający się patriotyzmowi

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obok siebie w utworze dwóch przeciwstawnych znaczeniowo wyrażeń w jedną całość treściową, celem wywołania silniejszej ekspresji

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

/ˈãw̃zɛlm/
imię męskie;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) badanie diagnostyczne polegające na uzyskaniu obrazu aorty przy użyciu kontrastu i promieni rentgenowskich

/ˌapɛˈlʲjɔtɛs/
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

(geografia, geograficzny) region górski w Apeninach Środkowych, położony na pograniczu włoskich regionów Umbria i Marchia

1. Apenninus Umbriae et Piceni
2. Apenninus Umbro-Picenus

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈd͡zɛ̃ɲa/
im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

/ˈapʲja/
(geografia, geograficzny) stolica Samoa;

(językoznawstwo, językoznawczy) regularna, systematyczna zmiana samogłoski w rdzeniu wyrazu, służąca do wyrażania różnic gramatycznych lub słowotwórczych

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności;

/aˈpɔlːɔ/
(mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;

/ˌapɔˈstata/
osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

kobieta, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

/ˌapɔˈstɔlsʲci/
dotyczący apostołów

/aˈpɔstɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
2. (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

(medycyna, medyczny) upośledzenie zdolności do wykonywania wcześniej wyuczonych, celowych ruchów, które nie wynika z niedowładów, ataksji ani zaburzeń czucia, lecz z uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza w obrębie kory mózgowej

/ˌaprɔˈbɔvat͡ɕ/
uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

/ˈara/
(ornitologia, ornitologiczny) Ara, rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych;

(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;

(ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

/ˈara ˈmɔdra/
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

/ˈara ˌʒuwtɔˈskʃɨdwa/
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych;

/aˈrabʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

1. Arabicus
2. arabicus

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

/arˈbʲitɛr ˌɛlɛɡãnˈtʲjarũm/
znawca dobrego smaku, esteta

/ˈarbus/

1. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
   cucumis
2. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
   1. cucumis
   2. citrullus

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/
będący typowym dla dawnych czasów

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

(starożytność) imię męskie;

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

(kościelny) duchowny katolicki lub prawosławny, pełniący funkcję przełożonego diakonów, a niekiedy także pomocnika biskupa w zarządzaniu częścią diecezji

/ˌarxʲidʲjɛˈt͡sɛzʲja/
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲitɛkˈtura/
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

/arˈxʲitraf/
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

/arˈxʲivũm/
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

1. archiepiscopus
2. archepiscopus

(botanika, botaniczny) Archangelica officinalis Hoffm. = Angelica archangelica L., gatunek byliny z rodziny baldaszkowatych;

1. Angelica archangelica
2. Angelica officinalis
3. Angelica sativa
4. Archangelica officinalis

/ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

(biochemia, biochemiczny) aminokwas zasadowy, który uczestniczy w wielu przemianach azotowych;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

/ˈarka/
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

/ˈarka nɔˈɛɡɔ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

/arˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

/arˈkadʲjuʃ/
imię męskie;

/arˈkãw̃zas/, /ˈarkãw̃sɔ/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/ˈarktur/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

/ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

1. exercitus
2. vires

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

1. Armorica
2. Aremorica

(botanika, botaniczny) Arnica, rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych, obejmujący gatunki o żółtych, promienistych kwiatach, znanych ze swoich właściwości leczniczych (stosowane w leczeniu siniaków, stłuczeń, obrzęków i stanów zapalnych skóry)

(botanika, botaniczny) Arnica montana L., gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych;

1. Arnica helvetica
2. Arnica lowii
3. Arnica montana
4. Arnica petiolata
5. Arnica plantaginifolia
6. Cineraria cernua

(ichtiologia, ichtiologiczny) Arothron stellatus, gatunek morskiej ryby z rodziny rozdymkowatych;

imię męskie (noszone m.in. przez królów Partów)

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

/arˈsɛ̃ɲuʃ/
imię męskie;

(chemia, chemiczny) (toksykologia) (potocznie, potoczny) tlenek arsenu na trzecim stopniu utlenienia, popularna trucizna pod postacią białego proszku

(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

/arˈtɛrʲja/
(anatomia, anatomiczny) tętnica

/ˌartɛrʲjɔˈtɔ̃mʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu tętnicy

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;

(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

/ˈartur/
imię męskie;

/arˈtɨkuw/
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie

/ˌartɨˈlɛrʲja/
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/ˌarɨstɔˈtɛlɛs/
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

/aˈrɨtmʲja/
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

1. arrhythmia
2. arrythmia

/ˌasafɛˈtɨda/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) niezależność bytu od niczego innego

nie niosący znaczenia; bez treści

/ˌasɛ̃ɲiˈzat͡sʲja/
usługa usuwania nieczystości ciekłych;

/ˌasɛrtɔˈrɨt͡ʃnɨ/
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

/asˈklɛpʲjɔs/
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

(biochemia, biochemiczny) związany z witaminą C czyli kwasem askorbinowym

(biochemia, biochemiczny) jeden z podstawowych aminokwasów, amid kwasu asparaginowego, uczestniczący w cyklu mocznikowym i syntezie glikoprotein

/ˌaspʲiˈrɨ̃na/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

(medycyna, medyczny) zmęczenie wzroku

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

1. aasmus
2. asthma

/ˈastma ˌɔskʃɛˈlɔva/
(medycyna, medyczny) przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych z napadami duszności i kaszlu;

/ˈastma sɛrˈt͡sɔva/
(medycyna, medyczny) zaburzenie występujące w formie napadów duszności, związane z przebiegiem przewlekłej, lewokomorowej niewydolności serca;

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;
2. (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

1. astronomia
2. astrologia

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

1. astrologicus
2. astronomicus

(botanika, botaniczny) Asteraceae Dum., jedna z rodzin roślin należąca do rzędu astrowców;

1. Asteraceae
2. Compositae

(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;

taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie

/ˌasɨ̃nˈdɛtɔ̃n/
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

związany z Asyżem, dotyczący Asyżu

osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

1. adiutor
2. homo assistens

/ˈasɨʃ/
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

(geografia, geograficzny) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;

(geografia, geograficzny) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;

1. Ascalon
2. Ascalo
3. Ascalonia

/ˈatak/
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi

(medycyna, medyczny) zaburzenie koordynacji ruchów

(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z doktorem Kościoła Atanazym Wielkim

imię męskie;

(ezoteryka) specjalny piec do celów alchemicznych;

/aˈtavʲism̥/
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

1. atheos
2. atheus

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

(językoznawstwo, językoznawczy) bez tematu; nie mający rdzenia odmiany

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

/aˈtɛ̃j̃sʲci/
związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

tworzy rzeczowniki rodzaju męskiego, nazwy osób i rzeczy wykonujących czynność

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

/ˈatrʲjũm/
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

(historia, historyczny, historycznie) wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjednoczył plemiona huńskie i prowadził liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego

