(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

(geografia, geograficzny) miasto w Danii;

/aˈːrɔ̃n/

1. (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
2. imię męskie;

/aˈbadãn/
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Iranie;

/aˈbaka/
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

/aˈbakus/
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

/aˈbaza/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;

/aˈbazʲja/
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

/aˈbaʒur/
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

1. abažūras
2. gaubtas

/apˈxasʲci/
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

/apˈxasʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

/ˈapxas/
mieszkaniec Abchazji;

/apˈxazʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

/apˈxaska/
mieszkanka Abchazji

/abˈdukt͡sʲja/
(fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

/ˌabdɨˈkat͡sʲja/
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

/ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

/ˌabɛˈt͡sadwɔ/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku

/aˈbɛlart/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim;

(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

/ˌabɛrˈrat͡sʲja/, /ˌabɛrˈːat͡sʲja/

1. (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
2. (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
3. (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

/abʲˈid͡ʒãn/, /ˈabʲid͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

/ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

/ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

/ˌabɔˈlʲit͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

/ˌabɔlʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista/

1. (historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
2. zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

/ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/

1. regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
   abonementas
2. regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
   prenumerata

/ˌabɔ̃nãmɛ̃nˈtɔvɨ/
związany z abonamentem, dotyczący abonamentu

związany z abonentem, osobą opłacającą abonament

/aˈbɔ̃nɛ̃nt/
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

/ˌabɔ̃ˈnɛ̃ntka/
kobieta płacąca stałą opłatę, abonament

/aˈbɔrt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

/ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/
(antropologia, antropologiczny) pierwotny mieszkaniec Australii;

/abˈraxãm/

1. (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
2. (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

/ˌabrakaˈdabra/
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

/ˌabrakaˈdabra/
(przenośnie, przenośnia) coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

/abˈruzʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

/a‿bɛ‿ˈːs/
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

/apˈsɛ̃nt͡sʲja/
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

1. nebuvimas
2. neatvykimas
3. nedalyvavimas

/ˌapsɔˈlutʲɲɛ/
całkowicie, niezależnie od niczego, nie dopuszczając wyjątków

/ˌapsɔˈlutɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

/apˈsɔlvɛ̃nt/
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

/ˌapsɔlˈvɛ̃ntka/
dziewczyna lub kobieta, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs

/ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

/apˈsɔrpt͡sʲja/

1. (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
2. (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

/ˌapstraˈxɔvat͡ɕ/

1. (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
2. (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

/apsˈtrakt͡sʲja/
pojęcie ogólne

/ˌapstrakˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥/
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

/ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ/
nie mający związku z rzeczywistością

/ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

/ˈapsurt/
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

1. absurdas
2. beprasmybė

(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, zgodnie z którym rzeczywistość jest pozbawiona sensu, a ludzkie próby jej zrozumienia są daremne;

/ˈapsɨ̃nt/
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

/ˈabu ˈzabʲi/
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

/aˈbulʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

/ˌakaˈpulkɔ/
(geografia, geograficzny) Acapulco de Juárez, miasto w Meksyku;

/ˌat͡sɛˈfalʲja/
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

/aˈt͡sɛtɔ̃n/
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;

(fizyka, fizyczny) o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;

/ˈada/

1. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 523;
2. (zdrobniale) Adelajda, Adela, Adelina, Adriana, Adrianna
3. imię żeńskie;

/ˈadãm/

1. (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;
   Adomas
2. imię męskie;
   1. Adomas
   2. Adamas

/ˌadãˈmaʃɛk/
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadapˈtat͡sʲja/

1. (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
2. (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
3. dostosowanie się organów do sytuacji
4. efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)
5. przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

/ˌadapˈtɔvat͡ɕ/

1. (biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
2. dostosować/dostosowywać do innego użytku

/ˌadɛˈkfatnɨ/
dokładnie czemuś odpowiadający

1. adekvatus
2. atitinkamas

/ˌadɛˈlajda/
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;

(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;

/ˈadʲjũŋkt/
stanowisko w instytucji naukowej zajmowane przez pracowników posiadających co najmniej stopień doktora;

/ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja/

1. 1. system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;
   2. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
   1. administracija
   2. valdyba
2. zarządzanie czymś, administrowanie
   1. administravimas
   2. administracija

/ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ/
związany z administracją i administrowaniem

1. administracinis
2. administracijos
3. valdymo

/ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/
osoba zarządzająca czymś

1. administratorius
2. valdytojas

/ˌadmʲĩɲistraˈtɔrka/
kobieta, która jest administratorem, zarządzająca czymś

/ˌadmʲĩɲiˈstrɔvat͡ɕ/
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

1. administruoti
2. valdyti

/ˌadmʲiraˈlʲit͡sʲja/
władze naczelne marynarki wojennej

/adˈmʲiraw/

1. (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
2. (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
3. (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

/ˌadnɔˈtat͡sʲja/
uwaga, dopisek, przypisek, notatka

1. anotacija
2. išnaša

/ˈadɔlf/
imię męskie;

/aˈdɔ̃ɲis/
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

/aˈdɔpt͡sʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

1. įvaikinimas
2. adopcija

/ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ/
dokonywać / dokonać adopcji

(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;

/ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

/ˈadrɛs/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

/aˈdrɛsat/
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

/ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ/
umieszczać adres na liście, przesyłkę

/ˈadrʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

/ˈadrʲjãn/
imię męskie;

/aˈdrʲjatɨk/
(zobacz) Morze Adriatyckie

/ˈadvɛ̃nt/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

/ˌadvɛ̃nˈtɔvɨ/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie

/adˈvɔkat/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

/adˈvɔkad ˈdʲjabwa/
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech uchodząca do Zatoki Weneckiej;

(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop;

(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Adygei;

(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

/ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

/ˌafɛˈʒɨsta/
człowiek uczestniczący dla zysku w nieuczciwych, karalnych przedsięwzięciach

/ˌavɡãˈɲistãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

/avˈɡãŋka/
obywatelka Afganistanu

/avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Afganistanu

1. afganas
2. afganistanietis

/avˈɡãj̃sʲci/
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

1. afganiškas
2. afganištanietiškas

/aˈfɔrɨsm̥/
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

pozbawiony światła, niewystarczająco oświetlony; bez dostępu światła

(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

/ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn/
(eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

/ˌafrɔˈdɨta/

1. (mitologia grecka) bogini miłości;
2. imię żeńskie;

/ˈafrɨka/
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

/ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

/ˌafrɨˈkãɲĩn/
mieszkaniec Afryki

/ˌafrɨˈkãŋka/
mieszkanka Afryki

/ˌafrɨˈkãj̃sʲci/
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

1. Afrika
2. afrikietiškas

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

/ˈaɡat/
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

/aˈɡata/
imię żeńskie;

imię męskie;

/aˈɡɛ̃nt͡sʲja/
firma świadcząca różne usługi

/ˌaɟiˈtat͡sʲja/
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

służący agitacji, pozyskaniu nowych zwolenników dla sprawy czy idei

/ˌaɟiˈtatɔr/
osoba prowadząca agitację

/aɟˈɲɛʃka/
imię żeńskie;

/ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

/aˈɡnɔstɨk/
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

/ˌaɡɔraˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

/aˈɡrɛɡat/
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

/aˈɡrɛsʲja/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
2. (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

/ˈaɡrɛst/
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)

/ˌaɡrɔˈbʲiznɛs/

1. przemysł i handel rolny, przetwórstwo rolne
2. wszystkie sfery gospodarki oparte na rolnictwie;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

/ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

/ˌaɡrɔturɨˈstɨt͡ʃnɨ/
związany z agroturystyką, dotyczący agroturystyki

(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

/ˈaxa/
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

/ɛjts/
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

/ajˈcidɔ/
japońska sztuka samoobrony;

/ˌajaˈtɔlːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

(językoznawstwo, językoznawczy) język, którym posługują się Indianie Ajmara;

(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

/ajsˈxɨlɔs/
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny dramatopisarz grecki;

/aˈkat͡sʲja/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

/ˌakaˈdɛ̃mʲja/

1. (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
2. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

/aˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

/ˈakt͡sɛ̃nt/

1. (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
2. (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
3. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
4. (termin typograficzny) znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)

(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający akcent, iloczas i intonację

/ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja/
wyrażenie zgody

/ˈakt͡sʲja/

1. 1. przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;
   2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);
   akcija
2. działanie zorganizowane
   veiksmas

/ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

/ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

/ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

/ˈakɔrt/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

/ˌakɔrˈdɛɔ̃n/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

/ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

/ˈakra/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;

/ˌakrɔˈbata/
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

1. akrobatinis
2. akrobatiškas

/ˌakrɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

/aˈkrɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

/aˈkrɔpɔl/
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

/aˈksãmʲit/
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

/akˈsʲjɔ̃mat/
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

/aˈksɨ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

/ˈakt ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲa/
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

/akˈtɔʒɨ/, /ˈaktɔr/
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

/akˈtɔrka/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

/ˈaktɨ̃n/
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

pobudzanie do działania; uruchamianie aktywności

/ˌakũmuˈlatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

/ˌakupũŋkˈtura/
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

/ˌakfakulˈtura/
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

/ˌakfãˈmarɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

/ˌakfaˈrɛla/

1. (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie
2. (sztuka) obraz namalowany akwarelami (1.1)
3. (sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);

/aˈkfarʲjũm/
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

/aˈkfɛdukt/
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

/aˈkfʲizɡrãn/
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla;

/ˌalaˈbastɛr/
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

/aˈladɨ̃n/
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

/ˌalãˈɲĩna/
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

/ˈalarm/

1. sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
2. urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
3. wezwanie do działania

/aˈlaska/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/alˈbãɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

/alˈbãŋka/
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

/alˈbatrɔs/
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

/alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk/
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

/alˈbãj̃sʲci/
związany z Albanią, dotyczący Albanii

1. albaniškas
2. albanų

/alˈbɛdɔ/

1. (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
2. biała część skórki w owocach cytrusowych

/ˈalbɛrt/
imię męskie;

/alˈbʲĩɲism̥/

1. (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
2. (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

/ˈalbʲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

/ˈalbɔ/
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

/ˈalbũm/
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

/ˌalbũˈmʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

/ˌalbũmʲĩˈnurʲja/
(medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz;

/alˈxɛ̃mʲja/
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

/alˈxɛ̃mʲik/
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

/ˈalt͡ʃɨk/
(ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk;

/ˌaldɛˈbarãn/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

/alˈdɛxɨt/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

/alˈdɔ̃na/
imię żeńskie;

/ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

/ɛjl/, /ˈalɛ/
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

/ɛjl/, /ˈalɛ/
(spożywczy) gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

/ˌalɛˈɡɔrʲja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

/ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię

(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

/aˈlɛja/
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

/ˌalɛˈksãndɛr/
imię męskie;

/ˌalɛˈksãndrʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

(historia, historyczny, historycznie) syn Aleksandra

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w Normandii;

/aˈlɛpːɔ/
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

/aˈlɛrɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

/aˈlɛrʲɟja/
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

/ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ/
związany z alergią

/ˈalɛʃ/
wyraz zdumienia, zaskoczenia

/ˈalfa/
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

/alˈfabɛt/
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

1. abėcėlė
2. alfabetas

(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;

/ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ/
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

/alˈɡɛbra/

1. jeden z działów matematyki;
2. (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

dotyczący algebry

(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;

/ˈalʲɟɛr/
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

/alʲˈɟɛrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

/alʲˈɟɛrsʲci/
odnoszący się do państwa Algieria

/ˌalɡɔˈlɔɟja/
(botanika, botaniczny) nauka o glonach

/algɔˈrɨtmɨ/, /alˈɡɔrɨtm̥/
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;

/ˈalʲjas/
inaczej (zwany), znany jako

/ˈalʲjas/
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu

/aˈlʲibʲi/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

/aˈlʲit͡sʲja/
imię żeńskie;

/ˌalʲiˈɡatɔr/
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

/ˌalʲitɛˈrat͡sʲja/
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

/ˌalʲizaˈrɨ̃na/
(chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

/ˌalkaˈlɔ^jit/
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

/ˈalkãn/
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

/ˈalkɛ̃n/
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

/alˈkɔxɔl/

1. (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
2. (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

1. alkoholis
2. spiritas

/ˌalkɔˈxɔlʲism̥/
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

/ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/
zawierający alkohol; związany z alkoholem

/ˈalːax/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;

/ˈalːɛl/
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

/alˈmãnax/
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

/aˈlɔɛs/
(botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;

/aˈlɔfɔ̃n/
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

/aˈlɔza/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

/alˈpaka/
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

/ˌalpʲĩˈɲista/
osoba uprawiająca alpinizm;

/ˌalpʲĩˈɲistka/
kobieta uprawiająca alpinizm

/alˈpʲĩɲism̥/
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska

/ˈalpɨ/
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

(geografia, geograficzny) część Alp Wapiennych rozciągająca się równoleżnikowo od północno-wschodnich Włoch, do Słowenii, ograniczona od północy doliną Sawy;

(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich we Francji i Włoszech;

(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii oraz we Włoszech;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

/alˈtãna/
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

/ˌaltruˈ^jista/
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

/alˈtru^jism̥/
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

/alˈzat͡sʲja/
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

/ˌãmaˈzɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

/ˌãmaˈzɔ̃nka/
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

/ˌãmbaˈsada/

1. stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
2. wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

/ˌãmbaˈsadɔr/
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

/ãmˈbʲiɡrãm/
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

/ãmˈbɔ̃na/
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

/ãmˈbrɔzʲja/
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

/ãˈmɛba/
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

1. ameba
2. amebos

/ˈãmɛ̃n/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

/ãˈmɛrɨk/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

/ãˈmɛrɨka/

1. (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

(geografia, geograficzny) region geograficzny i kulturowy znajdujący się pomiędzy Ameryką Północną a Ameryką Południową, obejmujący wąski pas lądu łączący oba kontynenty, leżący między Oceanem Spokojnym a Morzem Karaibskim

/ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

/ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna/
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

/ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska/
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

/ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) mieszkaniec Ameryki, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/

1. mieszkaniec Ameryki – kontynentu
2. mieszkaniec Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja/
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

/ˌãmɛrɨˈkãnka/
obywatelka Stanów Zjednoczonych

/ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/

1. dotyczący Ameryki (kontynentu)
   1. amerikietis
   2. amerikiečių
2. dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki
   1. amerikiečių
   2. amerikietiškas

/ãˈmɛtɨst/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

/ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

(geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;

/ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

/ãw̃ˈfɔra/
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu;

/ˈãmʲit/
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

(chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

/ˌãmʲĩˈnɔkfas/
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

/ˈãmːãn/
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

/ãmˈnɛstʲja/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

/ˌãmnɛstʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ/
udzielać / udzielić amnestii

/ˈãmɔ̃n/

1. bóg egipski;
2. imię męskie;

/ãˈmɔ̃ɲak/
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych

/ˌãmɔrtɨˈzatɔr/
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

/ˈãmɔs/
(biblijny) postać biblijna, prorok;