/aw/
…wyrażający ból

/ˌawdɨˈtɔrʲjũm/
sala wykładowa, odczytowa;

(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz utworzony za pomocą odpowiednich formantów (przyrostków), który oznacza powiększenie, wzmocnienie lub często także zabarwienie pejoratywne w stosunku do wyrazu podstawowego

(językoznawstwo, językoznawczy) forma słowa wskazująca na większość, intensywność lub potęgę cechy wyrazu podstawowego

/ˈawɡzburk/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

1. Augusta Vindelicorum
2. Augusta Vindelicum

/ˈawɡur/
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

/ˈawɡust/
imię męskie;

/awˈɡustɨ̃n/
imię męskie;

/ˈawlɔs/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

/awˈrɛlʲjuʃ/
imię męskie;

/awˈrɔra/

1. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 94, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1867 r.;
2. (mitologia rzymska) bogini zorzy porannej, brzasku i świtu, utożsamiana z grecką Eos;
3. imię żeńskie;

/awsˈpʲit͡sʲjɛ/
w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

/ˈawstɛr/
(mitologia rzymska) bóg wiatru południowego, utożsamiany z greckim Notosem;

1. Auster
2. Notus

(geografia, geograficzny) region geograficzny obejmujący Australię, Nową Zelandię oraz wyspy położone w sąsiedztwie tych państw, zwłaszcza w zachodniej części Oceanii

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego królestwa Franków;

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

1. Austria-Hungaria
2. Austro-Hungaria

proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) proces, w którym organizm ulega zatruciu własnymi produktami przemiany materii lub toksynami wytwarzanymi wewnętrznie

/ˌawtɔkɛˈfalʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

/awˈtɔ̃mat/
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

1. automaton
2. automatum

/ˈawtɔr/
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) zdolność organizmów do samodzielnego wytwarzania związków organicznych z prostych substancji nieorganicznych

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przód sceny; część sceny między kurtyną a widownią; odsłonięta część sceny

/aˈvʲĩɲɔ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nagromadzeniem włókien azbestu w drogach oddechowych

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dotyczący kwasu azelainowego

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

1. Adrabigania
2. Atropatia

/ˈazʲja/

1. (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;
2. (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca zachodnią część półwyspu Azja Mniejsza;

(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan stojący na czele wszystkich świątyń, w których oddawano kult boski cezarom w Azji (rzymskiej prowincji w Anatolii)

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

1. nitrogenium
2. azoton
3. azotum

(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Nitrobacter Winogradsky, rodzaj tlenowych bakterii glebowych lub wodnych zdolnych do wiązania azotu atmosferycznego (N₂) w postać przyswajalną dla roślin

(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu azotawego (HNO2); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO2) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)

(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) badanie rentgenowskie żyły nieparzystej z użyciem środka kontrastowego

/ˈazɨl/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;
2. miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;

1. asylum
2. confugium

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk z grupy makrolidów o długim okresie półtrwania, dający stosunkowo mało działań niepożądanych

/awˈma.tɘ/
(geografia, geograficzny) największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;

/aʃ/
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

1. donec
2. dum
3. igitur
4. quoad

/aʃ/
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

1. ad
2. in
3. tenus
4. usque ad
5. ut

(handel, handlowy) nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych ponad ich wartość nominalną;

(biblijny) (mitologia, mitologiczny) starożytne bóstwo semickie, które czczono głównie w regionie Kanaanu i Syropalestyny; bóg burzy, deszczu i urodzaju

/ˈbapʲt͡ɕa/
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

(biblijny) biblijna wieża opisana w Księdze Rodzaju

/ˌbabɛˈʃʲjɔza/
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

1. babesiasis
2. babesiellasis

/baˈbʲilɔ̃n/
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

/ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci/
związany z Babilonią, Babilonem

1. Babylonius
2. Babylonicus

/ˈbapka/
(botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

1. Plantago
2. plantago

(botanika, botaniczny) Plantago lanceolata L., gatunek byliny z rodziny babkowatych;

(botanika, botaniczny) Plantago major L., gatunek byliny z rodziny babkowatych;

/baˈbu^jĩn/
(zoologia, zoologiczny) Papio cynocephalus L., gatunek pawiana żyjący we wschodniej, środkowej i południowej Afryce

/ˈbaxus/
(mitologia rzymska) (zobacz) [[Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater]]

/baˈdãɲɛ/
(medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia

1. inquisitio
2. quaestio

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

/ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

/ˈbaɡdat/
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

1. Bagdatum
2. Bagdadum

(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Dolomedes fimbriatus Clerck, gatunek pająka z rodziny darownikowatych, żyjącego w pobliżu wody

/ˈbaɡnɔ/

1. (botanika, botaniczny) Ledum L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;
   Ledum
2. (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;
   palus

(botanika, botaniczny) Rhododendron tomentosum Harmaja lub Ledum palustre L., gatunek zimozielonego krzewu z rodziny wrzosowatych;

1. Ledum palustre
2. Ledum tomentosum
3. Rhododendron palustre
4. Rhododendron tomentosum

/baˈxãmɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

(geografia, geograficzny) miasto nad Zatoką Neapolitańską w Kampanii, słynne uzdrowisko już w czasach starożytnych;

/baˈjɛt͡ʃka/
(potocznie, potoczny) (ekspresywnie, ekspresywny) o bajce dla dzieci

/ˈbajka/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej

(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Francji;

dotyczący Bajonny, związany z Bajonną

(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) dawny najniższy uniwersytecki stopień naukowy

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

1. bacterium
2. bactērium

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

(biologia, biologiczny) biologiczny proces zniszczenia bakterii, prowadzący do rozpadu ich ściany komórkowej i śmierci komórki;

/ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

(mikrobiologia, mikrobiologiczny) hamując wzrost i rozmnażanie się bakterii, nie powodując ich zabicia

(medycyna, medyczny) metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów bakteryjnych

(biologia, biologiczny) choroba spowodowana bakteriami

(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

1. Bactria
2. Bactriana

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bacău, miasto w Rumunii;

/bakˈwaʒãn/
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;

/balˈbʲĩna/
imię żeńskie;

/ˈbalkɔ̃n/
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

1. maenianum
2. podium

(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Commiphora gileadensis, gatunek niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych;

/balˈtazar/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

/ˈbãŋkːɔk/
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

/bãŋk/
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów

właściciel lub dyrektor banku

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

pracownik banku

/bar/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/ˈbarãn/

1. (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
2. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota

/baˈrãnɛk/
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

1. agnus
2. agnellus

/baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

/barˈbara/
imię żeńskie;

/ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa/

1. (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;
2. ktoś niecywilizowany, prymitywny

cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/ˈbarxãn/
(włókiennictwo) rodzaj grubej tkaniny bawełnianej;