/ˈãmpɛr/
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk β-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, o działaniu bakteriobójczym (hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii); pochodna kwasu 6-aminopenicylanowego

/ˌãmpuˈtat͡sʲja/
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

/ãmˈpuwka/

1. (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
2. (historia, historyczny, historycznie) szklane naczynie na leki i substancje zapachowe
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

/ãmˈstɛrdãm/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

/ˌãmu‿ˈdarʲja/
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

/ãˈmulɛt/
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

/ˌãmũˈɲit͡sʲja/
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

/ˈãmur/
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;

(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

/ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

/ˌãnafʲiˈlaksʲja/
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

/ãˈnaɡrãm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

/ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ/
związany z analizą

/ˌãnaˈlʲitɨk/
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

/ˌãnaˈlʲiza/
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

/ãˈnãnas/

1. (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

/ãˈnarxʲja/

1. forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
2. (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

/ãˈnarxʲism̥/
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

/ˌãnaˈtɔlʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

/ˌãnaˈtɔ̃mʲja/

1. (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
2. (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

/ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

/ãw̃ʃuˈ^wa/, /ãw̃ʃˈwa/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskich, pikantnych w smaku (niekiedy podfermentowanych), zwykle w postaci fileta, koreczka lub pasty;

/ˌãndaˈluzʲja/
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

/ˌãndaˈluzɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

(geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

/ãnˈdɔra/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

/ãnˈdɔrsʲci/
odnoszący się do Andory (państwa)

(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

/ãnˈdrɔɡɛ̃n/
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

/ãnˈdrɔ^jit/
robot mający postać człowieka;

(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

/ˌãndrɔ̃ˈmɛda/

1. (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
2. imię żeńskie;

(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy

/ˈãnḍʒɛj/
imię męskie;

/ˈãndɨ/
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

/ˌãnɛɡˈdɔta/
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

/ãˈnɛksʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

1. anemiškas
2. mažakraujis

/ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

/ˌãnɛˈstɛzʲja/
(medycyna, medyczny) znieczulenie

(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary;

/ãŋʲˈɟɛlka/
kobieta narodowości angielskiej

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

1. angliškas
2. anglų

/ãŋʲˈɟɛlsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

1. anglas kalba
2. anglų

/ˈãŋɡlʲja/

1. (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
2. (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

/ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

/ˈãŋɡlʲik/
mężczyzna narodowości angielskiej

/ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca anglikanizmu

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

1. anglikonas
2. anglikonų

(książkowy) osoba mówiąca po angielsku

/ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem angielskim
2. spisany, stworzony w języku angielskim
3. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

/ˌãŋɡlɔˈsasʲci/

1. związany z językiem anglosaskim (1.1)
2. związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

/ãŋˈɡɔla/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

/ãnˈxɨdrɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

/ˈãɲi ˈtrɔxɛ/
zupełnie nie, wcale nie; nawet nie odrobinę, nawet nie w całym stopniu

/ãˈɲɛlsʲci/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

/ˌãɲĩˈmat͡sʲja/
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

/ãˈɲĩmɛ/
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) japoński film animowany;

/ãˈɲĩmʲism̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

niechęć lub niesnaska wywołana urazą

/ˈãɲjɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

/ˈãɲɔw/

1. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
2. (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

/ˈãɲɔw ˈstruʃ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

(fizyka, fizyczny) zależność właściwości ciała od kierunku, z którego się je bada;

/ãŋˈkara/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

/ãŋʲˈcɛta/
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

1. anketa
2. apklausa

/ãŋʲˈcɛtɛr/
osoba, która zbiera informacje za pomocą ankiety

/ˈãnːa/
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

/ãˈnɔda/
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

/ˌãnɔ̃ˈmalʲja/
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

/ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/
o nieujawnionym nazwisku

1. anoniminis
2. anonimiškas

(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

/ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

/ˌãntãnãnaˈrɨva/
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

/ãnˈtarɛs/
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

/ˌãntarkˈtɨda/
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

/ãnˈtarktɨka/
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

/ãnˈtɛ̃na/
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

/ˌãntʲiˈɡu^wa ˌi‿barˈbuda/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

/ˌãntɔˈlɔɟja/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

/ãnˈtɔ̃ɲi/
imię męskie;

/ãnˈtɔ̃ɲĩm/
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

/ˌãntɔ̃ˈɲĩna/
imię żeńskie;

/ˌãntɔ̃ˈnufka/
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) mrozoodporna odmiana uprawna jabłoni domowej;

/ãnˈtrat͡sɨt/
(geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

/ãnˈtrɔpɔ/
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel małp człekokształtnych (Hominoidea)

/ˌãntrɔˈpɔlɔk/
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

/ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego

/ãntˈfɛrpʲja/
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

niechęć lub pogarda do Stanów Zjednoczonych

/ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

/ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

/ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

/ãnˈtɨɡɛ̃n/
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa

/ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja/
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;

/ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

/ˌãntɨˈlɔpa/
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

/ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

/ãnˈtɨ̃mɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca antycząstką neutrina (posiada taką samą masę jak neutrino, ale przeciwny ładunek leptonowy)

(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

/ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

/ˌãntɨˈtɛ^jism̥/
aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym;

wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

/ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

/ˈãnɨʃ/
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

/ˈãw̃zɛlm/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

/aˈɔrta/
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

/aˈɔsta/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

/aˈparat/

1. (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
2. (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad
3. (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

/aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ/
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

/ˌaparaˈtura/
zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

/aˈpartxajt/, /aˈpartxɛjt/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

/aˈpatʲja/
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

/aˈpatɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

/ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

/ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ/
zachęcający do jedzenia

/aˈpɛtɨt/
chęć jedzenia, łaknienie;

/aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈd͡zɛ̃ɲa/
im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

/ˈaplaws/
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

(biblijny) ostatnia księga Nowego Testamentu

/ˌapɔkaˈlʲipsa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

dotyczący apokalipsy, końca świata

/ˌapɔˈkɔpa/
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

niezwiązany z polityką

/ˌapɔˈplɛksʲja/
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

/ˌapɔˈptɔza/
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

/aˈpɔrʲja/
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

/ˌapɔˈstɔlsʲci/
dotyczący apostołów

/aˈpɔstrɔf/
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

/apˈtɛka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

/ˌaptɛˈkarka/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

/apˈtɛkaʃ/
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

/ˈara/
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

/ˈara ˈmɔdra/
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

/ˈarap/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

/aˈrabʲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

/aˈrabʲja sawˈdɨjska/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

/ˌaraˈbʲista/
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

/aˈrapka/
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

/aˈrapsʲci/
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

1. arabų
2. arabiškas

/aˈrapsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

1. arabų
2. arabiškas

/aˈrapskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ/

1. posługujący się językiem arabskim
2. spisany, stworzony w języku arabskim
3. taki, którego mieszkańcy posługują się językiem arabskim

/ˌaraxnɔˈfɔbʲja/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

/ˌaraxnɔˈlɔɟja/
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

/ˌaraˈɡɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

/ˌaraˈɡɔ̃ɲit/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

/ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros;

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

organizować, urządzać

/arˈbʲitɛr/

1. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór
2. (sport, sportowy) sędzia sportowy

sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

/ˈarbus/

1. (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
2. (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

/ˌarxaˈ^jit͡ʃnɨ/
będący typowym dla dawnych czasów

(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

/arˈxãŋʲɟɛlsk/
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

/arˈxãɲɔw/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

/ˌarxɛˈɔlɔk/
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

/ˌarxɛɔˈlɔɟja/
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

/ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/
związany z archeologią, dotyczący archeologii