/barˈt͡ʃɨstɨ/
szeroki w barkach

1. plautus
2. plotus

/ˈbard͡zɔ/
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

1. magnopere
2. multo
3. multum

/bari/
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

/barˈnaba/
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˈbarɔk/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

(botanika, botaniczny) Heracleum sphondylium L., gatunek byliny z rodziny selerowatych;

/bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/
imię męskie;

1. Bartholomaeus
2. Bartholomeus
3. Bartholomæus

(botanika, botaniczny) Vinca L., rodzaj roślin okrywowych z rodziny toinowatych, o zimotrwałych liściach i niebieskich kwiatach

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

/ˈbasɛ̃n/
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

1. piscina
2. piscīna

(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

/ˈbastʲjɔ̃n/
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

/bat/
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

/baˈvɛwna/
(botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

/ˌbavɛwʲˈɲãnɨ/
odnoszący się do bawełny jako rośliny

/ˈbavuw/
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

(mykologia, mykologiczny) wyspecjalizowana komórka zarodnikotwórcza obecna w hymenium u grzybów podstawczaków, na której zewnętrznej powierzchni powstają zarodniki płciowe (bazydiospory)

/ˌbazɨˈlɛa/
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

1. Basilia
2. Basilea

/baˈzɨlʲi/
imię męskie;

/baˈzɨlʲja/

1. (botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
   Ocimum
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona
   ocimum
3. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);
   1. ocimum
   2. basilicum

(botanika, botaniczny) Ocimum tenuiflorum L., gatunek roślin z rodziny jasnotowatych;

/baˈzɨlʲika/
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);

(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie węża, zabijający wzrokiem i oddechem;

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ/

1. odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś
2. martwić się, niepokoić się

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

/ˈbawtɨk/
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

(botanika, botaniczny) Cymodocea K.D.Koenig, rodzaj traw morskich z rodziny bałwanicowatych, tworzących podwodne łąki

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (pejoratywnie, pejoratywny) kult bożków (bałwanów);

/ˈbãj̃ska bɨˈsṭʃɨt͡sa/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Słowacji;

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

1. Phasianus colchicus
2. phasianus

(ornitologia, ornitologiczny) Phasianus colchicus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

(botanika, botaniczny) Empetrum nigrum L., gatunek krzewinki z rodziny wrzosowatych (w innych klasyfikacjach należy do bażynowatych);

/ˌbɛaˈtrɨt͡ʃɛ/
imię żeńskie;

/ˌbɛatɨfʲiˈkat͡sʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

1. cupa
2. dolium

imię męskie;

/ˈbɛfʃtɨk/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

/ˈbɛkat͡ɕ/
odbijać się

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

1. Belgia
2. Belgium
3. Belgica

/bɛlˈːɔ̃na/

1. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 28;
2. (mitologia rzymska) bogini wojny, utożsamiana z grecką Enyo;

/bɛˈlɔ̃na/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

podgrzewany szeroki pojemnik na żywność służący do utrzymywania temperatury potraw;

/bɛ̃ˈnɛdɨkt/
imię męskie;

/ˌbɛ̃nɛˈdɨkta/
imię żeńskie;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);

/ˈbɛ̃ŋɡal/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

1. Beniamin
2. Beniaminus

imię żeńskie

imię męskie;

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

/ˌbɛ̃w̃zɔkaˈ^jĩna/
środek miejscowo znieczulający, słabo rozpuszczalny w wodzie;

1. aethylis aminobenzoas
2. aethylium p-aminobenzoicum
3. aethylum aminobenzoicum
4. anaesthesinum
5. anaesthinum
6. benzocainum

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

/bɛˈɔt͡sʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;

/ˌbɛrɛ̃ˈɲika/
imię żeńskie;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

1. Bergomum
2. Bergamum

związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

1. berkelium
2. bercelium

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

/bɛrˈnardɨ̃n/
imię męskie;

(ornitologia, ornitologiczny) Branta sandvicensis Vigors, gatunek endemicznej gęsi z Hawajów;

/ˈbɛrnɔ/
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

1. Berna
2. Verona

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

/ˈbɛrwɔ/
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;

(astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

/bɛˈtlɛjɛ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

1. Bethleem
2. Bethlehemum
3. Bethlehem
4. Bethlem

/bɛs/
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

/bɛs/
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

(botanika, botaniczny) Sambucus nigra L., gatunek krzewu z rodziny piżmaczkowatych (dawniej umieszczany w obrębie bzowatych albo przewiertniowatych);

1. Sambucus graveolens
2. Sambucus nigra
3. Sambucus peruviana

/bɛs‿ˈprat͡sɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwat͡ʃɨ/
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

niezależnie od; nie bacząc na

/bɛz‿ˈwadu i‿ˈskwadu/
bezładnie, byle jak, chaotycznie

/bɛs/, /bɛz/
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

1. in-
2. il-
3. im-
4. ir-

/bɛzˈbarvnɨ/
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

niepowodujący, niesprawiający bólu

/bɛzˈbɔʒnɨ/

1. (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
2. (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

w bezecny sposób

(dawniej, dawny) pozbawiony czci i honoru

(medycyna, medyczny) brak głosu

1. aphonia
2. inaudia
3. ischophonia

/ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/
nie mający imienia czy nazwy

brak kształtu; cecha czegoś, co nie ma określonego kształtu

(botanika, botaniczny) nie mający kwiatów (części roślinnych)

/bɛzˈlʲistnɨ/
taki, który nie ma liści

(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) prosta waga dźwigniowa z przesuwanym ciężarkiem, służąca do ważenia towarów

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/
pozbawiony wszelkiej nadziei

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

/ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ/
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ/
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

taki, który jest bez możliwości powrotu do stanu wcześniejszego

/bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ/
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

1. insomnia
2. insomnietās

w sposób bezsilny

/bɛɕˈːilnɨ/
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

(medycyna, medyczny) patologiczny brak płynu owodniowego w przebiegu ciąży;

/bɛzˈvwɔsɨ/
niemający włosów, będący bez włosów

(botanika, botaniczny) taki, który nie posiada łodygi

/ˈbutãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

1. Butania
2. Bhutania
3. Butanum

/bʲjaˈwat͡ʃka/
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

lekko biało; nie całkiem biało

/bʲjaˈwavɨ/
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

(medycyna, medyczny) obecność białka w moczu;

(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus alba L., gatunek drzewa z rodziny wierzbowatych

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech;

/ˌbʲjawɔˈɡwɔvɨ/
taki, który ma białą głowę

(botanika, botaniczny) posiadający białe kwiaty

/bʲjaˈwɔruɕ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

1. Ruthenia Alba
2. Russia Alba

(ornitologia, ornitologiczny) Neophron percnopterus Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych;

(zoologia, zoologiczny) Delphinapterus de Lacépède, rodzaj morskich ssaków o białej skórze, z rodziny narwalowatych;