(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

/arˈxɛtɨp/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
2. (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

/ˌarxʲĩˈmɛdɛs/
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

/ˌarxʲiˈpɛlak/
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

1. archipelagas
2. salynas

/arˈxʲitɛkt/

1. (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
2. (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

/ˌarxʲiˈtɛktka/
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury

/ˌarxʲitɛkˈtura/
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

/arˈxʲivũm/
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

/ˌart͡sɨˈbʲiskup/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

(szachy, pojęcie szachowe) szachista posiadający najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych;

(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

/aˈrɛ̃na/

1. koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe
2. (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań

(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru gęstości cieczy

/ˈarɛs/
(mitologia grecka) bóg wojny;

/ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

/ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ/
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka/
obywatelka Argentyny

minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk/
obywatel Argentyny

/ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

(biochemia, biochemiczny) aminokwas zasadowy, który uczestniczy w wielu przemianach azotowych;

/ˈarɡɔ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

(mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

/ˈarʲja/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

/arʲˈjadna/
imię żeńskie;

/ˈarʲjɛl/

1. imię męskie;
2. (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
3. (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

/ˈarka/
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

/arˈkadʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

/arˈkãw̃zas/, /ˈarkãw̃sɔ/
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

/ˈarktɨka/
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

1. Arktika
2. Arktis

/ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ/
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

/arˈmɛ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/arˈmɛ̃j̃sʲci/
odnoszący się do Armenii

/ˈarmʲja/
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

(botanika, botaniczny) Arnica, rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych, obejmujący gatunki o żółtych, promienistych kwiatach, znanych ze swoich właściwości leczniczych (stosowane w leczeniu siniaków, stłuczeń, obrzęków i stanów zapalnych skóry)

/ˌarɔˈɡãnt͡sʲja/
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

/aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

/ˈarsɛ̃n/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;

/arˈtɛfakt/

1. (antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;
2. (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

/ˌartɛ̃ˈmʲida/
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;

(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;

(fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

/arˈtɨkuw/

1. (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
2. (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

/ˌartɨˈlɛrʲja/
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

/ˌartɨlɛˈrɨjsʲci/
(wojskowość, wojskowy) (przymiotnik) od artyleria

(wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk artyleryjskich

/arˈtɨsta/
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

/aˈruba/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

/aˈrɨjsʲci/

1. (etnografia, etnograficzny) należący do Ariów
2. (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

/ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja/
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

/ˌarɨstɔˈkrata/
osoba należąca do arystokracji

/ˌarɨstɔˈtɛlɛs/
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

/ˌarɨtmɛˈtɨt͡ʃnɨ/
(matematyka, matematyczny) dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

/ˌarɨtˈmɛtɨka/
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

/aˈrɨtmʲja/

1. (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca
2. brak lub zakłócony rytm (czegokolwiek)

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

/a ɛs/, /as/

1. (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
2. (potocznie, potoczny) osoba aseksualna
3. osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

filozofia i praktyki ascetów

/ˌasɛksuˈ^walʲism̥/
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

/ˌasɛrˈtɨvnɔɕt͡ɕ/
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

/ˈasfalt/
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

/asˈmara/
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei;

(językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

(biochemia, biochemiczny) jeden z podstawowych aminokwasów, amid kwasu asparaginowego, uczestniczący w cyklu mocznikowym i syntezie glikoprotein

/asˈpartãm/
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

/ˌaspʲiˈrɨ̃na/
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

/aˈstãna/
(geografia, geograficzny) stolica Kazachstanu;

/ˈastat/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

1. astatinas
2. astatis

/ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

/ˌastɛˈrɔjda/
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

/ˈastma/
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

/aˈstraxãɲ/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

/ˌastrɔˈlabʲjũm/
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

/aˈstrɔlɔk/
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

/ˌastrɔˈlɔɟja/
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

/ˌastrɔ̃ˈnawta/
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

/aˈstrɔ̃nɔ̃m/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;

/ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

/ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/

1. (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
2. (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

przystosowanie się do życia w obcej społeczności

/aˈsɨrʲja/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

1. Asirijos imperija
2. Asirija

związany z Asyżem, dotyczący Asyżu

/ˈasɨʃ/
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

/aʃˈxabat/
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

/ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ/
o cechach podobnych jak u odległych przodków

/aˈtavʲism̥/
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

/ˌatɛˈ^jista/
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

/ˌatɛ^jiˈstɨt͡ʃnɨ/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

/aˈtɛ^jism̥/
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

/aˈtɛ̃na/

1. (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;
2. imię żeńskie; imię mitologiczne

/aˈtɛ̃nɨ/
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

1. Atėnai
2. Atė́nai

/aˈtlãnta/
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

/ˈatlas/
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

/aˈtlɛtɨka/
wszystkie ćwiczenia sportowe

/ˌatmɔˈsfɛra/

1. (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
3. (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
4. (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

/ˈatɔl/
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

/ˈatɔ̃m/
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe

/aˈtrãmɛ̃nt/
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;

/aˈtrɔfʲja/
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

/awˈdʲjɛ̃nt͡sʲja/
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

/ˈawɡmɛ̃nt/
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego;

/ˈawɡzburk/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

/awˈɡustuf/
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Polsce;

/ˈawkt͡sʲja/
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

dotyczący Auksztoty, związany z Auksztotą

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

/awˈrɛlʲjuʃ/
imię męskie;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

(metaloznawstwo, metalurgia) odmiana strukturalna stopów żelaza z węglem (stali i żeliw), polegająca na tym, że atomy węgla są rozpuszczone w żelazie o sieci krystalicznej typu regularnego ściennie centrowanego (FCC); roztwór stały węgla w żelazie γ (gamma)

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Sławków w Czechach

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

/awˈstralʲja/

1. (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
2. (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

/ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk/
mieszkaniec, obywatel Australii

/ˌawstraˈlʲijka/
mieszkanka, obywatelka Australii

/ˌawstraˈlʲijsʲci/
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

(paleoantropologia, paleoantropologiczny) istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

/ˈawstrʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

/awstrʲˈjat͡sʲci/
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

1. austriškas
2. austriška

/awstrʲˈjat͡ʃka/
mieszkanka lub obywatelka Austrii

/ˈawstrʲjak/
mieszkaniec lub obywatel Austrii

/ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;

/ˈawʃpʲik/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

/awˈtarʲca/
(ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

/ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/
własnoręcznie napisany swój życiorys;

/awˈtɔbus/
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

/awˈtɔɡraf/
własnoręczny podpis

/awˈtɔklaf/
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

/ˌawtɔˈkrat͡sʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

/ˌawtɔˈkratɨsm̥/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

/awˈtɔ̃mat/
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

/ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ/
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

1. automatinis
2. automatiškas

wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

/ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

/ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ/
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

/ˌawtɔˈpɔrtrɛt/
portret artysty wykonany przez siebie samego;

/ˈawtɔr/
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

/ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/
władczy, stanowczy

/ˌawtɔˈrɨtɛt/

1. człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi
2. wpływ osobisty, powaga, prestiż

/ˌawtɔˈstrada/
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

1. automagistralė
2. autostrada

/ˌawtɔsuˈɡɛstʲja/
(psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

/ˈawtɨsm̥/
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

/ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

/ˌavaˈrɨjnɨ/
stworzony na wypadek awarii

/aˈvatar/

1. (informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych
2. (informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów, odmiana kwarcu, SiO2;

(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

/ˈavɛrs/
(numizmatyka, numizmatyczny) przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

(przestarzałe, przestarzały) (lotnictwo, lotniczy) związany z awiacją

/aˈvʲĩɲɔ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

/ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

/ˌavɔˈkadɔ/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
2. (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