(zoologia, zoologiczny) Delphinapterus leucas Pallas, gatunek arktycznego ssaka morskiego nie wytwarzającego melaniny, z rodziny narwalowatych;

/ˈbʲjawɨ/
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

1. albus
2. candidus
3. blancus

/ˈbʲjawɨ/
(antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

1. albus
2. blancus

/ˈbʲjawɨ ˈkruk/

1. (przenośnie, przenośnia) bardzo rzadki egzemplarz książki, publikacji lub innej rzeczy
2. (przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach

/bʲiˈbʲjãna/

1. imię żeńskie;
   1. Bibiana
   2. Viviana
2. (geografia, geograficzny) miejscowość we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn;
   Bibianum

/ˈbʲiblʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

1. Biblia
2. biblia

/bʲiˈblʲijnɨ/
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

związany z bibliografią

specjalista od bibliologii; badacz książek

związany z biblioteką

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/

1. zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem
   bibliotheca
2. instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
   1. bibliotheca
   2. bibliothece
   3. bybliotheca
   4. bybliothece

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/
pracownik biblioteki;

(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

/bʲit͡ʃ/
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek średniowiecznego ruchu religijnego, który praktykował publiczne biczowanie się jako formę pokuty; chłostający się pokutnik

/bʲjɛt͡s/
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

/ˈbʲjɛda/
stan braku środków do życia

/ˈbʲjɛdnɨ/
taki, któremu brakuje środków do życia

/bʲjɛˈdrɔ̃nka/
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

(botanika, botaniczny) Pimpinella L., rodzaj rośliny zielnej z rodziny selerowatych, obejmujący gatunki o pierzastych liściach i baldachowatych kwiatostanach i niektóre z nich mają znaczenie kulinarne i lecznicze

/bʲjɛk/
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

/ˈbʲjɛɡat͡ʃ/
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

/ˈbʲjɛɡat͡ɕ/
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

1. curro
2. currere

/ˈbʲjɛɡũn/

1. jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
2. miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
3. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
4. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

/bʲjɛˈɡũnka/
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

(geografia, geograficzny) związany z biegunami Ziemi

(ornitologia, ornitologiczny) Calidris minuta, gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych;

/ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

/bʲjɛl/
biały kolor;

odnoszący się do Bielska lub Bielska Podlaskiego, związany z Bielskiem lub z Bielskiem Podlaskim

(botanika, botaniczny) Datura stramonium L., gatunek trującej rośliny z rodziny psiankowatych;

/ˈbʲjɛrʲɲik/
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

(książkowy) uczestnik biesiady

(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwalergiczny; lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, antagonista receptora H1

(ornitologia, ornitologiczny) Pycnonotus xanthopygos, gatunek ptaka z rodziny bilbili;

/ˈbʲilɛt/
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

1. tessera
2. pittacium
3. titulus

/ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

/bʲjɔˈxɛ̃mʲja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

1. biochemia
2. biochemica

/ˈbʲjɔdrɔ/
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

1. coxa
2. coxendix

/bʲjɔˈɡrafʲja/
opis życia i działalności jakiejś osoby;

1. biographia
2. curriculum vitae

/ˈbʲjɔlɔk/
specjalista w zakresie biologii

/bʲjɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

/ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z biologią, dotyczący biologii

(biologia, biologiczny) zdolność organizmów żywych do wytwarzania i emitowania światła na drodze reakcji chemicznych;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z biomechaniką

/ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ/
(ekologia, ekologiczny) zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji w przyrodzie;

/bʲjɔˈsfɛra/
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

/ˈbʲirɛt/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

1. biretum
2. birretum

/ˈbʲiskup/
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

/ˈbʲistrɔ/
(książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

(chemia, chemiczny) (geologia, geologiczny) (górnictwo, górniczy) naturalna mieszanina węglowodorów stałych i półstałych, czyli substancji organicznych pochodzenia naturalnego, które powstały z rozkładu materii roślinnej i zwierzęcej w warunkach beztlenowych

/ˈbʲitfa/
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

1. proelium
2. pugna

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

związany z Bitynią, dotyczący Bitynii, pochodzący z Bitynii

1. Bithynicus
2. Bithynius
3. Bithynus

/ˈbʲjurkɔ/
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

/bʲiˈzãnt͡sʲjũm/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

1. Byzantium
2. Bȳzantium

/ˈbʲizmut/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

/bʲit͡ɕ/
uderzać kogoś, zadawać komuś ból

1. pulso
2. battuo

(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

/ˈbladɨ/
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

imię męskie;

imię żeńskie;

/ˈblãnka/
imię żeńskie;

/blasˈfɛ̃mʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

/ˈblʲisʲci/
taki, który jest w niewielkiej odległości

1. arest
2. propinquus

/ˈblʲisʲci ˈfsxut/
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

/ˈblʲiskɔ/
w niewielkiej odległości

1. prope
2. iuxta

/ˈblʲizna/
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

(biblijny) każdy człowiek

/ˈblʲiʑɲak/
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

/blʲiʑˈɲɛ̃nta/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

/bluʃt͡ʃ/
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

1. hedera
2. edera

(systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;

(botanika, botaniczny) Glechoma hederacea L., gatunek byliny z rodziny jasnotowatych;

1. Glechoma hederacea
2. Nepeta glechoma
3. Nepeta hederacea

(botanika, botaniczny) Menyanthes trifoliata L., gatunek leczniczej rośliny z rodziny bobrkowatych;

(botanika, botaniczny) Menyanthes trifoliata L., gatunek byliny z rodziny bobrkowatych, będącej geofitem i hydrofitem;

/ˈbɔt͡ɕãn/

1. (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały
2. (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;

/ˈbɔt͡ɕãn ˈbʲjawɨ/
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

/ˈbɔt͡ɕãn ˈt͡ʃarnɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rodzaj dużego chrząszcza

/bɔˈɡatɨ/

1. taki, który obfituje w coś
   dives
2. posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
   1. dives
   2. dis

/bɔˈɟĩɲi/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

/bɔx/
(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie mająca źródła na Podolu, uchodząca do Morza Czarnego;

/bɔˈxatɛr/
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

w sposób bohaterski

/bɔˈxɛ̃mʲja/
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 371;

/bɔxr̥/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

/ˈbɔjäɕɲ̊/

1. (książkowy) lęk, strach, obawa
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uczucie nabożnej czci połączonej z lękiem

/bɔk/
lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

/bɔˈlɛsnɨ/
(psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

(ichtiologia, ichtiologiczny) Leuciscus aspius, gatunek ryby z rodziny karpiowatych;

/ˌbɔlɛɕˈt͡ɕivɨ/
pełen boleści

(książkowy) żal, wielkie zmartwienie

/bɔˈlʲivʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

/bɔˈlɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

/ˈbɔ̃mba/
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

1. bomba
2. pyrobolus

/ˈbɔ̃na/
imię żeńskie;

/ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/
imię męskie;

/ˌbɔ̃ɲiˈfat͡sɨ/
imię męskie;

/bɔ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

(rzadki, rzadko używany) imię męskie

/bɔr/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

1. borium
2. borum

/bɔrˈdɔ/
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

(książkowy) północny

/bɔˈrɛaʃ/
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

1. Boreas
2. Aquilo

/ˌbɔrɛˈlʲjɔza/
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

/bɔrˈnɛɔ/
(geografia, geograficzny) wyspa w Archipelagu Malajskim;

/bɔˈrɔvʲik/
(mykologia, mykologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

(mykologia, mykologiczny) Boletus pinophilus Pilát & Dermek, gatunek grzyba jadalnego z rodziny borowikowatych;

/ˈbɔrsuk/
(zoologia, zoologiczny) Meles Brisson, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

/ˈbɔrɨs/
imię męskie;

1. Boris
2. Borisus

(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., gatunek krzewinki z rodziny wrzosowatych;

/ˈbɔsfɔr/
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

/ˈbɔsʲci/
właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem

/bɔˈtãɲik/
specjalista w zakresie botaniki

/bɔˈtãɲika/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

/bɔtsˈfãna/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/bɔˈtulʲism̥/
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

/ˈbɔvʲjɛ̃m/
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

1. enim
2. etenim
3. nam
4. namque

/ˈbɔɕɲa/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

/ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩna/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

1. Bosnia et Herzegovina
2. Bosnia et Herzegovia

/ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈd͡zɛ̃ɲɛ/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

1. Nativitas
2. Christi Natalis

/ˈbɔʒɨ/
związany z bogiem/Bogiem

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pozostałości grobu Jezusa Chrystusa w Jerozolimie zamienione w kaplicę

1. Sanctum Sepulchrum
2. Sanctum Sepulcrum

(geografia, geograficzny) kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;

/brak/
fakt nieistnienia czegoś

/ˈbrãma/

1. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta
2. (architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

/brat/

1. potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

/ˈbratʲ t͡ɕɔˈtɛt͡ʃnɨ/
syn ciotki

członek Zakonu Braci Mniejszych

/ˈbrat strɨˈjɛt͡ʃnɨ/
syn stryja

/braˈtãnɛk/
syn brata

1. fratris filius
2. nepos

/ˌbratãˈɲit͡sa/
córka brata

/braˈtɛrstfɔ/
pokrewieństwo między synami jednych rodziców

/ˌbratɨˈswava/
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

1. Posonium
2. Danubiopolis
3. Istropolis
4. Bratislavia

/ˌbratɨˈswafsʲci/
odnoszący się do Bratysławy, związany z Bratysławą

/ˈbravɔ/
… pokazujący entuzjastyczną aprobatę

1. euge, poeta
2. macte
3. macte animo

/braˈzɨlʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌbrazɨˈlʲijsʲci/
związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

/brat͡ɕ/
chwytać coś ręką, unosić coś

1. sumo
2. capere

(geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

(geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

1. Brigantium
2. Brigantia

/ˈbrɛ̃ma/
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

związany z Brescią, dotyczący Brescii

/brɛˈtãɲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

/brɛf/
(anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego;

(geografia, geograficzny) miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

/ˈbrnɛ̃j̃sʲci/
dotyczący Brna, związany z Brnem

/brnɔ/
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

/ˈbrɔda/

1. zarost na brodzie (1.1)
2. (anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
3. (pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)

/ˈbrɔda ˈmɛ̃ntr̥t͡sɛ̃mʲ ɲɛ‿ˈt͡ʃɨ̃ɲi/
pozory mylą, pewne rzeczy widziane u ludzi z zewnątrz potrafią być złudne

/brɔˈdatɨ/
mający zarost na dolnej części twarzy

/brɔˈdaft͡ʃak/
(medycyna, medyczny) nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

/ˈbrɔd͡ʑɛt͡sʲ ˈɕɲadɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

/brɔ̃m/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

1. bromium
2. bromum

(chemia, chemiczny) związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

/ˈbrɔ̃na/
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

1. hirpex
2. occa

/ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

/brɔ̃ɲ/
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

1. arma
2. telum
3. ferrum

/ˈbrudnɨ/

1. mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
2. (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

1. sordidus
2. impuratus

czynić brudnym, pokrywać brudem

(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

/bruˈksɛla/
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

1. Brosella
2. Bruxellae

(biologia, biologiczny) wielokomórkowy glon morski o brunatnej plesze, tworzący gromadę protistów roślinopodobnych

/brũˈnɛji/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

imię żeńskie

(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie na powierzchni organu

/ˈbrɨ̃nd͡za/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

(mitologia grecka) ukochana branka Achillesa, córka Bryzesa

1. Briseis
2. Hippodameia
3. Hippodamia

tryskać w postaci kropli lub strumieni cieczy

1. sputo
2. stillo

/ˈbʒãna/
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

/bʒɛk/
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

/bʒɛk/
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

1. ora
2. acta
3. litus

(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

1. Berestum
2. Bressicia

/ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

(botanika, botaniczny) Brassica rapa L. subsp. campestris (L.) A. R. Clapham, podgatunek kapusty właściwej

/bʒɔsˈkfʲĩɲa/
(spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)

1. persicum
2. persica

/ˈbʒɔza/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

1. betula
2. betulla

(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pendula Roth, gatunek brzozy pospolitej w Polsce i na chłodniejszych obszarach Eurazji

1. Betula aetnensis
2. Betula alba
3. Betula pendula

(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pubescens Ehrh., gatunek mrozoodpornej brzozy rosnącej na wilgotnych glebach

/bʒux/
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

1. venter
2. abdomen

/ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa/
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

/ˈbʒuɕɛt͡s/
(biologia, biologiczny) skupienie włókien mięśniowych, część kurczliwa mięśnia;

/ˈbʒɨtʲci/

1. moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami
   turpis
2. subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych
   1. turpis
   2. foedus

w sposób wulgaryzujący sferę ludzkiej płciowości

odczuwać wstręt do czegoś

/ˈbʒɨtfa/
ostry nóż do usuwania zarostu;

/brut/
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) zadaszenie na słomę lub zboże na czterech słupach;

1. faenile
2. faenilia

/brɔ̃w̃s/

1. 1. (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
   2. przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)
   aes
2. kolor brązowy – kolor brązu (1.1)
   fuscus

/brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/

1. wykonany z brązu, zrobiony z brązu
   aereus
2. mający kolor brązu;
   1. brunneus
   2. fuscus

(historia, historyczny, historycznie) koń Aleksandra Wielkiego;