/ˈavɨ/
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)

(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

/ˈazbɛst/
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nagromadzeniem włókien azbestu w drogach oddechowych

/ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

/ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci/
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

/aˈzɛrsʲci/
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

1. Azerbaidžaniškai
2. azerbaidžaniečių

/aˈzɛrsʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

1. Azerbaidžaniškai
2. azerbaidžaniečių

/ˈazʲja/
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

/ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

(geografia, geograficzny) region Azji

(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

(geografia, geograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) region Azji obejmujący Chiny, Koreę, Japonię, Mongolię i Tajwan, wyróżniający się wspólnymi wpływami kulturowymi i historycznymi

(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

/aˈzʲjata/
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

/aˈzʲjatka/
mieszkanka Azji

/ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci/
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

1. Azija
2. Azijos

/aˈzɔrɨ/
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

/ˈazɔt/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu azotawego (HNO2); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO2) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)

/aˈzurɨt/
(mineralogia, mineralogiczny) minerał – zasadowy węglan miedzi;

kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;

(geologia, geologiczny) niecka w skałach luźnych powstająca wskutek wytapiania klinów lodowych na obszarach występowania wieloletniej zmarzliny;

(geografia, geograficzny) rzeka w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie niżnonowogrodzkim, Mordowii i Czuwaszji, lewy dopływ Sury;

/awˈma.tɘ/
(geografia, geograficzny) największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;

/awˈtajsʲci/
związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju

/ˈawũn/
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

(geografia, geograficzny) miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim;

(sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

/ˈbaba/
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

/ˈbapʲt͡ɕa/
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

(biblijny) biblijna wieża opisana w Księdze Rodzaju

/baˈbʲilɔ̃n/
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

/ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

/ˈbapka/
(botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran;

(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

/ˈbadat͡ʃ/
człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

/baˈdat͡ʃka/
kobieta naukowiec, zgłębiająca jakiś temat, problem

/baˈdãɲɛ/
(medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

/ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

/badˈmʲĩntɔ̃n/
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

/ˈbaɡaʃ/
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

/baˈɡaʒʲɲik/
miejsce na bagaż na rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach (i tym podobne, i temu podobne)

pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

/ˈbaɡdat/
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

/baˈɟɛ̃nːɨ/
związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach

1. pelkinis
2. raistinis

/ˈbaɡnɛt/
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

/ˈbaɡnɔ/
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

/baˈxãmɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

/ˈbaxrajn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

/ˌba^jiˈrʲici/
(geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

/ˈbajka/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
   pasaka
2. 1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;
   2. (potocznie, potoczny) zmyślona informacja
   pasakėčia

/ˈbajkaw/
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

/ˌbajkɔˈpʲisaʃ/
pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

/bajt/
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

/ˈbakt͡sɨl/
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

(geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

/baˈkɛlʲit/
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

/bakˈtɛrʲja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

/ˌbaktɛrʲˈjɔfak/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

/ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

/ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

/ˌbaktɛˈrɨjnɨ/
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

/ˈbaktrʲjãn/
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

/ˈbaku/
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bacău, miasto w Rumunii;

/bakˈwaʒãn/

1. (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
2. (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

/bal/
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

/balˈdaxʲĩm/
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

/ˈbalɛt/
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

(choreografia, choreograficzny) kierownik artystyczny zespołu baletowego lub twórca układów choreograficznych

(choreografia, choreograficzny) dotyczący baletu, zajmujący się baletem, skupiający się na balecie

(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

/ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ/

1. taki, który leci po krzywej balistycznej
2. związany z balistyką, dotyczący balistyki

nauka badająca ruch pocisków;

/ˈbalkɔ̃n/
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

/balˈːada/

1. (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;
2. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nastrojowy utwór

odnoszący się do ballady

(medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

/ˌbalnɛɔˈlɔɟja/
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

/ˈbalɔ̃n/

1. (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;
2. ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

osoba, która balsamuje zwłoki

/ˌbaluˈstrada/
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

/bãˈmakɔ/
(geografia, geograficzny) stolica Mali;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Bawarii;

/ˈbãmbus/
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

/bãˈnalnɨ/
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

/ˈbãnãn/

1. (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
2. (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

/ˌbãnãˈnɔvɨ/
dotyczący bananów (drzew i owoców)

/ˈbãnaw/
powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

/ˈbʌndərˈsɛribəˈgɑwən/
(geografia, geograficzny) stolica Brunei;

/ˈbãndaʃ/
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

/bãnˈdura/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

/bãnˈdɨta/
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

/ˈbãn͇d͡ʒul/
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

/ˈbãŋʲɟi/
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

/ˈbãŋkːɔk/
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

/bãŋɡˈladɛʃ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

/ˈbãn͇d͡ʒɔ/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

/bãŋk/

1. (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
2. (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
3. (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

właściciel lub dyrektor banku

/ˈbãŋcɛt/
wystawne, uroczyste przyjęcie

związany z bankietem, dotyczący bankietu

/ˈbãŋknɔt/
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

/bãŋˈkɔ̃mat/
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

/bãŋˈkrut͡stfɔ/
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

/ˈbãŋkrut/
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

(geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

/baˈɔbap/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

/bar/

1. (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
   baras
2. (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
   baris

/ˈbarãn/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

/ˈbarãn/

1. (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
2. (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota

/ˌbarãˈɲĩna/
(spożywczy) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi;

/barˈbadɔs/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

/barˈbara/

1. (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 234;
2. imię żeńskie;

(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) zapożyczenie;

/ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa/

1. (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;
2. ktoś niecywilizowany, prymitywny

cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

brak cywilizacji

/ˌbart͡sɛˈlɔ̃na/
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

/ˈbarxãn/
(geologia, geologiczny) wydma w kształcie półksiężyca;

(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;

/bart/
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

/ˈbard͡zɔ/
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

/bari/
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

/ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na/
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

/barˈnaba/
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

/ˈbarɔk/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

/baˈrɔ̃mɛtr̥/
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

/ˈbarɔ̃n/
niski tytuł arystokratyczny;

żona barona

/barʃt͡ʃ/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

(botanika, botaniczny) Heracleum sphondylium L., gatunek byliny z rodziny selerowatych;

/ˈbartɛr/
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

/ˌbartɔˈʃɨt͡sɛ/
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

/bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/
imię męskie;

/ˈbarvʲɲik/
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

/ˌbarɨˈkada/
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

/baˈrɨtɔ̃n/

1. (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
2. mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

/ˈbasɛ̃n/
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

(geografia, geograficzny) rozległa nizinna kraina w północnej części Francji;

/baˈsʲcijsʲci/
związany z Baskami, dotyczący Basków

charakterystyczny dla basu, mający cechy basu

(geografia, geograficzny) miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

/ˌbasːɛˈtɛrːɛ/
(geografia, geograficzny) stolica Saint Kitts i Nevis;

(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

/ˈbastʲjɔ̃n/
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

związany z Baszkirami

(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

/bat/
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

/baˈtalʲjɔ̃n/

1. (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
   batalionas
2. (ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;
   gaidukas

(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

/baˈtuta/
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

/baˈtɨskaf/
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

/baˈvarʲja/
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

/baˈvarsʲci/
pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

/baˈvɛwna/

1. (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
2. (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)

/ˈbazalt/
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

/ˈbazɡrat͡ɕ/
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

/ˌbazɨˈlɛa/
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

/baˈzɨlʲja/
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

/baˈzɨlʲika/

1. (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);
2. (historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze
3. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
4. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
5. (historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum

/ˈbat͡ɕ‿ɕɛ/

1. odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś
2. martwić się, niepokoić się

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

/bawˈkãnɨ/
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

/bawˈkãj̃sʲci/

1. (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
2. (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

/bawˈtɨt͡sʲci/
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

1. Baltija
2. Baltijos

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej;

/bawˈtɨka/
(geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

/ˈbawvãn/
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

1. senis besmegenis
2. sniego senis

czciciel bożków

związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

/ˈbaʒãnt/
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

/bɛˈata/
imię żeńskie;

/ˌbɛaˈtrɨt͡ʃɛ/
imię żeńskie;

/ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ/
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

/ˈbɛt͡ʃka/
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

/ˈbɛdnaʃ/
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

/bɛˈdu^jĩn/
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

/ˈbɛfʃtɨk/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

/ˈbɛjrut/
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

(sport, sportowy) sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z beletrystyką

/ˌbɛlɛˈtrɨstɨka/
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórczość prozatorska zaliczana do literatury pięknej, obejmująca powieść, opowiadanie, nowelę, reportaż literacki

/bɛlk/
obywatel Belgii

/ˈbɛlʲɟja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

/bɛlʲˈɟijka/
obywatelka Belgii

/bɛlʲˈɟijsʲci/
odnoszący się do Belgii lub Belgów

1. belgiškas
2. belgas

/ˈbɛlɡrat/
(geografia, geograficzny) stolica Serbii;

/bɛˈlʲizɛ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

/bɛlˈmɔpãn/
(geografia, geograficzny) stolica Belize;

(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

/bɛ̃ˈnɛdɨkt/
imię męskie;

(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

/bɛ̃ˈnɛluks/
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

/ˈbɛ̃ŋɡal/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski

/bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/
imię męskie;

/ˈbɛ̃ɲĩn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

/bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

(botanika, botaniczny) Berberis vulgaris L., gatunek krzewu z rodziny berberysowatych;

/ˈbɛrdɨʃ/
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób;

/ˈbɛrɛt/
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi w obwodzie mińskim;

/ˈbɛrkɛl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

/ˈbɛrlʲĩn/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

/ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

/bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk/
mieszkaniec Berlina

/bɛrˈlʲĩj̃sʲci/
odnoszący się do miasta Berlin

/bɛrˈmudɨ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

/ˈbɛrnɔ/

1. (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
2. (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

(wojskowość, wojskowy) żołnierz włoskiej lekkiej piechoty zmechanizowanej;

/ˈbɛrɨl/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

/ˈbɛrwɔ/
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

/ˈbɛstʲja/
dzikie, drapieżne zwierzę

/bɛˈstsɛlɛr/
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

(astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

/bɛˈtlɛjɛ̃m/
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

/ˈbɛtɔ̃n/
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

/ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ/
wykonany z betonu

/bɛs/
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

/bɛs/
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

niezależnie od; nie bacząc na

/bɛs/, /bɛz/
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

/ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/

1. niezawierający, pozbawiony alkoholu
2. taki, w którym nie sprzedaje się alkoholu

/bɛzˈbarvnɨ/
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

niepowodujący, niesprawiający bólu

/ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡stfɔ/
(przestarzałe, przestarzały) postawa negująca istnienie Boga

niemający ciała, nieistniejący fizycznie

/bɛʃˈt͡ʃɛlnɔɕt͡ɕ/
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

/bɛʃˈt͡ʃɨ̃nːɔɕt͡ɕ/
brak aktywności

taki, który wydaje się nie mieć dna

bez serca; w sposób bezwzględny dla innych

/bɛzˈduʃnɨ/
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

niewydzielający dymu

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ/
nieposiadanie potomstwa;

/bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ/
niemający dzieci, potomstwa

nie mający gwiazd

uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

taki, który nie ma w sobie wyrazistości

(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

brak kształtu; cecha czegoś, co nie ma określonego kształtu

/bɛsˈkʃtawtnɨ/
o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

(botanika, botaniczny) nie mający kwiatów (części roślinnych)

charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇ja/
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

/ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ/
pozbawiony wszelkiej nadziei

(medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

/ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik/
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

/ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

/ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ/
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik/
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

/bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ/
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

(książkowy) bez precedensu

/bɛzˈradnɔɕt͡ɕ/
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

/ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ/
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

/ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/
bez pracy, bez zajęcia

/bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ/
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

/ˌbɛzvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ/
nieposiadający żadnej wartości

/bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ/
charakteryzujący się brakiem wiatru

niewymagający uzyskania wizy

(chemia, chemiczny) tlenek niemetalu tworzący kwas lub zasadę w połączeniu z wodą

nieskromność w postępowaniu

/bɛzˈːɛ̃mbnɨ/
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

/ˈbutãn/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

/ˈbʲjãŋka/

1. (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
2. imię żeńskie;

(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

(geografia, geograficzny) miasto w Litwie;

/bʲjaˈwat͡ʃka/
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

/ˈbʲjawkɔ/
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

/ˌbʲjawɔˈruɕĩn/
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

/ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka/
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

1. Baltarusija
2. baltarusiškas

/ˌbʲjawɔˈrusʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

1. baltarusis kalba
2. baltarusis

/bʲjaˈwɔruɕ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

1. Baltarusija
2. Gudija

/ˈbʲjawɨ/
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

1. baltas
2. balta

/ˈbʲjawɨ/
(antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;

/bʲjaˈwɨstɔk/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodniej Polsce;

/ˈbʲiblʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

/ˈbʲiblʲja/
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza książka w danej dziedzinie; ważna, ceniona książka omawiająca podstawy jakiejś nauki

/bʲiˈblʲijnɨ/
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

1. biblinis
2. bibliškas

/ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/

1. (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;
2. wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/

1. instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
2. zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem
3. (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
4. mebel do przechowywania książek

/ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka/
kobieta, która pracuje w bibliotece

/ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/
pracownik biblioteki;

(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

(szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej

/ˈbʲidɛt/
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi;

/bʲjɛt͡s/
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

/ˈbʲjɛda/
stan braku środków do życia

/ˈbʲjɛdak/
osoba, której brakuje środków do życia

1. skurdeiva
2. skurdžius

/ˈbʲjɛdnɨ/
taki, któremu brakuje środków do życia

/bʲjɛˈdrɔ̃nka/
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coccinella septempunctata L., gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych, o czerwonych pokrywach z czarnymi plamkami u postaci dorosłej;

(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., gatunek jednorocznej rośliny uprawnej z rodziny selerowatych;

/bʲjɛk/

1. (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
2. poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

/ˈbʲjɛɡat͡ʃ/
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

1. bėgikas
2. bėgūnas

/bʲjɛˈɡãɲɛ/
(rzeczownik odczasownikowy) od biegać

/ˈbʲjɛɡat͡ɕ/
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegnąc

/ˈbʲjɛɡũn/

1. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
2. (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny
3. jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
4. miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;

/bʲjɛˈɡũnka/
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

/ˈbʲjɛɡus/
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Calidris

/ˈbʲjɛɡus ˈrd͡zavɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

/bʲjɛˈlʲizna/
(krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

/ˈbʲjɛlmɔ/
(botanika, botaniczny) rodzaj tkanki miękiszowej nasion roślin okrytonasiennych;

/ˈbʲjɛlsk pɔdˈlasʲci/
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

(botanika, botaniczny) Datura stramonium L., gatunek trującej rośliny z rodziny psiankowatych;

/ˈbʲjɛrʲɲik/
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

/ˈbʲjɛrnɨ/

1. (chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach
2. (gramatyka) związany ze stroną bierną
3. niewykazujący inicjatywy