/buˈdapɛʃt/
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

1. Aquincum
2. Budapestinum

/ˈbudːɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

/buˈdɔva/
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

/buˈdɔvat͡ɕ/
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

1. aedifico
2. construo

/buˈdɔvla/
(budownictwo) coś, co zostało zbudowane

/buˈdɨ̃nɛk/
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

1. diaeta
2. aedificium

związany z miastem Czeskie Budziejowice, dotyczący Czeskich Budziejowic

/buˈd͡ʑiʃɨ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

1. Budissa
2. civitas Budusin

(botanika, botaniczny) Bougainvillea Comm. ex Juss., rodzaj obficie kwitnących roślin z rodziny nocnicowatych;

/buk/

1. (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;
2. drewno bukowe

(botanika, botaniczny) Fagus sylvatica L., gatunek drzewa z rodziny bukowatych;

1. Castanea fagus
2. Fagus aenea
3. Fagus asplenifolia
4. Fagus cochleata
5. Fagus comptoniifolia
6. Fagus crispa

/buˈkarɛʃt/
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

/buˈkɔvɨ/

1. będący częścią buka
2. składający się z buka
3. wykonany z drewna lub innej części buka

1. fagineus
2. faginus

(botanika, botaniczny) Betonica L., rodzaj byliny z rodziny jasnotowatych (wargowych);

(botanika, botaniczny) Betonica officinalis L. = Stachys officinalis L., gatunek byliny z rodziny jasnotowatych;

1. Betonica officinalis
2. Stachys betonica
3. Stachys officinalis

(botanika, botaniczny) Betonica officinalis L. = Stachys officinalis L., gatunek byliny z rodziny jasnotowatych;

1. Betonica officinalis
2. Stachys betonica
3. Stachys officinalis

(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

skłonny do buntu

/ˈburdɛl/
(pospolicie) dom publiczny

/burˈɡũndʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

/burʲˈcĩna ˈfasɔ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

1. Burkina
2. Burcina Faso

/ˈburʃtɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

1. sucinum
2. glaesum
3. electrum
4. glesum

(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Succinea putris L., gatunek pospolitego ślimaka lądowego z rodziny bursztynkowatych;

/buˈrũndʲi/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbuʒa/
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

1. procella arenae
2. procella pulveris

/but/
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy człowieka, rzadko zwierzęcia;

/ˈbutãn/
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

/buˈtɛlka/
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

1. ampulla
2. lagena
3. lagoena

/ˈbutnɨ/
(książkowy) hardy, bezczelnie stawiający na swoim

(zoologia, zoologiczny) koń maści bułanej

1. gauranis
2. guaranis

/buwˈɡarʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

/buwˈɡarsʲci/
związany z Bułgarią lub Bułgarami

/bɨ/
…używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

1. Byblos
2. Gibalium

/ˈbɨdɡɔʃt͡ʃ/
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

jak u bydła, po bydlęcemu

/bɨk/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/bɨk/
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

(botanika, botaniczny) Artemisia L., rodzaj roślin z rodzaju astrowatych;

(botanika, botaniczny) Artemisia dracunculus L., gatunek byliny z rodziny astrowatych;

1. Artemisia dracunculus
2. Artemisia glauca
3. Artemisia redowskyi

(botanika, botaniczny) Artemisia absinthium L., szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

(botanika, botaniczny) Artemisia vulgaris, gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

w sposób zauważalnie szybki

szybkość orientacji, inteligencja, żywość umysłu

/ˈbɨstrɨ/
o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie

/ˈbɨtɔ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

(filozofia, filozoficzny) zdolność istnienia będąca cechą bytu

/bɨt͡ɕ/

1. znajdować się w jakimś miejscu
   1. adesse
   2. sum
2. charakteryzować się jakąś cechą
   esse
3. istnieć; trwać
   1. esse
   2. sum

…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

/bup/

1. (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
2. (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

/bupr̥/
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

1. castor
2. fiber
3. beber

/buk/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

1. Deus
2. Dominus

/buk/, /bɔˈgɔvʲɛ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

1. deus
2. dea

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

/bul/

1. (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
2. (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

(medycyna, medyczny) doznanie bólowe zlokalizowane w obrębie czaszki, skóry głowy, tkanek miękkich głowy lub struktur wewnątrzczaszkowych, wynikające z pobudzenia receptorów bólowych (nocyceptorów) znajdujących się m.in. w skórze, naczyniach, oponach mózgowych oraz mięśniach głowy; jeden z najczęstszych objawów w medycynie

1. dolor capitis
2. cephalalgia

(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) Echinococcus Rudolphi, rodzaj robaka płaskiego z gromady tasiemców, którego jaja przekształcają się w pęcherze (bąble) w organizmie człowieka i innych żywicieli pośrednich

(ornitologia, ornitologiczny) Buphagus Brisson rodzaj afrykańskiego ptaka z rodziny bąkojadów, żerującego na dużych ssakach kopytnych, z których zwykle wyjada pasożyty

/ˈbɛ̃mbɛ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

(medycyna, medyczny) nadmierne gromadzenie się gazów w jamie brzusznej

/bwaˈɡãɲɛ/
usilna prośba

/ˈbwaɡat͡ɕ/
żarliwie, usilnie prosić

1. comprecor
2. deprecor
3. exoro
4. imploro
5. obsecro
6. oro

/ˈbwaʒɛj/
imię męskie;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

/ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

/ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva/
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lymnaea stagnalis L., gatunek pospolitego ślimaka słodkowodnego z rodziny błotniarkowatych;

/ˈbwɔtɔ/
mieszanina ziemi i wody;

/ˌbwɨskaˈvʲit͡sa/
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

/bwɔ̃nt/

1. niezgodność z zasadami, założeniami
   error
2. działanie, które przynosi złe skutki
   vitium

(językoznawstwo, językoznawczy) niezamierzone odstępstwo od zasad systemu językowego lub normy językowej;

/ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ/

1. (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na użyciu pojęcia definiowanego w jego własnej definicji;
   1. circulus in definiendo
   2. circulus vitiosus
   3. idem per idem
2. (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;
   1. circulus vitiosus
   2. circulus in demonstrando

(ichtiologia, ichtiologiczny) Micromesistius L., rodzaj ryb morskich z rodziny dorszowatych;

/bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ/
mający kolor intensywnie niebieski

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

1. Calaris
2. Caralis

/t͡sal/
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

(optyka, optyczny) prosty przyrząd optyczny pozwalający uzyskać obraz rzeczywisty, pierwowzór aparatu fotograficznego;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

/t͡sar/
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

/kaˈrakas/
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miłość do bliźniego podyktowana miłością do Boga

/ˈkasuz ˈbɛllʲi/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;

/ˈt͡sawka/
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

/ˈt͡sawʲcɛ̃m/
w sposób całkowity, zupełny, pełny

1. omnino
2. plane

cecha czegoś, co może być scałkowane

/ˌt͡sawkɔˈvalnɨ/
(matematyka, matematyczny) dający się scałkować

(matematyka, matematyczny) wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

/ˌt͡sawkɔˈvʲit͡ɕɛ/
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

1. admodum
2. omnino
3. pleniter

(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego

/ˌt͡sawɔˈvãɲɛ/
dotykanie ustami kogoś, rzadziej czegoś

/t͡saˈwɔvat͡ɕ/
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

1. basio
2. osculor
3. basiare

/ˈt͡sawɔɕt͡ɕ/
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

/ˈt͡sawɨ/
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

1. omnis
2. totus

/ˈt͡sawɨ i‿ˈzdrɔvɨ/
o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

/t͡sɛˈbula/

1. (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
   1. caepa cepa
   2. caepa
   3. cepa
2. (botanika, botaniczny) część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;
   cepa
3. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)
   1. cepa
   2. caepa

/ˈt͡sɛxa/
element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

/t͡sɛˈt͡sɨlʲja/
imię żeńskie;

imię męskie;

/t͡sɛtr̥/

1. (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;
2. (drewnoznawstwo, drewno i obróbka drewna) drewno cedrowe

(botanika, botaniczny) Calocedrus Kurz, rodzaj wschodnioazjatyckich i północnoamerykańskich drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

(ichtiologia, ichtiologiczny) Mugil cephalus L., stadna ryba morska z rodziny mugilowatych;

/t͡sɛˈfɛ^wuʃ/

1. (mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);
2. (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;
3. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk o szerokim spektrum działania, z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk bakteriobójczy z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważniejszych zakażeń bakteryjnych, podawany pozajelitowo

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną cefalosporyną II generacji, który posiada szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego

/ˈt͡sɛɡwa/
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

/ˈt͡sɛjlɔ̃n/
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;

/t͡sɛl/
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

1. scopus
2. finis

/ˈt͡sɛl uɕˈfʲjɛ̃nt͡sa ˈɕrɔtʲci/
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

imię męskie;

/ˈt͡sɛlʲja/
imię żeńskie;

(medycyna, medyczny) autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego;

/t͡sɛˈlʲĩna/
imię żeńskie;

(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

1. Caelius
2. Mons Caelius

mała cela

/t͡sɛˈlɔvʲɲik/
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

/t͡sɛlˈtɨt͡sʲci/
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

utwardzanie lub łączenie przez spoiwo / nasycenie powierzchni materiału

/ˈt͡sɛ̃na/
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

/t͡sɛ̃ˈnɔtaf/
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

/ˈt͡sɛ̃ntawr/
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

/ˈt͡sɛ̃ntawr/
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

1. centaurus
2. hippocentaurus

/ˈt͡sɛ̃ntrũm/
środkowa część czegoś

/t͡sɛ̃nˈturʲjɔ̃n/
(starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii;

/t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/
miara długości; jedna setna metra;

(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli;

/t͡sɛp/
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

/t͡sɛr/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

/ˈt͡sɛrbɛr/
(mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

/ˈt͡sɛrɛs/

1. (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
2. (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

/t͡sɛˈsarsʲci/
dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

/t͡sɛˈsarstfɔ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

/t͡sɛˈsarstfɔ ˈʒɨ̃msʲcɛ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;

/ˈt͡sɛsaʃ/
najwyższy stopień monarchiczny;

/ˌt͡sɛtɨrɨˈzɨ̃na/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;

(geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto będące eksklawą Maroka;

1. Septa
2. Septem Fratres

/ˈt͡sɛfka mɔˈt͡ʃɔva/
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

/t͡sɛs/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

(historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara

(geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

(geografia, geograficzny) starożytne miasto w Palestynie, w Galilei;

(geografia, geograficzny) starożytne miasto w Azji Mniejszej, w Kapadocji;

/t͡sɛˈzarɨ/
imię męskie;

(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea cyanus L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;

/ˈxabɛr ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/
(botanika, botaniczny) gatunek byliny z rodziny astrowatych, pochodzący z Azji Mniejszej

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Chalcedonu, związany z Chalcedonem

1. chalcedonense
2. chalcedonensis

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowej Mezopotamii, nad Zatoką Perską u ujścia Eufratu i Tygrysu — na obszarze dzisiejszego południowego Iraku

/xãn/
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;

/ˈxaɔs/

1. nieporządek, bezład
2. (mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;

/xaˈraktɛr/
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby

/ˌxaraktɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ/
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska

/ˌxaraktɛrɨsˈtɨka/, /ˌxaraktɛˈrɨstɨka/
opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

/ˈxarkuf/
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

(mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

/ˈxata/

1. (architektura, architektoniczny) drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach;
2. (etnografia, etnograficzny) prosty, prymitywny budynek stawiany przez ludy pierwotne

/xʲt͡ɕɛ̇t͡ɕ/
odczuwać chęć zrobienia czegoś

1. volo
2. malo

powiedzenie stosowane dla podkreślenia, że silna wola i determinacja mogą sprawić, że osiągniemy cel, nawet jeśli wydaje się trudny lub niemożliwy

1. velle est posse
2. volere est posse

/ˈxʲt͡ɕivɔɕt͡ɕ/
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

/ˈxʲt͡ɕivɨ/
taki, który odznacza się chciwością

1. avidus
2. cupidus

/ˈxɛ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

1. chemica
2. chemia

/xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z chemią

/ˈxɛ̃mʲik/
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

/ˌxɛrɔ̃ˈnɛa/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

/ˌxɛrɔ̃ˈnɛja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

1. Chicagia
2. Sicagum

odnoszący się do Chicago, związany z Chicago

/ˈt͡ʃʲilɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

1. Chilia
2. Cile

/xʲĩˈɲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

/ˈxʲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

1. Sina
2. Sinae

(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej;

/ˈxʲirurk/
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

/xʲiˈrurʲɟja/
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

/ˈxʲĩj̃sʲci/
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

1. sinensis
2. Sinensis

/ˈxʲĩj̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy w Chinach;

1. Sinensis
2. Sinicus

/xlɛp/
pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

1. panis
2. pane

/xlɛf/
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

imię męskie

/xlɔr/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

/ˈxlɔrɛk ˈsɔdu/
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

/ˌxlɔrmɛˈtɨ̃na/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) toksyczny związek organiczny, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów azotowych, pierwszy lek przeciwnowotworowy stosowany od lat 40. XX wieku, obecnie praktycznie nieużywany w medycynie;

(chemia, chemiczny) organiczna sól kwasu chlorowodorowego (kwasu solnego);

/xmʲjɛl/

1. (botanika, botaniczny) Humulus L., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;
   Humulus
2. (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)
   1. humulus
   2. lupus

/ˈxmura/
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

1. nubes
2. aer
3. nebula
4. nubis
5. nimbus
6. nubs

/ˈxɔxla/
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

/ˈxɔd͡ʑit͡ɕ/
poruszać się za pomocą nóg

1. gradior
2. ambulo
3. vado

/xɔˈ^jĩnka/
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

/xɔjˈɲit͡sɛ/
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

/xɔˈlɛra/
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

/ˈxɔ̃mʲik/
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

/ˌxɔrɛˈɔɡraf/
(choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

o wierszu: napisany choriambem

/xɔˈrɔba/
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

1. aegritudo
2. morbus

(medycyna, medyczny) choroba, którą powoduje wirus polio, objawiająca się często porażeniem mięśni;

1. poliomyelitis
2. poliomyelitis anterior acuta

/xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda/
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

(medycyna, medyczny) wieloukładowa choroba odzwierzęca wywoływaną przez krętki z rodzaju Borrelia

/xɔrˈvat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

/xɔrˈvat͡sʲci/
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

/ˈxɔrɨ/

1. (potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny
   aeger
2. dotknięty chorobą
   1. aeger
   2. infirmus
   3. aegrotus

/ˈxɔrɨ/
osoba dotknięta chorobą

1. aegrotus
2. aeger

/ˈxɔd͡ʑbɨ/
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

1. etsi
2. si
3. tametsi
4. ut

/ˈxɔd͡ʑbɨ/

1. partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska
   1. denique
   2. dumtaxat
   3. saltem
   4. utque
2. partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji
   1. vel
   2. velut
   3. veluti

/ˈxrapat͡ɕ/
oddychać w trakcie snu charcząc

imię męskie

/xrɔ̃m/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

1. chromium
2. chrōmium

imię męskie

/xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m/
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

/ˈxrɔ̃ɲit͡ɕ/
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

1. defendo
2. munio
3. protego

/ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja/
następstwo, kolejność zdarzeń

/ˌxrɔpɔˈvatɨ/
z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

1. asper
2. scrupeus

(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) średniowieczny irlandzki instrument, prawdopodobnie strunowy, używany przez irlandzkich bardów

/ˈxrɨpka/
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

1. raucedo
2. raucitas

dostawać chrypy

1. raucesco
2. raucio

(sztuka) (teologia, teologiczny) monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;

/ˈxrɨstus/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

imię męskie

/ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma/

1. (botanika, botaniczny) Dendranthema Des Moul, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
   Dendranthema
2. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju chryzantem (1.1)
   chrysanthemum

imię męskie

(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów

/xrɨˈzɔpras/
(mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

/xrɨˈzɔstɔ̃m/
imię męskie;

/xʃɛst/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

1. baptismus
2. baptismum

/ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

1. christianus
2. Christianus

/ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci/
związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

1. christianus
2. Christianus

/ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃stfɔ/

1. ogół wiernych wszystkich wyznań w obrębie chrześcijaństwa (1.1)
   christianitas
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;
   1. christianitas
   2. religio Christiana

/ˈxʃɔ̃w̃stka/
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

/xʃɔ̃w̃ʃt͡ʃ/
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

(medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej;

wyglądający mizernie, sprawiający wrażenie pozbawionego sił czy chorego

tracenie wagi

/ˈxudɔɕt͡ɕ/
stan bycia chudym

/ˈxudɨ/
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

1. gracilis
2. macer

imię męskie

kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

1. orarium
2. sudarium

(dawniej, dawny) uwielbienie, chwalenie

w sposób chwalebny

/xfaˈlɛbnɨ/
godny pochwały

/ˈxfalʲit͡ɕ/
mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

wyrażenie wdzięczności lub uwielbienia Boga, podziękowanie Bogu za coś dobrego, co się wydarzyło lub wyrażenie ulgi, że coś złego nie miało miejsca

/ˈxfʲila/
bardzo krótki czas

1. punctum
2. momentum

(biologia, biologiczny) nitkowaty narząd jednokomórkowy lub wielokomórkowy służący do przytwierdzania organizmu do podłoża, a czasem także do pobierania wody i soli mineralnych

(biochemia, biochemiczny) największa i najmniej gęsta lipoproteina krwi, syntetyzowana w komórkach jelita cienkiego, której funkcją jest transport egzogennych lipidów z jelita do chłonki i krwi po spożyciu posiłku tłuszczowego

/xur/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
2. utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)
3. miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

/ˈxwɔdnɨ/

1. o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany
2. (Podhale) trwały
3. raczej zimny; rześki

/ˈxwɔpak/

1. (potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę
   1. amans
   2. amicus
2. dziecko płci męskiej
   1. puer
   2. adulescens

/ˈxwɔpʲjɛt͡s/
młody człowiek płci męskiej

/xwut/

1. (przenośnie, przenośnia) nieokazywanie uczuć
2. dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

/t͡ɕi/
(celownik) lp od: ty (nieakcentowane)

1. haec
2. hi

/t͡ɕi/
(mianownik) lm (rodzaj męskoosobowy) od: ten

1. haec
2. hi

/ˈt͡ɕastɔ/

1. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;
   1. farina
   2. pasta
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
   1. placenta
   2. libum

/ˈt͡ɕawɔ/

1. organizm ludzki lub zwierzęcy
2. zwłoki człowieka lub zwierzęcia
3. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
4. (matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

/ˈt͡ɕawɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

/ˈt͡ɕixɨ/

1. spokojny
   silens
2. o małej głośności
   1. tacitus
   2. silentiosus

/ˌt͡ɕɛ̇t͡ɕɛˈʒɨt͡sa/

1. (botanika, botaniczny) Cicer L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bobowatych;
   Cicer
2. 1. (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
   2. (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)
   cicer

/ˌt͡ɕɛ̇t͡ɕɛˈʒɨt͡sa ˌpɔspɔˈlʲita/
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

(botanika, botaniczny) Securigera varia L., gatunek byliny z rodziny bobowatych o właściwościach leczniczych i trujących;

/t͡ɕɛˈkavɔɕt͡ɕ/
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

/ˈt͡ɕɛkwɨ/
(fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

/ˈt͡ɕɛlɛ/
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

1. vitellus
2. vitulus

(medycyna, medyczny) łagodne łojotokowe zapalenie skóry występujące u niemowląt, najczęściej na ciemieniu;

(botanika, botaniczny) Helleborus niger, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;

(anatomia, anatomiczny) miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;

(botanika, botaniczny) Veratrum L., rodzaj trujących bylin z rodziny melantkowatych;

(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

/ˈt͡ɕɛ̃mnɔɕt͡ɕ/
stan, w którym jest brak światła, jasności;

/ˈt͡ɕɛ̃mnɨ/

1. nieoświetlony lub słabo doświetlony
   1. creper
   2. fuscus
   3. obscurus
2. o kolorze: zbliżony do czarnego
   obscurus

/ˈt͡ɕɛ̃nʲci/
mający niewielki przekrój poprzeczny

1. tenuis
2. subtilis

/ˈt͡ɕɛpwɔ/

1. uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
2. (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
3. (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób

/ˈt͡ɕɛpwɨ/

1. 1. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
   2. o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
   3. (przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny
   calidus
2. mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
   1. calidus
   2. caleo
   3. formus