(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

/bʲjɛˈwuɡa/
(ichtiologia, ichtiologiczny) Huso huso, duża ryba drapieżna;

(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

/bʲiˈɡãmʲja/
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

/bʲiˈcĩɲi/
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

/ˈbʲilart/
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny bilbili (Pycnonotidae);

/ˈbʲilɛt/
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

/ˈbʲilʲjɔ̃n/
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

/ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/
(biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

dział zoologii dający i systematyzujący dźwięk wydawane przez zwierzęta

/bʲjɔˈxɛ̃mʲja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

dział cybernetyki, badanie procesów sterowania w układach biologicznych;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

/ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/
nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

/bʲjɔˈɡrafʲja/
opis życia i działalności jakiejś osoby;

/ˈbʲjɔlɔk/
specjalista w zakresie biologii

/bʲjɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

/ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ/

1. o rodzicu: taki, który spłodził dziecko
2. związany z biologią, dotyczący biologii

(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie biologii

(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

/bʲjɔ̃ˈmasa/

1. (ekologia, ekologiczny) materia zawarta w organizmach żywych;
2. (ekologia, ekologiczny) masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)

(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

/bʲjɔˈsfɛra/
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

(biologia, biologiczny) tworzenie związków organicznych przez organizm żywy

/ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika;

(mineralogia, mineralogiczny) minerał skałotwórczy z grupy mik ciemnych o barwie brunatnej do czarnej i charakterystycznie łupliwejbudowie; uwodniony glinokrzemian potasu, magnezu i żelaza

/ˈbʲirma/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

(geografia, geograficzny) miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim;

(geografia, geograficzny) miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim.

/ˈbʲiskup/
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

/ˈbʲisːaw/
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Bissau;

/ˈbʲiʃkɛk/
(geografia, geograficzny) stolica Kirgistanu;

/bʲit/

1. (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1;
2. (technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

/ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

dotyczący bitumu; zawierający bitum

/ˈbʲitfa/
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

/ˈbʲjurkɔ/
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

/ˈbʲjurɔ/
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

/ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

/bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

/bʲiˈzãnt͡sʲjũm/
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

/ˌbʲizãnˈtɨjsʲci/
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący Bizancjum, związany z Bizancjum

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Tunezji, port nad Morzem Śródziemnym;

/ˈbʲizmut/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

/ˈbʲiznɛs/
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

(handel, handlowy) dotyczący biznesu

/bʲit͡ɕ/
uderzać kogoś, zadawać komuś ból

/ˌbʲiʒuˈtɛrʲja/
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

/ˌbɛ‿jɔt‿ɛr‿ˈɛ̃m/
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

/ˈblaxa/
cienki, płaski kawałek metalu;

(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

/ˈbladɨ/
(przenośnie, przenośnia) banalny, niewyróżniający się, nudny

/blasˈfɛ̃mʲja/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

1. blevyzga
2. piktžodžiavimas

/ˈblʲisʲci/

1. bezpośrednio spokrewniony
2. taki, który jest w niewielkiej odległości
3. taki, który prawie osiągnął jakiś stan
4. zbliżony do czegoś, podobny

/ˈblʲisʲci ˈfsxut/
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

/ˈblʲiskɔ/
w niewielkiej odległości

/ˈblʲizna/
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

/ˈblʲiʑɲak/
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

/blʲiʑˈɲɛ̃nta/

1. (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
2. (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

(informatyka, informatyczny) baza danych składająca się z połączonych kryptograficznie rekordów stanowiących zwykle spis transakcji, zwłaszcza tych dokonywanych z użyciem kryptowalut, zarządzana wspólnie przez komputery połączone siecią peer-to-peer;

/blɔk/
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

/blɔˈkada/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji

(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalno-instrumentalny styl muzyczny sięgający korzeniami ludowych pieśni czarnoskórych

/bluʃt͡ʃ/
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi;

/ˈbɔxũm/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;

/ˈbɔt͡ɕãn/

1. (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały
   gandras
2. (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
   1. gandras
   2. gandriniai

/ˈbɔt͡ɕãn ˈbʲjawɨ/
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

/ˈbɔt͡ɕãn ˈt͡ʃarnɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

/bɔˈɡat͡stfɔ/
majątek, posiadane dobra o dużej wartości

/bɔˈɡatɨ/

1. posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
2. taki, który obfituje w coś

/bɔˈɟĩɲi/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

/bɔˈɡɔta/
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

/bɔˈxatɛr/
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

/ˌbɔxaˈtɛrka/

1. forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia
2. forma żeńska od: bohater; kobieta odważna
3. forma żeńska od: bohater; postać utworu

/bɔxr̥/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

/bɔˈ^jiskɔ/
(sport, sportowy) plac przeznaczony do gier sportowych;

(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

związany z bojarem albo bojarstwem, dotyczący bojara albo bojarstwa

/ˈbɔjkɔt/
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

/bɔk/
lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

/bɔks/
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

/ˈbɔksɛr/
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)

(sport, sportowy) kobieta uprawiająca boks

(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

/bɔˈlɛsnɨ/

1. (medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
2. (psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

/ˈbɔlɛt͡ɕ/
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

1. skaudėti
2. sopėti

(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wenezueli

/bɔˈlʲivʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

/bɔˈlɔ̃ɲja/
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii;

(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

/ˈbɔ̃mba/
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

/ˈbɔ̃mbaj/
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

/bɔ̃mˈbarda/
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

/ˌbɔ̃mbardɔˈvãɲɛ/
(wojskowość, wojskowy) zrzucanie bomb przez lotnictwo

/ˌbɔ̃mbarˈdɔvat͡ɕ/

1. (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi
2. (przenośnie, przenośnia) obrzucać kogoś dużą ilością czegoś

/ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/
imię męskie;

/bɔ̃w̃ˈzaj/
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

/bɔr/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

/bɔrˈdɔ/
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

/bɔrˈdɔvɨ/
mający kolor ciemnoczerwony, ciemnoróżowy, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

/bɔrˈnɛɔ/
(geografia, geograficzny) wyspa w Archipelagu Malajskim;

/ˈbɔrn̥xɔlm/
(geografia, geograficzny) duńska wyspa w południowo-zachodniej części Bałtyku;

/bɔˈrɔvʲik/
(mykologia, mykologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

(mykologia, mykologiczny) Boletus pinophilus Pilát & Dermek, gatunek grzyba jadalnego z rodziny borowikowatych;

/bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ/
(mykologia, mykologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

/ˈbɔrsuk/
(zoologia, zoologiczny) Meles Brisson, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

1. barsukas
2. barsùkas

(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie woroneskim;

(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi;

/bɔˈrufka/
(botanika, botaniczny) krzewinka z rodziny wrzosowatych;

/bɔˈrufka bruʃʲˈɲit͡sa/
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

/ˈbɔsfɔr/
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

1. Bosforas
2. Bosforo sąsiauris

/ˈbɔsʲci/
właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem

/ˈbɔsmãn/
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Syrii;

/ˈbɔstɔ̃n/
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast, miejscowości (i tym podobne, i temu podobne);

/ˈbɔsɨ/

1. o człowieku: taki, który ma nagie stopy
2. o stopach, nogach: takie, które nie mają butów, skarpet, pończoch

/ˌbɔtãˈɲit͡ʃnɨ/
związany z botaniką, dotyczący botaniki

/bɔˈtãɲik/
specjalista w zakresie botaniki

/bɔˈtãɲika/
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

/bɔtsˈfãna/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbɔvʲjɛ̃m/
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

1. tam
2. todėl kad

/ˈbɔzɔ̃n/
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

/ˈbɔɕɲa/
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

/ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩna/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

/bɔɕˈɲat͡sʲci/
związany z Bośnią lub Bośniakami

/bɔɕˈɲat͡ʃka/
mieszkanka Bośni

/ˈbɔɕɲak/
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

/ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈd͡zɛ̃ɲɛ/
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

/bɔˈʒɛ̃na/
imię żeńskie;

(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

/ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ/
związany z Bożym Narodzeniem

(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) cienka, jednostronnie bita w średniowieczu srebrna moneta denarowa w Europie XII-XV wieku ;

/ˈbrãma/

1. (architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;
2. (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

/ˈbrãmka/

1. (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
2. (zdrobniale) od: brama

/ˈbrãmkaʃ/
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

/ˈbrãndɛ̃nburk/
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

/ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/, /ˌbrãw̃zɔˈlɛtka/
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

/ˈbrãw̃ʒa/
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

(geografia, geograficzny) stolica Brazylii;

/brat/

1. potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
2. (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

/braˈtãnɛk/
syn brata

/ˌbratãˈɲit͡sa/
córka brata

/braˈtɛrsʲci/
odnoszący się do brata, braci

/braˈtɔva/
żona brata

/ˌbratɨˈswava/
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

/braˈzɨlʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

/ˌbrazɨˈlʲijt͡ʃɨk/
obywatel Brazylii

/ˌbrazɨˈlʲijka/
obywatelka Brazylii

/ˌbrazɨˈlʲijsʲci/

1. związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii
   1. braziliškas
   2. brazilų
2. charakterystyczny dla Brazylii i Brazylijczyków, mający cechy lub właściwości przypisywane Brazylii
   1. brazilietiškas
   2. brazilų

(geografia, geograficzny) stolica Konga;

/brat͡ɕ/
chwytać coś ręką, unosić coś

/ˈbrɛja/
(potocznie, potoczny) błoto zmieszane z topiącym się śniegiem

/ˈbrɛ̃ma/
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

/brɛst/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

/brɛˈtãɲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

/brɛˈtɔ̃j̃sʲci/
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

/brɛf/
(anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

/ˈbrɛzɛ̃nt/
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego;

(geografia, geograficzny) stolica Barbadosu;

/ˈbrʲistɔl/
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Anglii;

/brnɔ̃ɲt͡ɕ/
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

/ˈbrɔda/

1. zarost na brodzie (1.1)
   barzda
2. (anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
   smakras

/brɔˈdatɨ/
mający zarost na dolnej części twarzy

(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

/ˈbrɔd͡ʑɛt͡s ˈpwavnɨ/
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

/ˈbrɔkuw/
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

/brɔ̃m/
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

/ˈbrɔ̃na/
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

/ˈbrɔ̃ɲit͡ɕ/
odpierać atak

/ˈbrɔvar/
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

/brɔ̃ɲ/
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

/ˈbrɔ̃ɲ ˈbʲjawa/
(wojskowość, wojskowy) ogół broni służącej do walki wręcz;

/ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃna/
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;

/ˈbrɔ̃ɲ xɛ̃ˈmʲit͡ʃna/
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia wykorzystująca trujące związki chemiczne;

(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;

/ˈbrudnɨ/

1. (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi
2. mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

1. nešvarus
2. purvinas

(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

/ˈbrucɛf/
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

/bruˈksɛla/
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

/brũˈnatnɨ/

1. (przenośnie, przenośnia) nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski
2. mający kolor ciemnobrązowy

/brũˈnɛji/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

/ˈbrũnɔ̃n/
imię męskie;

(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

odnoszący się do miasta Bruntal

/bruˈtalnɨ/

1. bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
2. działający za pomocą siły, agresywny

(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

/brɨt͡ʃ/
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

/brɨˈɟida/
imię żeńskie;

/ˈbrɨcɛt/
bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

/ˈbrɨlãnt/
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

/brɨˈtɨjsʲci/
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

1. britiškas
2. britų

/bʒask/
światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

/bʒɛk/
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

/bʒɛk/
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

/ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

/bʒɔsˈkfʲĩɲa/

1. (spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)
2. (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Persica Mill., drzewo z rodziny różowatych;

/ˈbʒɔza/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pubescens Ehrh., gatunek mrozoodpornej brzozy rosnącej na wilgotnych glebach

/bʒux/
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

/ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa/
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

(sport, sportowy) ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak

/ˈbʒɨtʲci/
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

/bʒɨˈdɔta/
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

/ˈbʒɨtfa/
ostry nóż do usuwania zarostu;

/bʒɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ/
powtarzające się brzęki; chaotyczny zbiór różnych dźwięków

1. zirzesys
2. zvimbesys

/ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ/
o owadach: wydawać brzęk

1. zirzenti
2. zirzti
3. zirzėti
4. zvimbauti
5. zvimbti

/brut/
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

/brɔ̃w̃s/

1. (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
2. przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

/brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/
mający kolor brązu;

1. bronzas
2. bronzinis
3. rudas

/buˈdapɛʃt/
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

/ˈbudːa/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;

/ˈbudːɨsm̥/
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

/buˈdɔva/

1. wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu
2. miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)
3. wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia

/buˈdɔvat͡ɕ/
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

(potocznie, potoczny) pracownik budowlany

/ˌbudɔvʲˈɲit͡ʃɨ/
osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury

/buˈdɨ̃nɛk/
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

/ˈbudɨ̃ɲ/

1. (handel, handlowy) (spożywczy) gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1)
2. (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

/ˈbud͡ʑik/
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory;

/buˈd͡ʑiʃɨ̃n/
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

/ˈbuḍʒɛt/
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

/ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ/
związany z budżetem, dotyczący budżetu

(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

(botanika, botaniczny) Bougainvillea Comm. ex Juss., rodzaj obficie kwitnących roślin z rodziny nocnicowatych;

/ˈbujnɨ/

1. z rozmachem
   lakus
2. taki, który się obficie rozrasta
   vešlus

/buk/
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;

(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Debrzno;

/buˈkarɛʃt/
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

/ˈbucɛt/
wiązanka, pęk kwiatów;

/ˈbukʃpãn/
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

/ˈbuldɔk/
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

/buˈlʲĩmʲja/
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

/ˈbulva/
(botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

/ˌbulvɛrˈsɔvat͡ɕ/

1. oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak
   piktinti
2. oburzać się, odczuwać złość, niesmak
   piktintis

/bũˈmɛrãŋk/
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

/bũnt/
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrótowa nazwa Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji;

/bũnt/
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

/ˈburak t͡suˈkrɔvɨ/
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

/burˈɡɛ̃nlãnt/
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

/burˈɡũndʲja/
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

/burʲˈcĩna ˈfasɔ/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

/ˈburmʲisṭʃ/
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

/ˈburnus/
rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

/ˈburʃtɨ̃n/
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

/ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ/
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

/buˈrũndʲi/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

/ˈbuʒa/
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

1. perkūnija
2. vėtra

(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

/ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnt͡sɛ ˈvɔdɨ/
zamęt wywołany z błahych powodów

zwarte zbiorowisko wysokiej roślinności stepowej, najczęściej łopianów i ostów;

/ˌburʒuˈ^wazʲja/
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

/but/
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy człowieka, rzadko zwierzęcia;

1. batas
2. kurpė

/ˈbutãn/
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

/buˈtɛlka/
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

/ˈbutʲik/
(handel, handlowy) mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

/ˈbuwɡar/
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

/buwˈɡarʲja/
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

/buwˈɡarka/
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii